ગાઝિયાબાદમાં છઠ પૂજા દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓના સ્વાસ્થ્ય અને તબીબી સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગે વિશેષ વ્યવસ્થા કરી છે. જિલ્લાના 13 મુખ્ય છઠ ઘાટ પર કુલ 28 મેડિકલ ટીમ તૈનાત કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં દર્દીઓને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ પહોંચાડવા માટે 20 એમ્બ્યુલન્સ પણ તૈયાર રાખવામાં આવશે.
ગાઝિયાબાદમાં દર વર્ષે છઠ પૂજા દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ નદી અને નહેરોના કિનારે બનાવવામાં આવેલા ઘાટ પર પહોંચે છે. ખાસ કરીને સાંજે અસ્ત થતા સૂર્ય અને બીજા દિવસે સવારે ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવાના સમયે ઘાટ પર મોટી ભીડ એકત્રિત થાય છે.
આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગે અગાઉથી તબીબી વ્યવસ્થાઓ કરવાની તૈયારી કરી છે. ઘાટ પર ડૉક્ટરો અને આરોગ્યકર્મીઓની ટીમો હાજર રહેશે. કોઈ શ્રદ્ધાળુને ચક્કર આવવા, ઈજા થવા અથવા અચાનક તબિયત બગડવા જેવી સ્થિતિમાં સ્થળ પર જ પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવશે.
આ વખતે કાયમી મેડિકલ ટીમોની સાથે મોબાઇલ મેડિકલ ટીમો પણ તૈનાત કરવામાં આવશે. આ ટીમો જરૂરિયાત મુજબ અલગ-અલગ સ્થળોએ પહોંચીને દર્દીઓને તબીબી સહાય પૂરી પાડશે.
છઠ મહાપર્વના મુખ્ય ધાર્મિક કાર્યક્રમો 15 અને 16 નવેમ્બરે યોજાશે. રવિવાર, 15 નવેમ્બરે શ્રદ્ધાળુઓ સાંજે અસ્ત થતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપશે. ત્યારબાદ સોમવાર, 16 નવેમ્બરની સવારે ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યા બાદ વ્રત પૂર્ણ થશે.
આ બંને દિવસ માટે આરોગ્ય વિભાગે મેડિકલ ટીમોની ડ્યૂટીનો સમય પણ નક્કી કર્યો છે.
15 નવેમ્બરે આરોગ્યકર્મીઓ બપોરે 12 વાગ્યાથી રાત્રે 8 વાગ્યા સુધી ઘાટ પર હાજર રહેશે. જ્યારે 16 નવેમ્બરે સવારે 4 વાગ્યાથી મેડિકલ ટીમોની ડ્યૂટી શરૂ થશે, જે મેળો પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.
આ સમયગાળા દરમિયાન ઘાટ પર મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ એકત્રિત થવાની સંભાવના છે. આવી સ્થિતિમાં જરૂરિયાત પડ્યે લોકોને તાત્કાલિક તબીબી સહાય મળી રહે તે માટે આરોગ્ય વિભાગ વ્યવસ્થા કરશે.
ગાઝિયાબાદના હરનંદી નદીના ઘાટ પર શ્રદ્ધાળુઓની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને સૌથી વધુ ચાર મેડિકલ ટીમ તૈનાત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અન્ય ઘાટોની સરખામણીમાં અહીં વધુ આરોગ્યકર્મીઓ ઉપલબ્ધ રહેશે.
આ ઉપરાંત, ખોડા, મકનપુર, કરહેડા, લોની, ગંગનહેર અને વસુંધરા નહેર સહિતના અન્ય મુખ્ય સ્થળોએ બે-બે મેડિકલ ટીમ તૈનાત કરવામાં આવશે.
આ તમામ ટીમો પાસે પ્રાથમિક સારવાર માટે જરૂરી દવાઓ અને તબીબી સામગ્રી ઉપલબ્ધ રહેશે. આરોગ્ય વિભાગે પસંદગી કરાયેલા તમામ ઘાટ પર સારવારની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપી છે.
છઠ પૂજા દરમિયાન કોઈ શ્રદ્ધાળુની તબિયત ગંભીર બને તો તેને ઘાટ પરથી સીધા નજીકની સરકારી હોસ્પિટલમાં પહોંચાડવામાં આવશે. આ માટે 20 એમ્બ્યુલન્સ તૈયાર રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
એમએમજી હોસ્પિટલના મુખ્ય તબીબી અધિક્ષક ડૉ. રાકેશ કુમારે જણાવ્યું કે હોસ્પિટલોમાં જરૂરિયાત મુજબ બેડ અનામત રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થાથી અચાનક દર્દીઓની સંખ્યામાં વધારો થાય તો સારવારમાં મુશ્કેલી નહીં પડે.
આરોગ્ય વિભાગનો પ્રયાસ છે કે ઘાટ પર પ્રાથમિક સારવારથી લઈને દર્દીઓને હોસ્પિટલ પહોંચાડવા સુધીની વ્યવસ્થા સુચારુ રહે. જરૂરિયાત પડ્યે મોબાઇલ મેડિકલ ટીમોને પણ સંબંધિત સ્થળે તાત્કાલિક પહોંચવા માટે તૈયાર રાખવામાં આવશે.
છઠ પૂજાની તૈયારીઓ દરમિયાન સ્વચ્છતા અને મચ્છરજન્ય બીમારીઓથી બચાવ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ઘાટ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં દવાનો છંટકાવ કરવામાં આવશે.
આ કામગીરીનો હેતુ મચ્છરોનો ઉપદ્રવ ઘટાડવા અને ડેન્ગ્યુ તથા મેલેરિયા જેવી બીમારીઓનું જોખમ ઓછું કરવાનો છે. નદી અને નહેરોની આસપાસ પાણી ભરાઈ રહેતાં સ્થળોએ મચ્છરોની સમસ્યા વધી શકે છે. તેથી પૂજા પહેલાં જ બચાવનાં પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે.
છઠ પૂજાના નોડલ અધિકારી જીકે મિશ્રાએ જણાવ્યું કે પસંદગી કરાયેલા ઘાટ પર તબીબી વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે. જરૂરિયાત પડ્યે મોબાઇલ મેડિકલ ટીમો પણ શ્રદ્ધાળુઓની મદદ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે.
છઠ પૂજા દરમિયાન અનેક શ્રદ્ધાળુઓ લાંબા સમય સુધી ઘાટ પર હાજર રહે છે. વ્રત રાખનારા લોકો ઉપરાંત તેમના પરિવારના સભ્યો અને બાળકો પણ મોટી સંખ્યામાં પહોંચે છે. આવી સ્થિતિમાં ભીડ દરમિયાન કોઈને તબીબી સહાયની જરૂર પડી શકે છે.
આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગે ઘાટ પર મેડિકલ ટીમો અને એમ્બ્યુલન્સની વ્યવસ્થા કરી છે. શ્રદ્ધાળુઓને પણ તબિયત બગડવાની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક ત્યાં હાજર આરોગ્યકર્મીઓનો સંપર્ક કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ગાઝિયાબાદમાં છઠ પૂજાની તૈયારીઓ વચ્ચે આરોગ્ય વિભાગની જવાબદારી રહેશે કે તમામ મેડિકલ ટીમો નિર્ધારિત સમયે ઘાટ પર પહોંચે અને જરૂરિયાત પડ્યે શ્રદ્ધાળુઓને વિલંબ વિના સારવાર મળી રહે.
