છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોનાના ભાવમાં નરમાઈનો દોર ચાલુ છે અને તેની કિંમતોમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વધતા વ્યાજદર, મજબૂત અમેરિકી ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો જેવા કારણોને કારણે સોના પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે.
મલ્ટી કમોડિટી એક્સચેન્જ એટલે કે એમસીએક્સ પર 4 ડિસેમ્બર 2026ના ગોલ્ડ ફ્યુચર કોન્ટ્રાક્ટનો ભાવ છેલ્લા ટ્રેડિંગ સત્રમાં 140 રૂપિયાના ઘટાડા સાથે 1,50,390 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ રહ્યો હતો. શનિવારે એક્સચેન્જમાં નિયમિત ટ્રેડિંગ ન હોવાથી આજે આ ભાવમાં કોઈ નવો ઇન્ટ્રાડે ફેરફાર થશે નહીં.
કોમોડિટી માર્કેટમાં સોનાના ભાવ પર નજર રાખતા રોકાણકારો માટે એ સમજવું જરૂરી છે કે એમસીએક્સનો ફ્યુચર ભાવ અને સ્થાનિક સરાફા બજારનો રિટેલ ભાવ અલગ હોઈ શકે છે. બંને કિંમતો વચ્ચેનો તફાવત ટેક્સ, મેકિંગ ચાર્જ, સ્થાનિક માંગ અને બજારના અન્ય પરિબળોને કારણે હોઈ શકે છે.
બુલિયન માર્કેટમાં 24 કેરેટ શુદ્ધ સોનાની કિંમત 1,50,550 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ જણાવવામાં આવી છે. 24 કેરેટ સોનાને ઉચ્ચ શુદ્ધતાવાળું સોનું માનવામાં આવે છે અને તેની કિંમત સામાન્ય રીતે રોકાણ સાથે જોડાયેલા બજાર ભાવોની વધુ નજીક રહે છે.
જોકે, ગ્રાહકોએ આભૂષણ ખરીદતી વખતે માત્ર સોનાના બેઝ રેટના આધારે કિંમત નક્કી કરવી જોઈએ નહીં. અંતિમ બિલમાં મેકિંગ ચાર્જ, જીએસટી અને અન્ય લાગુ પડતા ચાર્જ સામેલ હોઈ શકે છે. તેથી ખરીદી પહેલાં સ્થાનિક જ્વેલર પાસેથી અંતિમ કિંમત અને હોલમાર્કની માહિતી લેવી જરૂરી છે.
ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન એટલે કે આઈબીજેએના ઉપલબ્ધ આંકડા અનુસાર, 1 ઓક્ટોબરની સાંજે 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ 1,48,138 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો. આઈબીજેએના દર દેશભરના બુલિયન બજાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંદર્ભ માનવામાં આવે છે.
આઈબીજેએના ભાવ અને એમસીએક્સની કિંમતોમાં તફાવત હોવો સામાન્ય છે, કારણ કે બંને બજારોમાં ભાવ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા અને કોન્ટ્રાક્ટની પ્રકૃતિ અલગ હોય છે. આ ઉપરાંત, આઈબીજેએના બેઝ રેટમાં સ્થાનિક રિટેલ બજારમાં લાગતા તમામ ચાર્જ જરૂરી નથી કે સામેલ હોય.
ભારતીય બજારમાં સોનું રોકાણ ઉપરાંત આભૂષણોની ખરીદી માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલરની ચાલ, અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડ, કેન્દ્રીય બેંકોની નીતિઓ અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ સોનાના ભાવને અસર કરતા મુખ્ય પરિબળો છે.
