વારાણસી। પૂર્વાંચલમાં સ્વચ્છ અને આધુનિક પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્યથી ગોરખપુર અને વારાણસી વચ્ચે હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેન ચલાવવાની તૈયારી શરૂ થઈ ગઈ છે. આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ માટે આઈ.આઈ.ટી. બી.એચ.યુ.ને મુખ્ય સંશોધન સંસ્થાન તરીકે પસંદ કરવામાં આવી છે. આ સાથે જ ગ્રીન હાઇડ્રોજન ટેકનોલોજી પર કામ કરવા માટે “ગ્રીન હાઇડ્રોજન સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ”ની સ્થાપનાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ ટ્રેનને હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજીથી સંચાલિત કરવામાં આવશે, જેનાથી પ્રદૂષણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે. યોજના હેઠળ હાઇડ્રોજન ટ્રેન સાથે સાથે આ રૂટ પર હાઇડ્રોજન બસો ચલાવવાની પણ તૈયારી છે. પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય ઉત્તર પ્રદેશમાં ગ્રીન મોબિલિટીને પ્રોત્સાહન આપવું અને પરિવહન વ્યવસ્થાને પર્યાવરણ-અનુકૂળ બનાવવાનો છે.
રાજ્યની ગ્રીન હાઇડ્રોજન નીતિ 2024 હેઠળ આ પ્રોજેક્ટને વેગ આપવામાં આવી રહ્યો છે. સંશોધન, તકનીકી વિકાસ, સ્ટોરેજ, ઇંધણ પુરવઠો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરવા માટે IIT-BHU અને ગોરખપુર સ્થિત MMMUT સાથે મળીને કામ કરશે. બંને સંસ્થાઓની ભાગીદારીથી આ ક્ષેત્રમાં હાઇડ્રોજન ઊર્જા સાથે જોડાયેલી નવી તકનીકોનો વિકાસ શક્ય બનશે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, હાઇડ્રોજન ટ્રેન માટે જરૂરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેમ કે રીફ્યુઅલિંગ સ્ટેશન, સુરક્ષા ધોરણો અને તકનીકી પરીક્ષણોને તબક્કાવાર રીતે તૈયાર કરવામાં આવશે. પ્રોજેક્ટ પૂરો થવા પર તે દેશના ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હશે.
હાલમાં રૂટ મેપ, ટ્રેન ડિઝાઇન અને તકનીકી પ્રક્રિયાઓ પર વિગતવાર અભ્યાસ ચાલી રહ્યો છે. અપેક્ષા છે કે આવનારા સમયમાં ગોરખપુર-વારાણસી હાઇડ્રોજન ટ્રેન પ્રદેશમાં સ્વચ્છ ઊર્જા આધારિત પરિવહનની નવી શરૂઆત કરશે.
