સંસદના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન 20 જુલાઈએ દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ સામે થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી અંગે સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે રાજકીય ટકરાવ વધી ગયો છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આ મુદ્દે ગૃહમાં જવાબ આપવા તૈયાર હોવાનું કેન્દ્રીય મંત્રી કિરણ રિજિજુએ જણાવ્યું છે, જ્યારે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પૂછ્યું છે કે વિદ્યાર્થીઓ પર લાઠીચાર્જ અને કથિત ગોળીબારનો આદેશ કોણે આપ્યો હતો.
કેન્દ્રીય સંસદીય કાર્યમંત્રી કિરણ રિજિજુએ લોકસભામાં લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી પર નિશાન સાધતાં કહ્યું કે રાહુલ ગાંધી છેલ્લા કેટલાય દિવસોથી ગૃહમંત્રી પાસેથી જવાબ માંગી રહ્યા હતા, પરંતુ હવે જ્યારે અમિત શાહ ગૃહમાં જવાબ આપવા તૈયાર છે ત્યારે તેમણે ગૃહમાંથી ભાગવું જોઈએ નહીં.
વિપક્ષ 20 જુલાઈએ દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ સામે થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી અંગે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી જવાબ માંગી રહ્યો છે. વિપક્ષી સાંસદો આ મામલે ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પાસેથી સ્પષ્ટ જવાબ અને જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. સરકારે સોમવારે સંસદમાં સંકેત આપ્યો હતો કે ગૃહમંત્રી આ મુદ્દે ગૃહમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા તૈયાર છે.
રાહુલ ગાંધીએ મંગળવારે મોડી સાંજે પત્રકાર પરિષદ યોજીને સરકારના વલણ પર સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે વિપક્ષને ગૃહમંત્રીના લાંબા ભાષણ અથવા રાજકીય નિવેદનમાં રસ નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વિપક્ષ એ જાણવા માંગે છે કે વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ પર પોલીસ દ્વારા લાઠીચાર્જ અને કથિત ગોળીબારનો આદેશ આખરે કોણે આપ્યો હતો.
રાહુલ ગાંધીએ સરકાર પાસેથી સીધો જવાબ માંગતાં કહ્યું કે માત્ર નિવેદન આપવાથી મુદ્દો સમાપ્ત થશે નહીં. વિપક્ષ એ સ્પષ્ટ કરવા માંગે છે કે કાર્યવાહીનો નિર્ણય કયા સ્તરે લેવામાં આવ્યો અને તેના માટે જવાબદારી કોની હતી. કોંગ્રેસ નેતાના આ નિવેદન બાદ સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચેનો શાબ્દિક ટકરાવ વધુ વધી ગયો છે.
સંસદીય કાર્યમંત્રી કિરણ રિજિજુએ રાહુલ ગાંધીના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા સતત ગૃહમંત્રી પાસેથી જવાબ આપવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. હવે જ્યારે અમિત શાહ ગૃહમાં જવાબ આપવા તૈયાર છે, ત્યારે રાહુલ ગાંધીએ સંસદમાં હાજર રહીને તેમનો જવાબ સાંભળવો જોઈએ.
રિજિજુએ વિપક્ષ પર રાજકીય મુદ્દાને લઈને સંસદની કાર્યવાહી ખોરવવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, સરકાર લોકશાહી રીતે ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલોના જવાબ આપવા તૈયાર છે અને વિપક્ષે પણ સંસદીય પ્રક્રિયાનું સન્માન કરવું જોઈએ.
સંસદમાં હાલના વિવાદનું મુખ્ય કારણ 20 જુલાઈએ દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ સામે થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી છે. વિપક્ષી પક્ષોનો આરોપ છે કે પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે જરૂરિયાત કરતાં વધુ બળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. વિપક્ષ આ કાર્યવાહી માટે જવાબદારી નક્કી કરવા અને તેની પાછળ લેવામાં આવેલા નિર્ણયોની માહિતી જાહેર કરવાની માંગ કરી રહ્યો છે.
વિપક્ષી સાંસદોનું કહેવું છે કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસની કાર્યવાહી અંગે સરકારે સ્પષ્ટ જવાબ આપવો જોઈએ. તેઓ એ પણ જાણવા માંગે છે કે કાર્યવાહીનો આદેશ કયા અધિકારી અથવા સત્તાધિકારી તરફથી આપવામાં આવ્યો હતો. સરકાર તરફથી આ મામલે સંસદની અંદર પોતાનું વલણ રજૂ કરવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે.
રાહુલ ગાંધીએ સરકાર તરફથી અમિત શાહના નિવેદનની તૈયારી અંગે કહ્યું કે વિપક્ષની માંગ કોઈ રાજકીય ભાષણ સાંભળવાની નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વાસ્તવિક સવાલ વિદ્યાર્થીઓ સામે થયેલી કાર્યવાહી અંગે છે. કોંગ્રેસ નેતાએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો પોલીસે વિદ્યાર્થીઓ પર લાઠીઓ અથવા ગોળીઓ ચલાવી હતી, તો તેના પાછળ આદેશ કોનો હતો. વિપક્ષ આ સવાલનો સીધો જવાબ ઇચ્છે છે.
કોંગ્રેસનું માનવું છે કે ગૃહમંત્રીનો જવાબ માત્ર રાજકીય આરોપ-પ્રત્યારોપ સુધી મર્યાદિત ન હોવો જોઈએ. પાર્ટી ઇચ્છે છે કે કાર્યવાહી સંજોગો, વહીવટી નિર્ણયો અને જવાબદારી સાથે જોડાયેલા સવાલો અંગે સ્પષ્ટ માહિતી સંસદ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે.
અમિત શાહના સંભવિત નિવેદનને લઈને વિપક્ષી પક્ષોએ સંસદ પરિસરમાં વિરોધ પ્રદર્શન કરવાની પણ યોજના બનાવી છે. વિપક્ષી સાંસદો મંગળવારે સવારે 10:30 વાગ્યે સંસદના મકર દ્વાર પર પ્રદર્શન કરશે. પ્રદર્શન પહેલાં સવારે 10 વાગ્યે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના કાર્યાલયમાં વિપક્ષી નેતાઓની બેઠક પ્રસ્તાવિત છે. બેઠકમાં સંસદની રણનીતિ અને આગળ ઉઠાવવામાં આવનારા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
મકર દ્વાર પર થનારા પ્રદર્શનમાં વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ સામેની પોલીસ કાર્યવાહી ઉપરાંત અયોધ્યામાં રામ મંદિરના ચઢાવા સાથે જોડાયેલા કથિત ચોરીના મામલાને પણ ઉઠાવવાની વિપક્ષની તૈયારી છે.
વિપક્ષી સાંસદોના પ્રસ્તાવિત પ્રદર્શનમાં રામ મંદિરના ચઢાવા સાથે જોડાયેલા ચોરીના મામલાને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. વિપક્ષ આ બંને મુદ્દે સરકાર પાસેથી જવાબ માંગી રહ્યો છે.
વિપક્ષ આ મુદ્દાઓને સંસદમાં ઉઠાવીને સરકાર પર રાજકીય દબાણ વધારવા માંગે છે. બીજી તરફ, સરકાર તરફથી આ આરોપો પર પોતાનો પક્ષ ગૃહમાં રજૂ કરવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે.
સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે વધતા ટકરાવની અસર સંસદની કાર્યવાહી પર પણ પડી શકે છે. જો વિપક્ષ અમિત શાહના જવાબથી સંતુષ્ટ નહીં થાય તો ગૃહમાં હોબાળો અને વિરોધની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
વિપક્ષની રણનીતિ સરકાર પાસેથી સીધો જવાબ માંગવાની છે, જ્યારે સરકાર એ સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે તે સંસદમાં સવાલોના જવાબ આપવા તૈયાર છે. આવી સ્થિતિમાં આગામી કાર્યવાહી રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
હવે મુખ્ય સવાલ એ છે કે અમિત શાહ આ મામલે ગૃહમાં શું કહે છે અને વિપક્ષ તેમના જવાબ પર કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે. સરકારનું કહેવું છે કે ગૃહમંત્રી જવાબ આપવા તૈયાર છે, જ્યારે રાહુલ ગાંધી અને વિપક્ષનું કહેવું છે કે તેમને માત્ર રાજકીય ભાષણ નહીં, પરંતુ પોલીસ કાર્યવાહીનો આદેશ અને જવાબદારી સાથે જોડાયેલા સ્પષ્ટ જવાબ જોઈએ છે.
આ રાજકીય વિવાદ વચ્ચે કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો સંસદ પરિસરમાં પ્રદર્શન કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, સરકાર વિપક્ષ પાસેથી સંસદની કાર્યવાહીમાં સહકારની અપેક્ષા રાખી રહી છે. અમિત શાહનું સંભવિત નિવેદન અને ત્યારબાદની ચર્ચા ચોમાસુ સત્રના મુખ્ય રાજકીય ઘટનાક્રમોમાં સામેલ થઈ શકે છે.
