દેશમાં કેપિટલ ખર્ચ એટલે કે Capex Cycle હાલમાં નવી દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે, જેમાં સરકારી ખર્ચ મુખ્ય ચાલક તરીકે ઉભરી રહ્યો છે. નુવામા ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇક્વિટીઝની તાજેતરની રિપોર્ટ મુજબ વર્તમાન Capex Cycle ની વાસ્તવિક શક્તિ સરકાર તરફથી આવતી ખર્ચ વૃદ્ધિ છે, જેના કારણે ખાસ કરીને પાવર અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રને ગતિ મળી છે.
હાઇ વોલ્ટેજ ટ્રાન્સમિશન અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓનું પ્રદર્શન નોંધપાત્ર રહ્યું છે. રિપોર્ટ મુજબ આ કંપનીઓના નવા ઓર્ડરમાં વર્ષદરવર્ષ 33 ટકા વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. વેચાણમાં 39 ટકા વધારો થયો છે. માર્જિન વધીને 20.3 ટકા પર પહોંચ્યા છે, જે ગયા વર્ષના મુકાબલે 5.40 ટકા વધારે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે આ ક્ષેત્રમાં માંગ મજબૂત છે અને ઓર્ડર બુકમાં સુધારો થયો છે.
સરકારે 2022 થી 2032 દરમિયાન ટ્રાન્સમિશન ક્ષેત્રમાં 9.15 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવાની યોજના જાહેર કરી છે. આ અવધિ દરમિયાન 8 થી 10 મોટા હાઇ વોલ્ટેજ વીજ ટ્રાન્સમિશન કોરિડોર વિકસાવવામાં આવશે, જેમાંથી 3 કોરિડોર માટે જરૂરી ઉપકરણોની વ્યવસ્થા પહેલેથી નક્કી કરવામાં આવી છે. રિપોર્ટ અનુસાર 2027 સુધી નવા ઓર્ડરમાં વધુ વૃદ્ધિ જોવા મળી શકે છે અને 2030 સુધી માંગ ઊંચા સ્તરે રહેવાની સંભાવના છે.
વિત્ત વર્ષ 2027 ના બજેટમાં સરકારે 12.2 લાખ કરોડ રૂપિયાનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કેપેક્સ ખર્ચ કરવાનો પ્રસ્તાવ રાખ્યો છે, જે અગાઉના અંદાજ કરતાં 12 ટકા વધારે છે. આ ખર્ચ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઊર્જા, રેલવે અને શહેરી વિકાસ ક્ષેત્રોમાં કરવામાં આવશે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક મુજબ ફેક્ટરી ક્ષમતા ઉપયોગ દર 77.7 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે. સામાન્ય રીતે આ દર 75 ટકા કરતાં વધુ સમય સુધી રહે ત્યારે ખાનગી કંપનીઓ નવા રોકાણ અંગે વિચારણા શરૂ કરે છે.
પાવર ટ્રાન્સમિશન કંપનીઓની તુલનામાં ગેર-વીજ ઔદ્યોગિક કંપનીઓનું પ્રદર્શન મર્યાદિત રહ્યું છે. આ કંપનીઓના વેચાણમાં વર્ષદરવર્ષ આશરે 9 ટકા વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જ્યારે માર્જિન ઘટીને 11.7 ટકા રહ્યા છે. તેમ છતાં નવા ઓર્ડરમાં 26 ટકા વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જે ધાતુ, તેલ અને ગેસ જેવા પરંપરાગત ક્ષેત્રો ઉપરાંત ડેટા સેન્ટર, ઇલેક્ટ્રિક વાહન, બેટરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા નવા ક્ષેત્રોમાંથી આવી છે.
રિપોર્ટ મુજબ સરકારની કર રાહતો, જીએસટી સુધારા, પ્રોત્સાહન યોજનાઓ અને વ્યાજ દરોમાં નરમાઈ જેવા પગલાં આગળ ચાલી ખાનગી રોકાણમાં વધારો કરી શકે છે. હાલ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે પસંદગીના ક્ષેત્રોમાં કેન્દ્રિત છે, ખાસ કરીને પાવર અને ટ્રાન્સમિશન સાથે જોડાયેલી કંપનીઓમાં.
નુવામાએ પોતાની ટોપ પિક તરીકે BHEL, Hitachi Energy, GVT and D અને CG Power નો સમાવેશ કર્યો છે. રિપોર્ટ મુજબ થર્મલ ઉપકરણો અને વીજ ટ્રાન્સમિશન સંબંધિત કંપનીઓની ઓર્ડર બુક મજબૂત છે અને માર્જિનમાં સુધારો નોંધાયો છે. જોકે ખાનગી ક્ષેત્રમાં વ્યાપક સ્તરે મોટા રોકાણની લહેર હજુ શરૂ થઈ નથી.
