હિમાચલ પ્રદેશમાં ચોમાસાની સક્રિયતા વચ્ચે પહાડી વિસ્તારોમાં ફરી ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધ્યું છે. વરસાદ દરમિયાન રસ્તા પર અચાનક પહાડનો એક હિસ્સો તૂટી પડવાનો વીડિયો સામે આવ્યો છે. પહાડ પરથી ભારે કાટમાળ રસ્તા પર આવી જતાં થોડા સમય માટે વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત થયો હતો. રાજ્યના શિમલા, સોલન અને સિરમૌર જિલ્લામાં ભારે વરસાદને લઈને એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું છે. વરસાદ સાથે અનેક ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ધુમ્મસ પણ છવાયું છે, જેના કારણે દૃશ્યતા ઘટીને લગભગ 50 મીટર સુધી પહોંચી ગઈ છે.
ચોમાસા દરમિયાન હિમાચલ પ્રદેશના પહાડી વિસ્તારોમાં જમીન ધસવા અને ખડકો પડવાની ઘટનાઓ સતત સામે આવતી રહી છે. તાજેતરના દિવસોમાં વરસાદને કારણે અનેક માર્ગો પ્રભાવિત થયા છે અને કેટલાક સ્થળોએ ભૂસ્ખલનના કારણે વાહનવ્યવહાર રોકવો પડ્યો છે. સોલનમાં પણ વરસાદ અને ભૂસ્ખલનને કારણે રસ્તાઓને નુકસાન થવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે.
રસ્તા પર પહાડનો હિસ્સો પડવાની ઘટના બાદ વાહનચાલકોમાં પણ ભયનો માહોલ છે. પહાડી માર્ગો પર મુસાફરી કરી રહેલા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે, કારણ કે વરસાદ દરમિયાન ખડકો અને કાટમાળ અચાનક રસ્તા પર આવી જવાનો ખતરો રહે છે. ખાસ કરીને એવા રસ્તાઓ પર જોખમ વધુ છે, જ્યાં અગાઉ જમીન ધસવાની અથવા પહાડમાં તિરાડો પડવાની ફરિયાદો સામે આવી ચૂકી છે.
વરસાદ સાથે ધુમ્મસે પણ મુશ્કેલી વધારી છે. અનેક પહાડી વિસ્તારોમાં દૃશ્યતા ખૂબ ઓછી હોવાથી વાહનચાલકોને રસ્તા પર આગળનો માર્ગ સ્પષ્ટ દેખાતો નથી. દૃશ્યતા 50 મીટર સુધી ઘટી જાય તેવી સ્થિતિમાં વધુ ઝડપે વાહન ચલાવવું જોખમી બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં વાહનચાલકોને હેડલાઇટનો ઉપયોગ કરવા, સુરક્ષિત ઝડપે વાહન ચલાવવા અને જરૂર પડે ત્યારે સુરક્ષિત સ્થળે રોકાવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
શિમલા અને આસપાસના પહાડી વિસ્તારોમાં હવામાનમાં ફેરફાર સાથે અચાનક વરસાદ અને ધુમ્મસની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. શિમલા હિમાચલ પ્રદેશની રાજધાની હોવા ઉપરાંત પહાડી ઢોળાવો પર વસેલું મુખ્ય શહેર છે. તેથી ભારે વરસાદ દરમિયાન રસ્તા અને વાહનવ્યવસ્થા પર સીધી અસર પડી શકે છે.
સોલન અને સિરમૌરમાં પણ વરસાદને કારણે પહાડી રસ્તાઓ પર જોખમ વધ્યું છે. સિરમૌર ભૌગોલિક રીતે બાહ્ય હિમાલય અને શિવાલિક વિસ્તારમાં આવે છે, જ્યાં વરસાદ દરમિયાન અનેક સ્થળોએ ઢોળાવ પરથી કાટમાળ આવવાની ઘટનાઓ બની શકે છે.
હવામાનની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટીતંત્ર અને સંબંધિત વિભાગો દ્વારા લોકોને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે અને ભારે વરસાદ દરમિયાન પહાડી રસ્તાઓ પર મુસાફરી કરવાનું ટાળવું વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. જો કોઈ માર્ગ પર ભૂસ્ખલન થયું હોય તો ત્યાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે રસ્તો ખુલવાની રાહ જોવી જોઈએ.
ચોમાસાની આ સિઝનમાં હિમાચલ પ્રદેશ અગાઉથી જ વરસાદ, ભૂસ્ખલન અને રસ્તા બંધ થવા જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી ચૂક્યું છે. તાજેતરના દિવસોમાં રાજ્યમાં ભારે વરસાદને કારણે અનેક રસ્તાઓ બંધ થયા હતા અને વિવિધ જિલ્લાઓમાં સામાન્ય જનજીવન પ્રભાવિત થયું હતું.
વરસાદ દરમિયાન પહાડ પરથી પડતો કાટમાળ માત્ર વાહનવ્યવહાર માટે જ જોખમ ઊભું કરતો નથી, પરંતુ વીજળીની લાઇનો, પીવાના પાણીની પાઇપલાઇનો અને આસપાસ આવેલા મકાનોને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં વહીવટીતંત્રને રસ્તો ખોલવાની સાથે આસપાસના વિસ્તારોની સુરક્ષાનું પણ મૂલ્યાંકન કરવું પડે છે.
ધુમ્મસ અને વરસાદનું સંયોજન પહાડી માર્ગો પર અકસ્માતનું જોખમ વધારે છે. ઓછી દૃશ્યતામાં સામેથી આવતું વાહન, રસ્તા પર પડેલો પથ્થર અથવા કાટમાળ અચાનક દેખાઈ શકે છે. તેથી વાહનચાલકોએ ઓવરટેક કરવાનું ટાળવું અને આગળ ચાલી રહેલા વાહનથી પૂરતું અંતર જાળવવું જરૂરી છે.
સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર વરસાદ દરમિયાન અનેક સંવેદનશીલ માર્ગો પર અગાઉ પણ કાટમાળ પડતો રહ્યો છે. આવા સ્થળોએ વિભાગીય મશીનરીને તૈયાર રાખવાથી રસ્તા પર આવેલા કાટમાળને ઝડપથી દૂર કરવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે સતત વરસાદની સ્થિતિમાં એક જ સ્થળે વારંવાર ભૂસ્ખલનનું જોખમ રહે છે.
હવામાન વિભાગના એલર્ટને ધ્યાનમાં રાખીને શિમલા, સોલન અને સિરમૌરના લોકોને વિશેષ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. નદી-નાળા અને ભૂસ્ખલનની સંભાવના ધરાવતા સ્થળોની આસપાસ જવાનું ટાળવું જોઈએ. પ્રવાસીઓએ પણ સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને પોલીસ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી એડવાઇઝરીનું પાલન કરવું જોઈએ.
હાલમાં હિમાચલ પ્રદેશમાં વરસાદ અને ભૂસ્ખલનની સ્થિતિ યથાવત છે. રસ્તા પર પહાડનો હિસ્સો પડવાની ઘટનાએ પહાડી માર્ગોની સંવેદનશીલતા ફરી સામે લાવી છે. શિમલા, સોલન અને સિરમૌરમાં ભારે વરસાદના એલર્ટ વચ્ચે ધુમ્મસને કારણે દૃશ્યતા 50 મીટર સુધી ઘટી છે.
