ભારત અને સેશેલ્સે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સંરક્ષણ, સમુદ્રી સુરક્ષા, ડિજિટલ ચુકવણી, આરોગ્ય, અવકાશ, કૃષિ, શિક્ષણ અને ક્ષમતા નિર્માણ સહિત 19 મહત્વપૂર્ણ કરારો અને વિકાસ પહેલોની જાહેરાત કરી છે. આ જાહેરાતો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ત્રણ દિવસીય રાજકીય મુલાકાત દરમિયાન કરવામાં આવી, જે બંને દેશો વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોની 50મી વર્ષગાંઠના અવસરે યોજાઈ હતી.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને સેશેલ્સના રાષ્ટ્રપતિ પેટ્રિક હર્મિની વચ્ચે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની ચર્ચા દરમિયાન હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં સહકાર વધારવા, આર્થિક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા અને વિકાસ યોજનાઓને ગતિ આપવા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો. આ અવસરે વડાપ્રધાન મોદીને સેશેલ્સના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.
સંરક્ષણ અને સમુદ્રી સુરક્ષા ક્ષેત્રે થયેલા કરારો અંતર્ગત ભારતે સેશેલ્સને એક ફાસ્ટ પેટ્રોલ વેસલ ભેટરૂપે આપવાની જાહેરાત કરી છે. ઉપરાંત સેશેલ્સ ડિફેન્સ ફોર્સને 10 યુટિલિટી વાહનો અને પાંચ લેઝર રેડિયલ ક્લાસની નૌકાઓ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
ભારતે સેશેલ્સ કોસ્ટ ગાર્ડના જહાજ PS Zoroaster ના મરામત કાર્યને પૂર્ણ કરવાની તેમજ ડોર્નિયર સર્વેલન્સ વિમાનને આધુનિક ગ્લાસ કોકપિટ ટેક્નોલોજીથી અપગ્રેડ કરવાની પણ જાહેરાત કરી છે. આ પહેલોનો હેતુ સમુદ્રી દેખરેખ, તટીય સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતાને મજબૂત બનાવવાનો છે.
ડિજિટલ સહકારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (NPCI) ઇન્ટરનેશનલ અને સેન્ટ્રલ બેંક ઑફ સેશેલ્સ વચ્ચે કરાર થયો છે. આ કરાર બાદ સેશેલ્સમાં ભારતની UPI આધારિત ડિજિટલ ચુકવણી પ્રણાલી અપનાવવાનો માર્ગ ખુલશે. નિષ્ણાતોના મતે, તેનાથી પ્રવાસન, વેપાર અને બંને દેશો વચ્ચેના નાણાકીય વ્યવહારો વધુ સરળ અને ઝડપી બનશે.
ભારતે સેશેલ્સના વિકાસ કાર્યો માટે ભારતીય રૂપિયામાં 1,250 કરોડ રૂપિયાની અમ્બ્રેલા લાઇન ઑફ ક્રેડિટ ઉપલબ્ધ કરાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ નાણાકીય સહાયનો ઉપયોગ સેશેલ્સમાં આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ, જાહેર સેવાઓ અને અન્ય પ્રાથમિક વિકાસ યોજનાઓ માટે કરવામાં આવશે.
આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં બંને દેશોએ અનેક મહત્વપૂર્ણ પહેલો પર સહમતિ વ્યક્ત કરી છે. ભારતની જન ઔષધી યોજના હેઠળ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી અને સસ્તી ભારતીય દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે કરાર કરવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત સેશેલ્સના નવા રાષ્ટ્રીય હોસ્પિટલ માટેની પ્રારંભિક તૈયારીઓ અંગે પણ કરાર થયો છે. ભારતે છ આધુનિક એમ્બ્યુલન્સ ઉપલબ્ધ કરાવી છે અને ભારતીય પેરામેડિક્સ સ્થાનિક આરોગ્યકર્મીઓને તાલીમ આપવા માટે સેશેલ્સ પહોંચી ચૂક્યા છે.
ભારત અને સેશેલ્સે કૃષિ સંશોધન, ઉચ્ચ શિક્ષણ, તકનીકી તાલીમ અને રાજદ્વારી ક્ષમતા નિર્માણના ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. બંને દેશોએ વિદેશ સેવા અધિકારીઓની તાલીમ, સમુદ્રી નાવિકોના પ્રમાણન, કૃષિ સંશોધન તથા બાહ્ય અવકાશના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગ સંબંધિત કરારો પર પણ સહમતિ વ્યક્ત કરી છે.
સેશેલ્સના રાષ્ટ્રપતિ પેટ્રિક હર્મિનીએ ભારતને સાયબર સુરક્ષા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સંબંધિત ઉત્તમતા કેન્દ્રોની સ્થાપનામાં સહકાર આપવા વિનંતી કરી છે. તેમણે એડવાન્સ્ડ લાઇટ હેલિકોપ્ટર ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ પ્રસ્તાવોનું સ્વાગત કરતાં જણાવ્યું કે ભારત આ મુદ્દાઓ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરશે અને બંને દેશો ભવિષ્યમાં આ દિશામાં સહકારને વધુ આગળ વધારશે.
