મત ચોરીના આરોપો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં સુધારાની માગણી સાથે INDIA બ્લોક 12 ઓક્ટોબરે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી માર્ચ કરશે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે રાહુલ ગાંધીને મળવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પ્રસ્તાવિત પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હીના છ મેટ્રો સ્ટેશનોના પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાના દરવાજા બંધ કરવામાં આવ્યા છે.
કોંગ્રેસ સહિત વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA બ્લોકે સોમવાર, 12 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી માર્ચ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કથિત અનિયમિતતાઓ અને મત ચોરીના આરોપોને લઈને યોજાનારા આ પ્રદર્શનને કોંગ્રેસે ‘ચલો દિલ્હી-માર્ચ ફોર ડેમોક્રેસી’ નામ આપ્યું છે. વિપક્ષ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામા, મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા (SIR) પર રોક અને બેલેટ પેપરથી ચૂંટણી યોજવાની માગ કરી રહ્યો છે.
આ દરમિયાન, ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે રાહુલ ગાંધીને મળવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હીના અનેક મહત્ત્વના વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધારવામાં આવી છે. ઉપરાંત, છ મેટ્રો સ્ટેશનોના પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાના દરવાજા બંધ કરવામાં આવ્યા છે.
કોંગ્રેસ અને INDIA બ્લોકમાં સામેલ અન્ય વિપક્ષી પક્ષોના નેતાઓ સોમવારે દિલ્હીમાં માર્ચ કરશે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, વિપક્ષી નેતાઓ બપોરે 1:30 વાગ્યે કનોટ પ્લેસ અને બારાખંભા રોડ જંક્શન પર એકત્રિત થશે. ત્યાંથી તેઓ પ્રસ્તાવિત માર્ચ દ્વારા ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉઠાવશે.
વિપક્ષનો આરોપ છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા અને મતદારોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવાં જોઈએ. ગઠબંધનના નેતાઓ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની પણ માગ કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા (SIR) પર રોક લગાવવી અને બેલેટ પેપર દ્વારા ચૂંટણી યોજવી એ પ્રદર્શનની મુખ્ય માગણીઓમાં સામેલ છે.
જોકે, મત ચોરી સંબંધિત આરોપો વિપક્ષી પક્ષોના દાવા છે. આ આરોપોની પુષ્ટિ માટે સંબંધિત ચૂંટણીલક્ષી આંકડા, દસ્તાવેજો અને સત્તાવાર પ્રતિક્રિયાઓનું મૂલ્યાંકન જરૂરી છે.
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ રવિવારે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત સાથે મુલાકાત માટે સમય માગ્યો હતો. ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગે તેમને આવેદનપત્ર સોંપવાનો તેમનો હેતુ હોવાનું જણાવાયું હતું. જોકે, સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, CJIએ આ વિનંતી સ્વીકારી નહોતી.
અહેવાલો અનુસાર, મુખ્ય ન્યાયાધીશે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રકારના મામલાઓ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહેલેથી જ વિચારાધીન છે. આ કારણસર તેમણે મુલાકાત કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
મુલાકાતની વિનંતી સ્વીકારવામાં ન આવતાં કોંગ્રેસે જણાવ્યું હતું કે તે મુખ્ય ન્યાયાધીશના નિર્ણયનું સન્માન કરે છે, પરંતુ લોકશાહી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત પ્રશ્નો ઉઠાવવા માટે માર્ચ ચાલુ રહેશે.
આ ઘટનાક્રમ બાદ વિપક્ષના પ્રસ્તાવિત પ્રદર્શનને લઈને રાજકીય ગતિવિધિઓ તેજ થઈ છે. જોકે, મુલાકાતનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હોવાને કોઈપણ પક્ષના આરોપોની ન્યાયિક પુષ્ટિ અથવા અસ્વીકાર તરીકે જોવો જોઈએ નહીં.
વિપક્ષના માર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી મેટ્રોના છ મહત્ત્વના સ્ટેશનો પર મુસાફરોની અવરજવર પ્રભાવિત થવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. આ સ્ટેશનોમાં જનપથ, મંડી હાઉસ, બારાખંભા રોડ, સેન્ટ્રલ સેક્રેટરિયટ, રાજીવ ચોક અને પટેલ ચોકનો સમાવેશ થાય છે.
ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, આ સ્ટેશનોના પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાના દરવાજા સોમવારે સાંજે 4 વાગ્યા સુધી બંધ રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. મુસાફરોને મુસાફરી શરૂ કરતાં પહેલાં મેટ્રો સેવાઓની તાજી સ્થિતિ તપાસવા અને જરૂરિયાત મુજબ વૈકલ્પિક સ્ટેશન અથવા માર્ગ પસંદ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
નવી દિલ્હી અને મધ્ય દિલ્હીના મહત્ત્વના વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરવામાં આવતાં ઓફિસે જતા લોકો, સ્થાનિક રહેવાસીઓ અને અન્ય મુસાફરોને મુસાફરીમાં વધારાનો સમય લાગી શકે છે. સ્ટેશનો બંધ રહેવાના સમયગાળા અને કામગીરી સંબંધિત ફેરફારોની પુષ્ટિ માટે દિલ્હી મેટ્રોની સત્તાવાર સૂચનાઓ તપાસવી જરૂરી છે.
પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસે પણ વાહનવ્યવહાર સંબંધિત માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, સવારે 6 વાગ્યાથી અનેક મહત્ત્વના માર્ગો પર ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન લાગુ કરવાની યોજના હતી. તેમાં શંકર રોડ-વંદે માતરમ ટી-પૉઇન્ટ, ધૌલા કુઆં ફ્લાયઓવર, ઝંડેવાલાન રાઉન્ડઅબાઉટ, મંડી હાઉસ, કનોટ પ્લેસ, સંસદ માર્ગ, પટેલ ચોક અને અશોક રોડની આસપાસના વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે.
પોલીસે નવી દિલ્હી અને મધ્ય દિલ્હીના વિસ્તારોમાંથી રેલવે સ્ટેશન, આંતરરાજ્ય બસ ટર્મિનલ (ISBT) અથવા હવાઈમથક તરફ જતા મુસાફરોને વધારાનો સમય લઈને નીકળવાની સલાહ આપી છે. બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાનું પણ સૂચવવામાં આવ્યું છે.
પ્રદર્શન દરમિયાન સ્થળ પરની પરિસ્થિતિને આધારે ટ્રાફિક વ્યવસ્થામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. તેથી મુસાફરોને નિર્ધારિત સમય કરતાં વહેલા ઘરેથી નીકળવા, વૈકલ્પિક માર્ગોનો ઉપયોગ કરવા અને પોલીસની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગે વિપક્ષે અગાઉ પણ વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, 9 ઓક્ટોબરે INDIA બ્લોકના નેતાઓએ સંસદથી વિજય ચોક સુધી માર્ચ કાઢ્યો હતો. ત્યારબાદ વિપક્ષી નેતાઓના પ્રતિનિધિમંડળે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કરીને તેમને આવેદનપત્ર સોંપ્યું હતું.
આ પ્રતિનિધિમંડળમાં રાહુલ ગાંધી, મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને મમતા બેનર્જી સહિત અનેક વિપક્ષી નેતાઓ સામેલ હોવાની માહિતી આપવામાં આવી હતી. અન્ય સાંસદોએ વિજય ચોક ખાતે ધરણાં આપ્યાં હતાં.
રાષ્ટ્રપતિને સોંપવામાં આવેલા આવેદનપત્રમાં વિપક્ષે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદી સંબંધિત મુદ્દાઓ રજૂ કર્યા હતા. વિપક્ષી નેતાઓનું કહેવું છે કે સંબંધિત સંસ્થાઓએ આ મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ.
વિપક્ષી સાંસદોએ 6, 7, 8 અને 9 ઓક્ટોબરે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામા અને SIRના વિરોધમાં પ્રદર્શનો યોજ્યાં હતાં. ઉપલબ્ધ વિગતો અનુસાર, આ પ્રદર્શનો દરમિયાન રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાને પોલીસે ત્રણ વખત કસ્ટડીમાં લીધાં હતાં.
10 ઓક્ટોબરે દિલ્હીમાં પ્રદર્શનકારીઓને કસ્ટડીમાં લેવા અને તેમની સાથે કથિત મારપીટ કરવા અંગે પણ વિપક્ષે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. વિપક્ષી નેતાઓએ પોલીસની કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવીને પ્રદર્શનકારીઓ સાથે થયેલા વ્યવહારની તપાસની માગ કરી છે.
જોકે, કસ્ટડીમાં લેવામાં આવેલા લોકોની સંખ્યા, કાર્યવાહી દરમિયાનની પરિસ્થિતિઓ અને કથિત મારપીટના આરોપો અંગે સંબંધિત પોલીસ અધિકારીઓનો વિગતવાર પક્ષ સામે આવવો જરૂરી છે. આરોપોની સ્વતંત્ર તપાસ અને સત્તાવાર માહિતીના આધારે જ સમગ્ર ઘટનાક્રમની સ્પષ્ટ તસવીર સામે આવી શકે છે.
INDIA બ્લોકનો પ્રસ્તાવિત માર્ચ એવા સમયે યોજાઈ રહ્યો છે, જ્યારે ચૂંટણીની પારદર્શિતા, મતદાર યાદીની સુધારણા અને ચૂંટણી યોજવાની પદ્ધતિને લઈને રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે. વિપક્ષ બેલેટ પેપરથી ચૂંટણી યોજવાની માગ સાથે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામા અને SIR પર રોક લગાવવાની માગ કરી રહ્યો છે.
આ માગણીઓ અને આરોપોનું મૂલ્યાંકન સંબંધિત બંધારણીય જોગવાઈઓ, ચૂંટણી પંચના પક્ષ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાના સંદર્ભમાં કરવું જરૂરી છે. લોકશાહી વ્યવસ્થામાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગેની જાહેર ચર્ચાની સાથે તથ્યોની પુષ્ટિ અને સંસ્થાકીય જવાબદારી પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે.
હાલમાં, દિલ્હીમાં વિપક્ષના માર્ચને કારણે સુરક્ષા અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે. પ્રદર્શન દરમિયાન રાજકીય નેતાઓની આગામી રણનીતિ, પોલીસની કાર્યવાહી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર સંબંધિત સંસ્થાઓની પ્રતિક્રિયા પર નજર રહેશે.
