ભારતમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે 25 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણ ધરાવતા પેટ્રોલ (E25) અંગે પોતાનો સ્પષ્ટ અભિગમ રજૂ કર્યો છે. પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ પ્રધાન હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું કે E25 ઇંધણ હાલમાં માત્ર પરીક્ષણના તબક્કામાં છે અને તેને બજારમાં રજૂ કરવાનો કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. તેમણે કહ્યું કે સરકાર વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, તકનીકી પરીક્ષણો અને તમામ સંબંધિત હિતધારકો સાથે વ્યાપક ચર્ચા બાદ જ આ દિશામાં આગળ વધશે.
તાજેતરના દિવસોમાં સોશિયલ મીડિયા પર E20 પેટ્રોલ અંગે વિવિધ દાવા અને વિડિયો સામે આવ્યા છે, જેમાં કેટલાક લોકોએ વાહનોમાં સર્જાતી તકનીકી સમસ્યાઓ માટે ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણને જવાબદાર ગણાવ્યું હતું. આ દરમિયાન E25 પેટ્રોલના સંભવિત અમલીકરણ અંગેના અહેવાલોએ પણ ગ્રાહકો અને ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં ચર્ચા તેજ કરી હતી. જોકે, સરકારના તાજેતરના નિવેદને સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે.
હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું કે E25 ઇંધણની હાલમાં વિવિધ સ્તરે તકનીકી તપાસ અને પરીક્ષણો ચાલી રહ્યા છે. આ પરીક્ષણોનો હેતુ 25 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણ ધરાવતા ઇંધણનું વિવિધ પ્રકારના એન્જિન, વાહનો અને હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં પ્રદર્શન કેવી રીતે રહે છે તે સમજવાનો છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે પરીક્ષણ પૂર્ણ કરવાની કોઈ નિર્ધારિત સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. તેથી E25ને વ્યાવસાયિક રીતે બજારમાં ક્યારે ઉપલબ્ધ કરાશે તે અંગે હાલમાં કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.
હરદીપ સિંહ પુરીએ ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણને લઈને વ્યક્ત થઈ રહેલી ચિંતાઓ પર પણ પ્રતિસાદ આપ્યો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂતકાળમાં મિશ્રિત ઇંધણના કારણે એન્જિન ખરાબ થવાના જે દાવા કરવામાં આવ્યા હતા, તેમની તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે મોટાભાગના કેસોમાં તકનીકી ખામી માટે અન્ય કારણો જવાબદાર હતા, ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ નહીં.
સરકારે જણાવ્યું છે કે કોઈપણ નવા ઇંધણને વ્યાપક સ્તરે અમલમાં મૂકતા પહેલાં તેની સુરક્ષા, ગુણવત્તા અને વાહનો સાથેની સુસંગતતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે.
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ પ્રધાન નિતિન ગડકરીએ પણ ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણ અંગે પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે ઇથેનોલનું કેલોરિફિક મૂલ્ય પરંપરાગત પેટ્રોલની સરખામણીએ ઓછું હોવાથી વાહનના માઇલેજ પર હળવી અસર પડી શકે છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે વાસ્તવિક માઇલેજ માત્ર ઇંધણ પર આધારિત નથી.
રસ્તાની સ્થિતિ, ટ્રાફિક, વાહનની તકનીકી સ્થિતિ, ડ્રાઇવિંગ શૈલી અને જાળવણી જેવા અનેક અન્ય પરિબળો પણ ઇંધણ કાર્યક્ષમતાને અસર કરે છે. તેથી માઇલેજમાં થતો ફેરફાર દરેક વાહન અને ઉપયોગની પરિસ્થિતિ અનુસાર અલગ હોઈ શકે છે.
ભારત સરકારનો હેતુ વૈકલ્પિક ઇંધણોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી કાચા તેલની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને સ્વચ્છ ઊર્જાને પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. આ દિશામાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે.
ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો એવા એન્જિનથી સજ્જ હોય છે જે વિવિધ પ્રમાણમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણનો ઉપયોગ કરી શકે છે. સરકારનું માનવું છે કે ભવિષ્યમાં ગ્રાહકોને પોતાની જરૂરિયાત અને સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા અનુસાર ઇથેનોલ, મેથેનોલ અથવા અન્ય વૈકલ્પિક ઇંધણ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોવો જોઈએ.
