ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે અંતરિમ વેપાર સમજૌતા (Interim Trade Framework) પર સંમતિ થઈ ગઈ છે અને તેને તાત્કાલિક અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. બંને દેશોએ આ સંબંધમાં સંયુક્ત નિવેદન જાહેર કર્યું છે.
અમેરિકી પ્રશાસને પુષ્ટિ કરી છે કે 7 ફેબ્રુઆરી 2026થી ભારત પર લાગુ કરવામાં આવેલો 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ સંપૂર્ણપણે હટાવવામાં આવ્યો છે. આ ટેરિફ ઓગસ્ટમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે અમેરિકા તરફથી આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો કે ભારત રશિયા પાસેથી મોટી માત્રામાં તેલ આયાત કરી રહ્યું છે. સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર, ભારતે આશ્વાસન આપ્યું છે કે તે સીધી કે પરોક્ષ રીતે રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી નહીં કરે અને અમેરિકી ઊર્જા ઉત્પાદનોની ખરીદીમાં વધારો કરશે. અમેરિકાએ જણાવ્યું છે કે ભવિષ્યમાં જો ભારત ફરી રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદશે, તો વધારાનો ટેરિફ ફરી લાગુ કરી શકાય છે.
સમજૂતી હેઠળ અમેરિકાએ ભારતીય ઉત્પાદનો પર લાગુ સામાન્ય ટેરિફ 50 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કર્યો છે. સંયુક્ત નિવેદન મુજબ, આ વ્યવસ્થા દ્વિપક્ષીય વેપાર વધારવા, રોજગાર સર્જન અને આર્થિક સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે કરવામાં આવી છે.
સમજૂતી અનુસાર, આશરે 30 ટ્રિલિયન ડોલરનું અમેરિકી બજાર ભારતીય MSME, ખેડૂત અને માછીમારો માટે ખુલશે. જેનરિક દવાઓ, હીરા-જવાહરાત અને વિમાનના ભાગો પર ટેરિફ શૂન્ય કરવામાં આવ્યો છે. ટેક્સટાઇલ, રેડીમેડ કપડાં, ચામડાં, જૂતાં, પ્લાસ્ટિક, રબર, ઓર્ગેનિક કેમિકલ્સ, હોમ ડેકોર, હસ્તશિલ્પ અને પસંદગીની મશીનરી ક્ષેત્રોને લાભ મળશે.
ભારતે ઘઉં, ચોખા, મકાઈ, દૂધ, ચીઝ, પોલ્ટ્રી અને અન્ય સંવેદનશીલ કૃષિ ઉત્પાદનોને સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત રાખ્યા છે. સાથે જ ભારત અમેરિકી કૃષિ અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો પર ટેરિફ ઘટાડશે, જેમાં સૂકા મેવા, ફળ, સોયાબીન તેલ, દારૂ અને પશુ આહારનો સમાવેશ થાય છે.
ડેટા સેન્ટરમાં ઉપયોગમાં લેવાતા GPU અને અન્ય ટેકનિકલ સાધનોમાં સહયોગ વધારવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. બંને દેશો વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન મજબૂત કરવા માટે સાથે કામ કરશે. આગામી પાંચ વર્ષમાં ભારત અમેરિકા પાસેથી 500 અબજ ડોલરના ઊર્જા ઉત્પાદનો, વિમાન, કિંમતી ધાતુઓ, ટેકનિકલ સામાન અને કોકિંગ કોલની ખરીદી કરશે.
વ્હાઇટ હાઉસ અને ભારત સરકારના સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે આ અંતરિમ ફ્રેમવર્ક વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વેપાર ચર્ચાઓનો આગામી તબક્કો છે અને સંપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય વેપાર સમજૂતી તરફ આગળ વધવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
કેન્દ્રિય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું છે કે ભારતે પોતાના સંવેદનશીલ કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રોને આ સમજૂતીથી બહાર રાખ્યા છે. મકાઈ, ઘઉં, ચોખા, સોયા, પોલ્ટ્રી, દૂધ, ચીઝ, ઇથેનોલ, તમાકુ, કેટલીક શાકભાજી અને માંસ ઉત્પાદનો પર કોઈ રિયાયત આપવામાં આવી નથી.
