ભારત અને અમેરિકાએ 10 વર્ષના સંરક્ષણ ફ્રેમવર્ક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જે ટેકનોલોજી શેરિંગ, સંરક્ષણ સહયોગ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે. કુઆલાલંપુરમાં યોજાયેલી બેઠકમાં આ કરાર થયો, જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર સોદા (ટ્રેડ ડીલ)ની વાટાઘાટો પણ અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે.
ઇન્ડિયા યુએસ ડીલ: ભારત અને અમેરિકાએ કુઆલાલંપુરમાં 10 વર્ષની સંરક્ષણ ભાગીદારીને લઈને એક મોટો કરાર કર્યો છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને અમેરિકી સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે આ ફ્રેમવર્ક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જે ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર, સુરક્ષા સહયોગ અને સંરક્ષણ સંબંધોને નવી દિશા આપશે. આ સાથે જ બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી વેપાર સોદા (ટ્રેડ ડીલ)ની વાટાઘાટો પણ અંતિમ તબક્કામાં છે, જેનાથી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધુ મજબૂત થશે.
કુઆલાલંપુરમાં થયો ઐતિહાસિક કરાર
આ સંરક્ષણ સોદો મલેશિયાની રાજધાની કુઆલાલંપુરમાં સાઈન થયો, જ્યાં ભારતના રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને અમેરિકી સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ ઉપસ્થિત હતા. બંને નેતાઓએ સંયુક્ત પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું કે આ કરાર ભારત-અમેરિકાની ભાગીદારીને "નવી દિશા અને મજબૂતી" આપશે. આ ફ્રેમવર્ક હેઠળ બંને દેશો ટેકનોલોજી, તાલીમ અને સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ્સ પર મળીને કામ કરશે.
અમેરિકી સંરક્ષણ સચિવ હેગસેથે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું કે આ કરાર "પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને ટેકનોલોજીકલ સહયોગ"ને નવી ગતિ આપશે. તેમના મતે, આવનારા વર્ષોમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટેકનોલોજી શેરિંગ, સંરક્ષણ ઉત્પાદન (ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ) અને સંશોધન કાર્યક્રમોમાં ગાઢ સહયોગ જોવા મળશે.
રાજદ્વારી સંબંધોમાં વધી ઉષ્મા
સંરક્ષણ સોદા પહેલા પણ બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી વાટાઘાટો સતત ચાલુ રહી હતી. થોડા દિવસો પહેલા જ વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે કુઆલાલંપુરમાં અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો સાથે મુલાકાત કરી હતી. 27 ઓક્ટોબરે યોજાયેલી આ બેઠકમાં બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધો, વૈશ્વિક પડકારો અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રની સુરક્ષા પર ચર્ચા કરી હતી.
જયશંકરે X પર પોસ્ટ કરતા લખ્યું કે તેમણે અમેરિકી વિદેશ મંત્રી સાથે "ભારત-અમેરિકાના સંબંધો અને વિશ્વના વર્તમાન પડકારો પર સાર્થક વાતચીત" કરી. સતત થઈ રહેલી આ મુલાકાતો દર્શાવે છે કે બંને દેશો માત્ર સંરક્ષણ ભાગીદારી પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ રાજદ્વારી, ટેકનોલોજી અને વેપારના ક્ષેત્રમાં પણ પોતાના સંબંધો મજબૂત કરી રહ્યા છે.
વેપાર સોદા પર પણ બની સહમતિ
સંરક્ષણ કરારની સાથે-સાથે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી વેપાર સોદા (ટ્રેડ ડીલ)ની વાટાઘાટો પણ હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું કે મોટાભાગના મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષો વચ્ચે સહમતિ બની ગઈ છે અને હવે કેટલાક તકનીકી મુદ્દાઓ જ બાકી છે.
તેમણે કહ્યું કે આ તે જ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (Bilateral Trade Agreement - BTA) છે, જેનો પ્રસ્તાવ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફેબ્રુઆરી 2020માં આપ્યો હતો. આ કરારનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચેની વેપારી અડચણોને ઘટાડવાનો અને રોકાણના નવા માર્ગો ખોલવાનો છે.
વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે આ પ્રસંગે જણાવ્યું કે ભારત કોઈ પણ કરારમાં ઉતાવળ નહીં કરે અને પોતાના વેપારી હિતો સાથે કોઈ સમજૂતી નહીં કરે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે "ટ્રેડ ડીલ માત્ર ટેક્સ કે માર્કેટ એક્સેસનો મામલો નથી, પરંતુ ભરોસા અને લાંબા સંબંધોનું પ્રતીક છે."
સંરક્ષણ સોદાથી શું બદલાશે
10 વર્ષનું આ સંરક્ષણ ફ્રેમવર્ક બંને દેશોની રક્ષા ભાગીદારીને વધુ વ્યાપક બનાવશે. તેમાં ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર, સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ્સ અને ઇન્ડો-પેસિફિક સુરક્ષા સહયોગ જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ સામેલ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આનાથી ભારતને ગ્લોબલ ડિફેન્સ નેટવર્કમાં એક મજબૂત સ્થાન મળશે.
ડિફેન્સ એનાલિસ્ટ્સ અનુસાર, આ સોદો ભારતીય સેનાને આધુનિક ટેકનોલોજી અને અત્યાધુનિક હથિયારો સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે. તે જ સમયે, અમેરિકી કંપનીઓને ભારતમાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રે રોકાણ અને ઉત્પાદન (મેન્યુફેક્ચરિંગ) માટે નવી તકો મળશે.
