ભારતની છ મુખ્ય સ્થાનિક એરલાઇન્સ પાસે કુલ 13,989 પાઇલોટ્સ છે, પરંતુ વધતા ફ્લીટ અને વિશેષ તાલીમની જરૂરિયાતને લીધે વિદેશી પાઇલોટ્સની નિમણૂક ચાલુ છે. ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશન (FTOs)ની વધતી ક્ષમતાને કારણે આગામી વર્ષોમાં આ નિર્ભરતામાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ભારતીય પાઇલોટ્સને વધુ તકો મળશે.
ભારતમાં પાઇલોટ્સની તાકાત: સંસદમાં સાયનિક ઉડયન રાજ્ય મંત્રી મુરલીધર મોહોલએ જણાવ્યું હતું કે દેશની છ મુખ્ય સ્થાનિક એરલાઇન્સ પાસે કુલ 13,989 પાઇલોટ્સ કાર્યરત છે. ભારતમાં એર ઇન્ડિયા, એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો, અકાસા એર, સ્પેસજેટ અને એલાયન્સ એર તેમજ વિદેશી પાઇલોટ્સ પણ નવા ફ્લીટ અને વિશેષ તાલીમની જરૂરિયાતોને લીધે નિમણૂક પામે છે. આ પગલું ફ્લાઇટ્સના સમયસર સંચાલન અને વિલંબ ઘટાડવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યું છે, જ્યારે FTOsની વધતી તાલીમ ક્ષમતા ભવિષ્યમાં વિદેશી પાઇલોટ્સ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરશે.
દેશમાં કુલ પાઇલોટ્સની સંખ્યા
સાયનિક ઉડયન રાજ્ય મંત્રી મુરલીધર મોહોલએ સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં છ મુખ્ય સ્થાનિક એરલાઇન્સ પાસે કુલ 13,989 પાઇલોટ્સ છે. એર ઇન્ડિયા ગ્રુપ પાસે 6,350 અને એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ પાસે 1,592 પાઇલોટ્સ છે. ઇન્ડિગો પાસે 5,085 પાઇલોટ્સ કાર્યરત છે. વધુમાં, અકાસા એર પાસે 466, સ્પેસજેટ પાસે 385 અને એલાયન્સ એર પાસે 111 પાઇલોટ્સ કાર્યરત છે. આ આંકડો ભારતીય એવિએશન સેક્ટરના ઝડપથી વધતા ફ્લીટ અને વિસ્તરણનો સ્પષ્ટ ચિત્ર રજૂ કરે છે.
વિદેશી પાઇલોટ્સની નિમણૂક શા માટે ચાલુ છે
મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વિદેશી પાઇલોટ્સની જરૂરિયાત મુખ્યત્વે વિશેષ તાલીમ ધરાવતા રેટ્ડ પાઇલોટ્સની અછત અને નવા એરક્રાફ્ટના સંચાલનને કારણે છે. એરલાઇન્સ નવા ફ્લીટ અને જટિલ વિમાનો માટે સમયસર સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પાઇલોટ્સને કામચલાઉ ધોરણે નિમત્enance કરે છે. આનાથી ફ્લાઇટ્સમાં વિલંબ અથવા રદ થવાની સમસ્યા ઓછી થાય છે.
FTOs અને પાઇલોટ્સ તાલીમની ક્ષમતા
ભારતમાં ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશન (FTOs)નું નેટવર્ક સતત વધી રહ્યું છે. DGCAએ નવેમ્બર સુધીમાં 61 નવા તાલીમ વિમાનોને સામેલ કરવાની મંજૂરી આપી છે, અને 2025માં બે નવા FTOsને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. હાલમાં, 40 FTOઓ દેશભરમાં 62 સ્થળોએ સક્રિય છે અને તેમની તાલીમ ક્ષમતાઓને સુધારવા માટે કામ કરી રહ્યા છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે FTOઓ તેમની વ્યાપારી નિર્ણયો અનુસાર તાલીમ વિમાનો અને તાલીમ આપનારાઓને વધારતા હોય છે, અને મંત્રાલય તેમાં દખલ કરતું નથી.
વિદેશી પાઇલોટ્સ પર નિર્ભરતા
જેમ જેમ ભારતમાં ફ્લીટ ઝડપથી વધી રહ્યો છે, તેમ તેમ વિદેશી પાઇલોટ્સની માંગ યથાવત રહેશે. પરંતુ FTOsની વધતી તાલીમ ક્ષમતા અને નવા ટેક્નોલોજીને લીધે આગામી વર્ષોમાં આ નિર્ભરતા ધીમે ધીમે ઘટવાની અપેક્ષા છે. આનાથી ભારતીય પાઇલોટ્સને વધુ તકો મળશે અને વિદેશી પાઇલોટ્સ પરની નિર્ભરતા ઓછી થશે.
