જાપાનનું Hayabusa2 અંતરિક્ષ યાન તેના વિસ્તૃત મિશન હેઠળ 5 જુલાઈએ Torifune asteroidની અત્યંત નજીકથી હાઈ-સ્પીડ ફ્લાયબાય કરશે. આ દરમિયાન યાન વૈજ્ઞાનિક માહિતી અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાની તસવીરો એકત્રિત કરશે. આ મિશનનો હેતુ નવી autonomous navigation ટેક્નોલોજીની કસોટી કરવો, asteroidનો અભ્યાસ કરવો અને ભવિષ્યની planetary defence તૈયારીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક માહિતી મેળવવાનો છે.
જાપાનની અંતરિક્ષ એજન્સી JAXAનું Hayabusa2 અંતરિક્ષ યાન 5 જુલાઈએ Torifune asteroidની અત્યંત નજીકથી પસાર થવાની તૈયારીમાં છે. અંતરિક્ષ સંશોધનના દૃષ્ટિકોણથી આ ફ્લાયબાય મિશન મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે અંતરિક્ષ યાન આશરે 1 થી 10 કિલોમીટર જેટલા અંતરેથી asteroidની નજીકથી પસાર થશે. લગભગ 5.3 કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્ડની ગતિએ થનારો આ હાઈ-સ્પીડ ફ્લાયબાય કોઈપણ સક્રિય asteroid મિશનના સૌથી પડકારજનક અભિયાનોમાંનો એક ગણાય છે. આટલા ઓછા અંતરે સફળ નેવિગેશન અને વૈજ્ઞાનિક અવલોકન ભવિષ્યના અંતરિક્ષ મિશનો માટે નવી શક્યતાઓ ઉભી કરી શકે છે.
Hayabusa2 અગાઉ Ryugu asteroidમાંથી નમૂનાઓ એકત્રિત કરીને તેમને સુરક્ષિત રીતે પૃથ્વી સુધી પહોંચાડવાની સિદ્ધિ મેળવી ચૂક્યું છે. હવે તે જ અંતરિક્ષ યાન પોતાના વિસ્તૃત મિશન હેઠળ નવા asteroidનો અભ્યાસ કરવા માટે ઊંડા અંતરિક્ષમાં કાર્યરત છે.
Torifune, જેને અગાઉ 2001 CC21 તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું, લગભગ 450 મીટર પહોળો નજીક-પૃથ્વી asteroid છે. તેના કદ, સપાટી, રચના અને નિર્માણ પ્રક્રિયા વિશે વૈજ્ઞાનિકો પાસે હજુ મર્યાદિત માહિતી ઉપલબ્ધ છે. તેથી આ ફ્લાયબાયને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
મિશન દરમિયાન Hayabusa2 પોતાના onboard કેમેરા અને વૈજ્ઞાનિક ઉપકરણોની મદદથી asteroidની સપાટી, કદ, બંધારણ અને રાસાયણિક રચનાનો અભ્યાસ કરશે. વૈજ્ઞાનિકોનું અનુમાન છે કે આ asteroid જાપાનના પ્રથમ Hayabusa મિશન દ્વારા અભ્યાસ કરાયેલા Itokawa જેવો હોઈ શકે છે, જોકે તેની વાસ્તવિક રચના સંપૂર્ણપણે અલગ પણ હોઈ શકે છે.
કેટલાક નિષ્ણાતોના મતે Torifune "Contact Binary" પણ હોઈ શકે છે, એટલે કે બે નાના પિંડો ધીમે ધીમે જોડાઈને બનેલો સંયુક્ત asteroid. જો એવું સાબિત થાય તો નાના ખગોળીય પિંડોના નિર્માણ અને વિકાસને સમજવામાં નવી માહિતી મળી શકે છે.
Hayabusa2નું આ મિશન માત્ર વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ પૂરતું મર્યાદિત નથી. અત્યંત ઊંચી ગતિએ પસાર થતાં ખૂબ ઓછા સમયમાં asteroidનું ચોક્કસ મૂલ્યાંકન કરવું ભવિષ્યની planetary defence વ્યૂહરચનાઓ માટે ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.
જો ભવિષ્યમાં કોઈ મોટો asteroid પૃથ્વી માટે જોખમરૂપ બને, તો વૈજ્ઞાનિકોને ખૂબ ઓછા સમયમાં તેની દિશા, કદ, ઘનતા અને રચનાનું વિશ્લેષણ કરવું પડશે. Hayabusa2નો આ ફ્લાયબાય આવી પરિસ્થિતિઓ માટે જરૂરી ટેક્નોલોજીનું વાસ્તવિક પરીક્ષણ પણ છે. આ પ્રકારની ટેક્નોલોજી ભવિષ્યમાં NASAના DART જેવા asteroid deflection મિશનોને વધુ અસરકારક બનાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આ મિશન દરમિયાન autonomous navigation systemની પણ કડક કસોટી થશે. અત્યંત ઊંચી ગતિ હોવા છતાં અંતરિક્ષ યાનને માનવીય હસ્તક્ષેપ વિના ચોક્કસ માર્ગ પર જાળવી રાખવું ટેક્નિકલ રીતે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાશે.
Torifune ફ્લાયબાય પછી પણ Hayabusa2નું મિશન પૂર્ણ થશે નહીં. પોતાના વિસ્તૃત અભિયાન દરમિયાન આ અંતરિક્ષ યાન zodiacal light અને exoplanets સંબંધિત અનેક વૈજ્ઞાનિક અવલોકનો કરી ચૂક્યું છે.
મિશનનું આગામી મુખ્ય લક્ષ્ય 1998 KY26 નામનો અત્યંત નાનો asteroid છે, જ્યાં તેના વર્ષ 2031માં પહોંચવાની અપેક્ષા છે. માત્ર આશરે 11 મીટર પહોળો આ asteroid અત્યાર સુધી કોઈપણ અંતરિક્ષ યાન દ્વારા અભ્યાસ કરાયેલા સૌથી નાના asteroidsમાંનો એક બની શકે છે. વૈજ્ઞાનિકો આ નાના અને ઝડપથી ફરતા પિંડ પર સંભવિત લેન્ડિંગની શક્યતાઓ પણ શોધી રહ્યા છે.
જો આ વિસ્તૃત મિશન સફળ રહેશે, તો Hayabusa2 અંતરિક્ષ ઇતિહાસના સૌથી સફળ અને લાંબા સમય સુધી સક્રિય રહેલા asteroid exploration મિશનોમાં પોતાનું સ્થાન વધુ મજબૂત કરશે. આ અભિયાન માત્ર અંતરિક્ષ વિજ્ઞાનને નવી માહિતી આપશે નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં પૃથ્વીની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા asteroid મિશનો માટે મહત્વપૂર્ણ ટેક્નિકલ આધાર પણ તૈયાર કરશે.
