નવી દિલ્હી: સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અને મતદાર યાદી સાથે જોડાયેલા વિવાદને લઈને ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) અને કોંગ્રેસ વચ્ચે રાજકીય ટકરાવ વધ્યો છે. કેન્દ્રીય મંત્રી અને BJPના વરિષ્ઠ નેતા જે.પી. નડ્ડાએ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના આરોપોનો જવાબ આપતાં તેમને જૂઠું બોલવાનું બંધ કરવા કહ્યું છે. નડ્ડાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર પોસ્ટ કરીને મતદાર યાદીમાં ચિહ્નિત નામોના વર્ગીકરણની વિગતો આપી અને કોંગ્રેસ પર ભ્રામક પ્રચાર કરવાનો આરોપ લગાવ્યો.
બીજી તરફ, ખડગેએ SIRના મુદ્દે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પર નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભારતીય નાગરિકોને ઘૂસણખોર ગણાવવાથી તેમની ઓળખ અને સન્માન સામે સવાલો ઊભા થાય છે. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે વિરોધ પ્રદર્શનના અધિકાર, પોલીસ કાર્યવાહીની પદ્ધતિ અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
જે.પી. નડ્ડાએ પોતાની એક્સ પોસ્ટમાં જણાવ્યું કે ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ક્યારેય 13.39 કરોડ ભારતીયોને ઘૂસણખોર કહ્યા નથી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નામો મતદાર યાદીમાંથી અંતિમ રીતે દૂર કરાયેલા નામો નથી, પરંતુ મુસદ્દા મતદાર યાદીમાં ગેરહાજર, કાયમી સ્થળાંતર કરેલા, મૃત અથવા ડુપ્લિકેટ શ્રેણીઓમાં ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે.
નડ્ડાએ આ શ્રેણીઓની વિગતો આપતાં જણાવ્યું કે 2.80 કરોડ નામ મૃત વ્યક્તિઓનાં, 6.30 કરોડ કાયમી સ્થળાંતર કરેલા લોકોનાં, 3.01 કરોડ ગેરહાજર મતદારોનાં અને 1.02 કરોડ ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓનાં છે.
તેમણે કોંગ્રેસના આરોપોને ફગાવતાં કહ્યું કે આ આંકડાઓને ઘૂસણખોરોની સંખ્યા તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય નથી. નડ્ડાના જણાવ્યા અનુસાર, મુસદ્દા મતદાર યાદીમાં કોઈ નામ ચિહ્નિત થવું અને કોઈ વ્યક્તિને વિદેશી નાગરિક અથવા ઘૂસણખોર જાહેર કરવો એ બે અલગ બાબતો છે.
SIRના મુદ્દે કોંગ્રેસની ટીકા કરતાં નડ્ડાએ આરોપ લગાવ્યો કે પાર્ટી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને BJPની લોકપ્રિયતાને ચૂંટણી પ્રક્રિયા સાથે જોડીને નકારી કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તેમણે આને કોંગ્રેસની રાજકીય હતાશા ગણાવી.
નડ્ડાએ પોતાના નિવેદનમાં ગુજરાત, ત્રિપુરા અને પશ્ચિમ બંગાળનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે દાવો કર્યો કે ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ છેલ્લા 31 વર્ષથી કોઈ ચૂંટણી જીતી શકી નથી, ત્રિપુરામાં 33 વર્ષથી કોંગ્રેસના મુખ્યમંત્રી બન્યા નથી અને પશ્ચિમ બંગાળમાં 54 વર્ષથી પાર્ટીને જીત મળી નથી.
આ દાવાઓના આધારે નડ્ડાએ દલીલ કરી કે કોંગ્રેસના ચૂંટણીલક્ષી પડકારોને માત્ર SIR સાથે જોડીને જોઈ શકાય નહીં. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, પાર્ટીએ પોતાના રાજકીય પ્રદર્શન અને જનસમર્થન પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
જે.પી. નડ્ડાએ કોંગ્રેસ પર નકારાત્મક રાજનીતિ કરવાનો આરોપ લગાવતાં કહ્યું કે ભ્રામક પ્રચારથી જનતાનો વિશ્વાસ જીતી શકાય નહીં. તેમણે બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર સહિત અનેક રાજ્યોનો ઉલ્લેખ કરીને દાવો કર્યો કે મતદારોએ ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને નકારી કાઢી છે.
નડ્ડાએ રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસને અપીલ કરી કે તેઓ SIRના બહાને ગેરસમજ ફેલાવવાને બદલે જનતાનો વિશ્વાસ જીતવાનો પ્રયાસ કરે. તેમણે BJP અને રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક ગઠબંધન (NDA)ને મળતા જનસમર્થનનો પણ દાવો કર્યો.
ભવિષ્યની ચૂંટણીઓનો ઉલ્લેખ કરતાં નડ્ડાએ કહ્યું કે NDA વર્ષ 2029માં ફરીથી પ્રચંડ બહુમતી સાથે સરકાર બનાવશે. તેમણે કોંગ્રેસની સંભવિત ચૂંટણી હાર અંગે પણ ટિપ્પણી કરી.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ SIRના મુદ્દે કેન્દ્ર સરકારની ટીકા કરી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ગૃહમંત્રીના નિવેદનમાં 13.3 કરોડ ભારતીયોને ઘૂસણખોર ગણાવવાથી ભારતીય નાગરિકોનું અપમાન થયું છે.
ખડગેએ ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલ ઉઠાવતાં મતદાર યાદીમાં કથિત ગેરરીતિઓ અને વિરોધ પ્રદર્શનના અધિકારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે જંતર-મંતરને નિર્ધારિત વિરોધ સ્થળ તરીકે ઉપયોગમાં લેવા સંબંધિત પ્રતિબંધો અને પ્રદર્શનકારીઓ સામેની કાર્યવાહીએ લોકતાંત્રિક અધિકારો અંગે ચિંતા ઊભી કરી છે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે ચૂંટણી પંચ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સત્તાધીશોને સવાલ પૂછનારાઓએ અટકાયત, પોલીસ કાર્યવાહી અને અન્ય પ્રકારના દબાણનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
ખડગેએ કહ્યું કે વિપક્ષ લોકતાંત્રિક અધિકારો અને નાગરિકોના અવાજના મુદ્દે પાછળ નહીં હટે. તેમના નિવેદનમાં ચૂંટણીની પારદર્શિતા, મતદારોના અધિકારો અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનની સ્વતંત્રતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
SIR એટલે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન, જે મતદાર યાદીનું વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ છે. તેનો હેતુ મતદાર યાદીને અપડેટ કરવાનો અને તેમાં રહેલી ભૂલો, ડુપ્લિકેટ નામો તથા અપાત્ર એન્ટ્રીઓની ઓળખ કરવાનો છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ગેરહાજર, સ્થળાંતર કરેલા, મૃત અને ડુપ્લિકેટ મતદારોની એન્ટ્રીઓને ચિહ્નિત કરવામાં આવી શકે છે. જોકે, કોઈ નામ ચિહ્નિત કરવું અને તેને અંતિમ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવું એ અલગ પ્રક્રિયાઓ છે. લાગુ નિયમો અનુસાર સંબંધિત મતદારોને પોતાની વિગતોની પુષ્ટિ કરવા અથવા તેમાં સુધારો કરાવવાની તક મળી શકે છે.
વિવાદનો મુખ્ય મુદ્દો મતદાર યાદીની સુધારણા અને ચૂંટણીની પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રક્રિયાના અમલીકરણ સાથે જોડાયેલો છે. BJP તેને મતદાર યાદી સુધારવાની કવાયત ગણાવે છે, જ્યારે કોંગ્રેસે તેના અમલીકરણ અને રાજકીય ઉપયોગ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
આ મુદ્દાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે ચૂંટણી પંચના સત્તાવાર આંકડા, પુનરીક્ષણ સંબંધિત નિયમો અને સંબંધિત રાજ્યોની અંતિમ મતદાર યાદીઓ તપાસવી જરૂરી છે.
SIRને લઈને જે.પી. નડ્ડા અને મલ્લિકાર્જુન ખડગે વચ્ચે થયેલી નિવેદનબાજીએ BJP અને કોંગ્રેસ વચ્ચેના રાજકીય મતભેદોને ફરી સામે લાવ્યા છે. BJPએ કોંગ્રેસના આરોપોને ખોટા અને ભ્રામક ગણાવ્યા છે, જ્યારે કોંગ્રેસે મતદારોના અધિકારો અને લોકતાંત્રિક સ્વતંત્રતા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
આગામી સમયમાં આ વિવાદ ચૂંટણી પંચની પ્રક્રિયા, મતદાર યાદીના આંકડા અને રાજકીય પક્ષોની પ્રતિક્રિયાઓ પર કેન્દ્રિત રહી શકે છે. હાલ બંને પક્ષો પોતાના વલણ પર અડગ છે.
