જ્યેષ્ઠ પૂર્ણિમાના અવસરે જામશેદપુર સહિત વિવિધ જગન્નાથ મંદિરો અને ઇસ્કોન કેન્દ્રોમાં દેવ સ્નાન મહોત્સવ શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવાયો. વૈદિક મંત્રોચ્ચાર, શંખધ્વનિ અને હરિનામ સંકીર્તન વચ્ચે ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને દેવી સુભદ્રાનો 108 કલશોના પવિત્ર જળથી મહાસ્નાન કરાવવામાં આવ્યો. મહાસ્નાન બાદ ભગવાનને 56 પ્રકારના ભોગ અર્પણ કરવામાં આવ્યા. પરંપરા અનુસાર હવે મહાપ્રભુ આગામી 15 દિવસ સુધી અનવસર (એકાંતવાસ)માં રહેશે.
આષાઢ માસની વિશ્વપ્રસિદ્ધ રથયાત્રા પૂર્વે યોજાતો દેવ સ્નાન મહોત્સવ સોમવારે જામશેદપુરના વિવિધ જગન્નાથ મંદિરો અને ઇસ્કોન કેન્દ્રોમાં શ્રદ્ધાપૂર્વક સંપન્ન થયો. ભગવાન જગન્નાથ, તેમના મોટા ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રાનો 108 કલશોના પવિત્ર જળથી રાજસી અભિષેક કરવામાં આવ્યો. સમગ્ર અનુષ્ઠાન દરમિયાન વૈદિક મંત્રોચ્ચાર, શંખનાદ તેમજ ભજન-કીર્તનથી મંદિર પરિસરમાં ધાર્મિક વાતાવરણ સર્જાયું. મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહેલા શ્રદ્ધાળુઓએ પૂજા-અર્ચના કરી
દેવ સ્નાન મહોત્સવ દરમિયાન ભગવાનનો અભિષેક માત્ર જળથી જ નહીં, પરંતુ ધાર્મિક અને આયુર્વેદિક મહત્ત્વ ધરાવતા વિવિધ દ્રવ્યો દ્વારા પણ કરવામાં આવ્યો. અભિષેકમાં ગંગાજળ, પંચામૃત, ચંદન, અશ્વગંધા, નાળિયેરનું પાણી તથા વિવિધ ફળોના રસનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ આ પવિત્ર અને શીતળ દ્રવ્યો દ્વારા ભગવાનનો અભિષેક કરવાથી પ્રકૃતિ, આરોગ્ય અને આધ્યાત્મિક ઊર્જાનો સમન્વય થાય છે.
મહાસ્નાન બાદ ભગવાન જગન્નાથને પરંપરાગત રીતે 56 પ્રકારના વ્યંજનોનો વિશેષ ભોગ અર્પણ કરવામાં આવ્યો. આ પ્રસંગે મંદિરોમાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉપસ્થિત રહ્યા અને ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લીધો.
દેવ સ્નાન મહોત્સવ બાદ ભગવાન જગન્નાથ સાથે સંકળાયેલી વિશેષ ધાર્મિક પરંપરા અનવસરનો પ્રારંભ થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર જ્યેષ્ઠ પૂર્ણિમાના સતત મહાસ્નાન બાદ ભગવાન અસ્વસ્થ બને છે અને તેમને વિશ્રામની જરૂર પડે છે. તેથી મહાપ્રભુ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાને મંદિરના વિશેષ કક્ષમાં 15 દિવસ માટે એકાંતવાસમાં રાખવામાં આવે છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓને પ્રત્યક્ષ દર્શન થતા નથી. મંદિર પરંપરા મુજબ ભગવાનને ઔષધીય કઢો અને વિશેષ ઉપચાર અર્પણ કરવામાં આવે છે. અનવસર પૂર્ણ થયા બાદ મહાપ્રભુ નવયૌવન સ્વરૂપે શ્રદ્ધાળુઓને દર્શન આપે છે, જેને નવયૌવન દર્શન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
દેવ સ્નાન મહોત્સવ સાથે જ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ભગવાન જગન્નાથ રથયાત્રાની તૈયારીઓ પણ તેજ બની છે. અનવસરની અવધિ પૂર્ણ થયા બાદ આષાઢ શુક્લ દ્વિતીયાના દિવસે ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રા ભવ્ય રથોમાં આરુઢ થઈ નગરભ્રમણ માટે નીકળશે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર આ યાત્રા દરમિયાન મહાપ્રભુ પોતાની મૌસીના ઘરે આવેલા ગુન્ડિચા મંદિર જાય છે.
જામશેદપુરના ઇસ્કોન મંદિર, ખાસમહલ જગન્નાથ મંદિર, ગાંધી આશ્રમ, બેલ્ડીહ કાલીબાડી તથા અન્ય મુખ્ય મંદિરોમાં દિવસભર વિશેષ પૂજા, કલશ યાત્રા, કીર્તન અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાનોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું.
