ગત કેટલાક દિવસોથી દેશભરમાં ચાલુ રહેલા દક્ષિણ-પશ્ચિમ માનસૂન વચ્ચે ભારે વરસાદના કારણે ઉત્તરાખંડ, ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને દિલ્હી સહિત અનેક રાજ્યોમાં જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. અનેક માર્ગો બંધ થયા છે, શાળાઓમાં રજા જાહેર કરવામાં આવી છે અને ભારતીય હવામાન વિભાગે વિવિધ રાજ્યો માટે ચેતવણીઓ જાહેર કરી છે.
ઉત્તરાખંડમાં સતત વરસાદને કારણે અનેક પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. ઉત્તરકાશી જિલ્લામાં સ્યાનાચટ્ટી નજીક યમુનોત્રી રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પર ભારે મલબો અને પથ્થરો પડવાથી માર્ગ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયો છે. તેના કારણે યમુનોત્રી ધામ જતાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ માર્ગમાં ફસાઈ ગયા છે. ગંગોત્રી હાઇવે પર પણ અનેક સ્થળોએ ભૂસ્ખલનના કારણે વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત રહ્યો છે.
પિથોરાગઢ જિલ્લામાં આદી કૈલાશ માર્ગ પણ પથ્થરો પડવાથી બંધ થયો છે, જેના કારણે સ્થાનિક લોકો અને મુસાફરોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. પ્રશાસન અને બોર્ડર રોડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (BRO)ની ટીમો સતત મલબો હટાવવાના કાર્યમાં લાગી છે જેથી વાહનવ્યવહાર વહેલી તકે સામાન્ય થઈ શકે. ભારે વરસાદને ધ્યાનમાં રાખીને ઉત્તરાખંડના અનેક જિલ્લાઓમાં શાળાઓમાં રજા જાહેર કરવામાં આવી છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં ગુરુવારે અનેક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ નોંધાયો હતો. અલગ-અલગ અકસ્માતોમાં 10 લોકોના મોત થયાની માહિતી છે. બુલંદશહરમાં જૂની દિવાલ ધરાશાયી થતાં એક જ પરિવારના બે લોકોના મોત થયા, જ્યારે હરદોઈમાં બે બહેનો નદીના તેજ પ્રવાહમાં તણાઈ ગઈ. ભારતીય હવામાન વિભાગે રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ અને આંધીની ચેતવણી જાહેર કરી છે. ખરાબ હવામાનને કારણે અનેક જિલ્લાઓમાં ધોરણ 12 સુધીની શાળાઓ બંધ રાખવાના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
રાજસ્થાનના ધોલપુરમાં સતત વરસાદના કારણે એક મકાન ધરાશાયી થયું, જેમાં અનેક લોકો મલબા નીચે દબાઈ ગયા. અજમેરના કિશનગઢ વિસ્તારમાં પણ કાચું મકાન તૂટી પડતાં એક પરિવાર પ્રભાવિત થયો. ભારે વરસાદના કારણે રેલવે સેવાઓ પણ પ્રભાવિત થઈ છે. રાજ્યમાં અનેક ટ્રેનો રદ કરવામાં આવી છે, જ્યારે અન્ય ઘણી ટ્રેનો વિલંબથી દોડી રહી છે.
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં પણ વરસાદને કારણે અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જવાથી ટ્રાફિક જામની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ભારે વરસાદ દરમિયાન અનેક સ્થળોએ વૃક્ષો ધરાશાયી થયાની ઘટનાઓ પણ નોંધાઈ છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન રાજધાનીના વિવિધ વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં નોંધપાત્ર વધુ વરસાદ નોંધાયો છે.
ભારતીય હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર આ વર્ષે દક્ષિણ-પશ્ચિમ માનસૂન સામાન્ય સમયની તુલનામાં વધુ ઝડપથી સમગ્ર દેશમાં પહોંચી ગયું છે. સામાન્ય રીતે સમગ્ર ભારતમાં માનસૂન ફેલાતાં આશરે 38 દિવસ લાગે છે, જ્યારે આ વખતે તે લગભગ 36 દિવસમાં સમગ્ર દેશમાં પહોંચી ગયું.
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર આગામી બે થી ત્રણ દિવસમાં માનસૂનની સક્રિયતા કેટલીક ઘટી શકે છે. તેની એક મુખ્ય કારણ તરીકે પ્રશાંત મહાસાગરમાં બનેલા સુપર ટાયફૂન "બાવી"ને માનવામાં આવી રહ્યું છે, જેની અસર બંગાળની ખાડીમાં બનનારી નવી હવામાન પ્રણાલી પર પડી શકે છે. જો નવી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ નહીં બને તો દેશના અનેક વિસ્તારોમાં આશરે એક સપ્તાહ સુધી વરસાદી પ્રવૃત્તિઓ નબળી રહી શકે છે.
બીજી તરફ ઉત્તરાખંડ, પૂર્વોત્તર ભારત, બિહાર અને પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશ જેવા વિસ્તારોમાં આગામી કેટલાક દિવસો સુધી વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગે અનેક રાજ્યોમાં રેડ, ઓરેન્જ અને યેલો એલર્ટ જાહેર કરીને લોકોને અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવા અને પ્રશાસન દ્વારા જાહેર કરાયેલા સૂચનોનું પાલન કરવાની સલાહ આપી છે.
સતત વરસાદના કારણે પર્વતીય રાજ્યોમાં ભૂસ્ખલન, મેદાની વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા અને નદીઓ-નાળાઓમાં પાણીના વધેલા પ્રવાહ જેવી પરિસ્થિતિઓ યથાવત છે. પ્રશાસન રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં વ્યસ્ત છે અને સંવેદનશીલ વિસ્તારો પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે.
