રશિયામાં હિન્દુ ધર્મની હાજરી ધીમે ધીમે મજબૂત થઈ રહી છે. ઇસ્કોન અને વૈદિક સંગઠનો દ્વારા હજારો શ્રદ્ધાળુઓ જોડાયેલા છે અને લગભગ 60 પૂજા સ્થળો સક્રિય હોવાનું કહેવાય છે. મોસ્કોમાં ભવ્ય હિન્દુ મંદિરની માંગ ભારત-રશિયાના સાંસ્કૃતિક સંબંધોને નવી દિશા આપનારી માનવામાં આવી રહી છે.
Russia Hindu Temples: રશિયામાં હિન્દુ ધર્મની સ્થિતિ આ દિવસોમાં ચર્ચામાં છે, જ્યાં ઇસ્કોન અને વૈદિક સંગઠનો દ્વારા હજારો શ્રદ્ધાળુઓ સક્રિય છે. 2010ની વસ્તી ગણતરી મુજબ રશિયામાં લગભગ 1.40 લાખ હિન્દુઓ રહે છે. આ માહિતી મોસ્કો અને સેન્ટ પીટર્સબર્ગ જેવા મોટા શહેરોમાંથી સામે આવી છે, જ્યાં નિયમિત પૂજા કેન્દ્રો કાર્યરત છે. આ દરમિયાન, ભારતીય સમુદાય મોસ્કોમાં એક ભવ્ય હિન્દુ મંદિરના નિર્માણની માંગ કરી રહ્યો છે, જેથી ધાર્મિક ગતિવિધિઓ સાથે સાંસ્કૃતિક ઓળખ પણ વધુ મજબૂત બની શકે.
રશિયામાં હિન્દુ ધર્મની સ્થિતિ
રશિયામાં હિન્દુ ધર્મ મુખ્યત્વે ઇસ્કોન (International Society for Krishna Consciousness) અને અન્ય વૈદિક સંગઠનો દ્વારા ફેલાયો છે. 2010ની વસ્તી ગણતરી મુજબ, દેશમાં લગભગ 1,40,000 હિન્દુ અનુયાયીઓ છે, જે કુલ વસ્તીના 0.1% છે. ઇન્ટરનેટ અને સ્થાનિક સ્ત્રોતો અનુસાર રશિયામાં લગભગ 60 હિન્દુ મંદિરો છે, જોકે તેમાં ઘણા નાના પૂજા કેન્દ્રો અને આધ્યાત્મિક સમુદાયો પણ સામેલ છે, જેને પરંપરાગત મંદિરની શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા નથી. મોસ્કો અને સેન્ટ પીટર્સબર્ગ જેવા મોટા શહેરોમાં ઇસ્કોન મંદિરો ભારતીય સમુદાય માટે આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ મંદિરોની સંરચના પરંપરાગત ભારતીય શૈલી કરતાં ભલે સરળ હોય, પરંતુ તેમાં નિયમિત પૂજા, ભજન અને સાંસ્કૃતિક ગતિવિધિઓનું આયોજન થાય છે. આ મંદિરો ભારતીય મૂળના લોકોને પોતાના ધર્મનું પાલન કરવા અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ જાળવી રાખવાની તક આપે છે.
મોસ્કોમાં ભવ્ય મંદિરની માંગ
ભારતીય સમુદાયે તાજેતરના વર્ષોમાં મોસ્કોમાં એક ભવ્ય હિન્દુ મંદિરના નિર્માણની માંગ તેજ કરી છે. આ મંદિર માત્ર ધાર્મિક જરૂરિયાત જ પૂરી નહીં કરે, પરંતુ ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સંબંધોને પણ મજબૂત બનાવશે. અબુ ધાબીમાં બનેલા BAPS હિન્દુ મંદિરથી પ્રેરણા લઈને, મોસ્કોમાં પણ આવું જ કેન્દ્ર બનવાની આશા છે.
સમુદાયનું માનવું છે કે આ મંદિર ભારતીય વારસો અને સંસ્કૃતિનું પ્રતીક બનશે અને મોસ્કોમાં રહેતા હિન્દુ સમુદાય માટે આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરશે.
પ્રાચીન ઇતિહાસ અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો
હિન્દુ ધર્મના મૂળ રશિયામાં ઘણા જૂના છે. 17મી સદીની કોતરણી અને કેટલાક પુરાતત્વીય પુરાવા આ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે સદીઓ પહેલા પણ હિન્દુ ધર્મનો પ્રભાવ મોજુદ હતો. રશિયામાં હિન્દુ ધર્મનો પ્રસાર સ્વતંત્ર ધાર્મિક અભ્યાસ અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન દ્વારા થયો છે.
રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત મુલાકાત વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક સહયોગની સાથે સાથે સાંસ્કૃતિક સમજને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે. મોસ્કોમાં ભવ્ય મંદિર બનવાની સંભાવના, જો પૂરી થાય છે, તો તે ભારત અને રશિયા વચ્ચેની મિત્રતા અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાનનું પ્રતીક બની શકે છે.
