ઉત્તરાખંડના નૈનીતાલમાં છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન આશરે 120 MM વરસાદ નોંધાયો છે. ભારે વરસાદને કારણે નૈની ઝીલનું જળસ્તર ઝડપથી વધીને 88 ફૂટને પાર પહોંચી ગયું છે. ઝીલમાં પાણીની સતત વધતી આવકને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટીતંત્ર અને સિંચાઈ વિભાગે વધારાના પાણીના નિકાલ માટે તમામ ચેનલ ખોલી દીધા છે. ભારે વરસાદ વચ્ચે ઝીલના જળસ્તર પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
નૈનીતાલ શહેર અને આસપાસના પર્વતીય વિસ્તારોમાં પણ સતત વરસાદની અસર જોવા મળી રહી છે. સતત વરસાદને કારણે રસ્તાઓ ભીના અને સંવેદનશીલ બન્યા છે. અનેક સ્થળોએ પહાડોમાંથી કાટમાળ અને નાના-મોટા પથ્થરો પડવાનું જોખમ વધ્યું છે. વહીવટીતંત્ર દ્વારા લોકોને અને પ્રવાસીઓને સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
સતત વરસાદ અને આસપાસના જળસંગ્રહ વિસ્તારોમાંથી પાણી આવવાને કારણે નૈની ઝીલનું જળસ્તર ઝડપથી વધી રહ્યું છે. જ્યારે પાણી નિર્ધારિત સુરક્ષિત મર્યાદાની નજીક પહોંચે છે ત્યારે વધારાનું પાણી ચેનલો મારફતે બહાર કાઢવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા હેઠળ તમામ ચેનલ ખોલી દેવામાં આવી છે, જેથી ઝીલમાં પાણીનું દબાણ ઘટાડી શકાય.
છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઉત્તરાખંડના કુમાઉં વિસ્તારમાં વરસાદનો દોર તેજ થયો છે. નૈનીતાલ પણ તેનાથી પ્રભાવિત થયું છે. ભારે વરસાદને કારણે ઝીલનું જળસ્તર વધ્યું છે, જ્યારે પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન અને રસ્તાઓ અવરોધિત થવાની આશંકા પણ વધી છે. વહીવટીતંત્ર સંવેદનશીલ સ્થળો પર નજર રાખી રહ્યું છે.
નૈની ઝીલનું જળસ્તર વધતા શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પણ સતર્કતા વધારવામાં આવી છે. પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. જો વરસાદ આ જ રીતે ચાલુ રહેશે તો ઝીલમાં પાણીની આવક વધુ વધી શકે છે. સંબંધિત વિભાગો સતત જળસ્તરનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે અને જરૂર પડે તો નિકાલ વ્યવસ્થાને વધુ સક્રિય કરવામાં આવી શકે છે.
ભારે વરસાદ દરમિયાન નૈનીતાલ આવતા પ્રવાસીઓને સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. પર્વતીય રસ્તાઓ પર અચાનક કાટમાળ અથવા મોટા પથ્થરો પડી શકે છે. વરસાદ દરમિયાન આવા રસ્તાઓ પર વાહન ચલાવવું જોખમી બની શકે છે. સ્થાનિક લોકોને પણ બિનજરૂરી રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ન જવાની અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.
નૈની ઝીલનું જળસ્તર વધવા સાથે ઝીલ સાથે જોડાયેલી સિંચાઈ અને પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થાની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. વધારાનું પાણી નિયંત્રિત રીતે બહાર કાઢવા માટે ચેનલો ખોલવામાં આવે છે. તેનાથી ઝીલનું જળસ્તર નિયંત્રિત રાખવામાં મદદ મળે છે અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે.
નૈનીતાલમાં વરસાદનો આ દોર ઉત્તરાખંડના અન્ય પર્વતીય જિલ્લાઓમાં ચાલુ ખરાબ હવામાન વચ્ચે આવ્યો છે. સતત વરસાદને કારણે અનેક સ્થળોએ રસ્તા સંપર્કને અસર થઈ છે. વહીવટીતંત્ર અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગને એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં રાહત અને બચાવ ટીમોને તાત્કાલિક સ્થળ પર મોકલવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે.
અગાઉના વર્ષોમાં પણ ભારે વરસાદ દરમિયાન નૈની ઝીલનું જળસ્તર ઝડપથી વધતું રહ્યું છે. ઐતિહાસિક રેકોર્ડ અનુસાર ઝીલનું મહત્તમ જળસ્તર આશરે 12 ફૂટના માપદંડ પર નોંધવામાં આવે છે અને વધુ વરસાદ દરમિયાન વધારાનું પાણી બહાર કાઢવા માટે નિકાલ દ્વાર ખોલવામાં આવે છે.
હાલમાં નૈનીતાલમાં સતત ચાલુ વરસાદ અને તેના કારણે ઊભા થતા ભૂસ્ખલનના જોખમને લઈને સતર્કતા રાખવામાં આવી રહી છે. ઝીલનું જળસ્તર 88 ફૂટને પાર પહોંચ્યા બાદ તમામ ચેનલ ખોલી દેવામાં આવ્યા છે અને વહીવટીતંત્ર સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે. વરસાદમાં ઘટાડો થાય તો જળસ્તર સ્થિર થવાની આશા છે, પરંતુ વરસાદ ચાલુ રહે તો નિકાલ વ્યવસ્થાને સતત કાર્યરત રાખવાની જરૂર પડી શકે છે.
