વિશ્વના સૌથી મોટા પિરામિડ તરીકે ઓળખાતા ઇજિપ્તના ગ્રેટ પિરામિડ ઓફ ગિઝાના નિર્માણ અંગે રજૂ થયેલા નવા અભ્યાસે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી ચર્ચાને નવી દિશા આપી છે. સંશોધક વિસેન્ટે લુઇસ રોસેલ રોઇગના દાવા મુજબ, પિરામિડની અંદર ચાર અલગ-અલગ સ્પાયરલ રેમ્પ બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે અનેક ટીમો એકસાથે ભારે પથ્થરોને ઊંચાઈ સુધી પહોંચાડી શકતી હતી.
પ્રતિષ્ઠિત જર્નલ Natureમાં પ્રકાશિત આ અભ્યાસ પ્રાચીન ઇજિપ્તની ઇજનેરી ક્ષમતાને સમજવા માટે એક નવો અભિગમ રજૂ કરે છે. લગભગ 4,500 વર્ષ પહેલાં ફેરો ખુફૂ માટે બનાવવામાં આવેલ ગ્રેટ પિરામિડને વિશ્વના સૌથી અદ્ભુત નિર્માણ કાર્યોમાં ગણવામાં આવે છે. તે ઇજિપ્તનું સૌથી મોટું પિરામિડ છે અને તેના નિર્માણમાં અંદાજે 23 લાખ પથ્થરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પથ્થરોનું વજન સરેરાશ 2.5 ટનથી 15 ટન વચ્ચે માનવામાં આવે છે.
ઇતિહાસકારોના અંદાજ મુજબ, પિરામિડનું નિર્માણ ખુફૂના આશરે 27 વર્ષના શાસનકાળ દરમિયાન પૂર્ણ થયું હતું. આ કારણે લાંબા સમયથી એવો પ્રશ્ન ઉઠતો રહ્યો છે કે મર્યાદિત સાધનો અને તકનીક હોવા છતાં આટલી વિશાળ રચના એટલા ઓછા સમયમાં કેવી રીતે પૂર્ણ કરવામાં આવી.
નવા સંશોધન અનુસાર, પિરામિડની અંદર ચાર અલગ-અલગ વળાંકદાર રેમ્પ બનાવવામાં આવ્યા હતા, જે જુદા જુદા બિંદુઓથી શરૂ થઈને ઉપરના સ્તરો સુધી પહોંચતા હતા. આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય લાભ એ હતો કે અનેક શ્રમિક ટીમો એક જ સમયે અલગ માર્ગો દ્વારા પથ્થરોને ઉપર લઈ જઈ શકતી હતી.
સંશોધકના મત મુજબ, જો માત્ર એક જ રેમ્પનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોત તો નિર્માણ કાર્ય પૂર્ણ થવામાં અંદાજે 50 વર્ષ લાગી શક્યા હોત, જે ઐતિહાસિક સમયસીમા સાથે મેળ ખાતું નથી.
કમ્પ્યુટર મોડેલિંગ આધારિત વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું કે ચાર રેમ્પ ધરાવતો મોડેલ નિર્માણની ગતિમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે. તેના કારણે મોટી સંખ્યામાં પથ્થરોને એકસાથે વિવિધ સ્તરો સુધી પહોંચાડવું શક્ય બનતું અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં સમગ્ર પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થઈ શકતો.
ગ્રેટ પિરામિડના નિર્માણ અંગે અત્યાર સુધી અનેક સિદ્ધાંતો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. સૌથી લોકપ્રિય સિદ્ધાંત બાહ્ય રેમ્પનો રહ્યો છે, જેમાં વિશાળ ઢાળવાળા માર્ગો દ્વારા પથ્થરોને ઉપર લઈ જવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
પરંતુ આ સિદ્ધાંત અંગે મુખ્ય પ્રશ્ન એ રહ્યો છે કે આવા વિશાળ રેમ્પોના નિર્માણ માટે મોટી માત્રામાં વધારાની સામગ્રીની જરૂર પડતી અને તેના કેટલાક અવશેષો આજે પણ મળવા જોઈએ હતા.
બીજા એક સિદ્ધાંતમાં પિરામિડની અંદર માત્ર એક આંતરિક રેમ્પ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે નવા અભ્યાસ મુજબ, માત્ર એક રેમ્પ જરૂરી નિર્માણ ગતિ પૂરી પાડી શકતો નહોતો. આ કારણસર ચાર સમાનાંતર રેમ્પનો વિચાર વધુ વ્યવહારુ ગણાવવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ સિદ્ધાંત રસપ્રદ અને સંભવિત જણાય છે, પરંતુ તેને અંતિમ નિષ્કર્ષ તરીકે સ્વીકારી શકાય નહીં. ભવિષ્યમાં પિરામિડની અંદર અદ્યતન સ્કેનિંગ અને માળખાકીય તપાસ દ્વારા એવા પુરાવા મળી શકે છે જે આ મોડેલની પુષ્ટિ કરે.
જો આ સિદ્ધાંત સાચો સાબિત થાય, તો તે ગ્રેટ પિરામિડના નિર્માણ સંબંધિત રહસ્યને સમજવામાં તેમજ પ્રાચીન ઇજિપ્તની નિર્માણ તકનીકો વિશે વધુ જાણકારી મેળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
