બિહારની રાજનીતિમાં ફરી આંતરિક ચર્ચાઓ તેજ થઈ રહી છે. મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારના ભવિષ્ય અંગે ચાલી રહેલી અટકળો વચ્ચે રાજ્ય સરકારની અંદરના રાજકીય સમીકરણો પણ ચર્ચામાં આવ્યા છે.
સત્તાના વર્તુળોમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે કે જો મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર સક્રિય રાજકારણથી દૂર રહેવાનો નિર્ણય લે છે અથવા મુખ્યમંત્રી પદ છોડે છે, તો તેમના નજીકના મંત્રી બિજેન્દ્ર યાદવ પણ મંત્રી પદ પર ચાલુ રહેવાની ઇચ્છા રાખતા નથી એવી ચર્ચા છે.
રાજકીય સૂત્રો અનુસાર, બિજેન્દ્ર યાદવ લાંબા સમયથી નીતિશ કુમારના વિશ્વાસુ નેતાઓમાં ગણાય છે. રાજ્ય સરકારના ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાં તેમની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહી છે.
આ કારણસર માનવામાં આવી રહ્યું છે કે તેમનું રાજકીય વલણ મોટા ભાગે નીતિશ કુમારના નિર્ણય પર આધારિત રહેશે. જો નેતૃત્વમાં ફેરફાર થાય, તો તેઓ પોતાની ભૂમિકા અંગે ફરી વિચાર કરી શકે છે એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે.
રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ મંત્રી અશોક ચૌધરીને લઈને પણ રાજકીય ચર્ચાઓ તેજ થઈ છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે બદલાતા રાજકીય સમીકરણોમાં તેમનો પ્રભાવ પહેલા જેવો ન રહી શકે.
અત્યાર સુધી તેમને મુખ્યમંત્રીના નજીકના નેતાઓમાં ગણવામાં આવતા રહ્યા છે અને સરકારના ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાં તેમની સક્રિય ભૂમિકા રહી છે. પરંતુ જો સત્તાનું સંતુલન બદલાય, તો મંત્રિમંડળમાં તેમની સ્થિતિ પણ અસરગ્રસ્ત થઈ શકે છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે બિહારની રાજનીતિ હાલમાં પરિવર્તનના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહી છે. ઘણા મોટા નેતાઓ આગામી સમયમાં તેમની રાજકીય વ્યૂહરચના અંગે નવા નિર્ણય લઈ શકે છે.
ખાસ કરીને તે નેતાઓની સ્થિતિ પર વધારે અસર પડી શકે છે, જેઓ અત્યાર સુધી મુખ્યમંત્રીના સૌથી વિશ્વાસુ ગણાતા રહ્યા છે.
મુખ્યમંત્રીની કથિત “કિચન કેબિનેટ” અંગે પણ ચર્ચાઓ વધી રહી છે. કિચન કેબિનેટ તે નાના પરંતુ પ્રભાવશાળી જૂથને કહેવાય છે જેમાં કેટલાક પસંદગીના મંત્રી અને સલાહકારો સામેલ હોય છે, જે સરકારના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાં મુખ્યમંત્રીને સીધી સલાહ આપે છે.
બિહાર સરકારમાં પણ કેટલાક એવા ચહેરાઓ છે જેઓ આ અનૌપચારિક જૂથનો ભાગ માનવામાં આવે છે.
જો નેતૃત્વમાં ફેરફાર થાય, તો આ કિચન કેબિનેટની શક્તિ અને પ્રભાવમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે. કેટલાક નેતાઓની ભૂમિકા મર્યાદિત થઈ શકે છે, જ્યારે કેટલાક નવા ચહેરાઓ આગળ આવી શકે છે.
હાલ બિહારની રાજનીતિમાં અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે. રાજકીય પક્ષો સાથે-સાથે મંત્રિમંડળની અંદર પણ વિવિધ પ્રકારની ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. હવે સૌની નજર મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારના આગામી રાજકીય પગલાં પર ટકી છે, કારણ કે તેમના નિર્ણયથી બિહારની રાજનીતિની દિશા અને સત્તાના સમીકરણો નક્કી થવાના છે.
