નોઇડાની એક હાઈરાઈઝ રહેણાંક સોસાયટીમાં સોમવારે 21મા માળે આવેલા એક ફ્લેટમાં એર કન્ડીશનર (AC)માં કથિત રીતે વિસ્ફોટ થયા બાદ આગ લાગી હતી. થોડા જ સમયમાં આગે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું અને નજીકના વધુ બે ફ્લેટ પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગયા.
ઊંચી ઈમારતના ઉપરના માળેથી ઉઠતી આગની જ્વાળાઓ અને ઘન ધુમાડો દૂર સુધી જોવા મળ્યો. ઘટનાના સમયે સમગ્ર સોસાયટીમાં ગભરાટ ફેલાયો અને રહેવાસીઓ પોતાનો જીવ બચાવવા ફ્લેટમાંથી બહાર નીકળી સુરક્ષિત સ્થળોએ પહોંચ્યા. પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા અનુસાર શરૂઆતમાં ફ્લેટમાંથી ધુમાડો નીકળતો જોવા મળ્યો હતો, ત્યારબાદ થોડા જ ક્ષણોમાં બારીઓમાંથી આગની જ્વાળાઓ બહાર આવવા લાગી. આગ ઝડપથી ફેલાતા આસપાસના ફ્લેટોના રહેવાસીઓ પણ ગભરાઈ ગયા. અનેક લોકોએ તરત જ ફાયર એલાર્મ સક્રિય કર્યો અને સોસાયટીના સુરક્ષા કર્મચારીઓને જાણ કરી. સુરક્ષા કર્મચારીઓએ તાત્કાલિક ઈમારત ખાલી કરાવવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી, લિફ્ટનો ઉપયોગ બંધ કરાવ્યો અને લોકોને સીડીઓ દ્વારા બહાર કાઢ્યા.
માહિતી મળતાં જ અગ્નિશામક વિભાગની અનેક ગાડીઓ સ્થળ પર પહોંચી હતી. ઈમારત ઊંચી હોવાથી બચાવ અને આગ બુઝાવવાની કામગીરી પડકારજનક રહી હતી. અગ્નિશામક કર્મચારીઓએ સોસાયટીની ફાયર ફાઇટિંગ સિસ્ટમ તથા બાહ્ય સાધનોની મદદથી આગ પર કાબૂ મેળવવાનો પ્રયાસ શરૂ કર્યો. લાંબી મહેનત બાદ આગને વધુ ફેલાતી અટકાવી નિયંત્રણમાં લેવામાં આવી. ત્યારબાદ સમગ્ર ઈમારતની તપાસ કરવામાં આવી જેથી કોઈ વ્યક્તિ અંદર ફસાયેલો ન રહ્યો હોય તેની ખાતરી થઈ શકે.
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ આગની શરૂઆત AC યુનિટમાં તકનીકી ખામી અથવા વિસ્ફોટથી થઈ હોઈ શકે છે. જોકે આગ લાગવાનું વાસ્તવિક કારણ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ નિશ્ચિત કરવામાં આવશે. અગ્નિશામક વિભાગ અને વિદ્યુત સુરક્ષા સંબંધિત અધિકારીઓ સ્થળનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે અને આગ કયા સંજોગોમાં લાગી તેમજ તે એટલી ઝડપથી કેવી રીતે ફેલાઈ તેની તપાસ કરી રહ્યા છે.
આગ દરમિયાન અનેક ફ્લેટોમાં ધુમાડો ભરાઈ જતાં કેટલાક લોકોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ હતી. સાવચેતીના ભાગરૂપે કેટલાક રહેવાસીઓને તબીબી તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. સમયસર લોકોને બહાર કાઢી લેવામાં આવતા કોઈ મોટી જાનહાનિના અહેવાલ મળ્યા નથી. જોકે આગથી પ્રભાવિત ફ્લેટોમાં ભારે સંપત્તિનું નુકસાન થયું છે. ફર્નિચર, ઘરેલું ઉપકરણો, ઇલેક્ટ્રોનિક સામાન અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓ આગમાં નષ્ટ થઈ ગઈ છે.
ઘટના બાદ સોસાયટી પરિસરમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો એકત્ર થયા હતા. અગ્નિશામક વિભાગ અને પોલીસ સમગ્ર ઈમારતની સુરક્ષા તપાસ કરી રહ્યા હોવાથી ઘણા પરિવારો લાંબા સમય સુધી પોતાના ઘરોમાં પરત ફરી શક્યા નહોતા. અધિકારીઓએ વધારાના જોખમને ટાળવા માટે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં વીજ પુરવઠો પણ તાત્કાલિક બંધ કરી દીધો હતો.
અગ્નિશામક વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ઊંચી ઈમારતોમાં આગની ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને દરેક સોસાયટીમાં ફાયર સેફ્ટી સિસ્ટમનું નિયમિત જાળવણી કાર્ય જરૂરી છે. સ્પ્રિંકલર સિસ્ટમ, સ્મોક ડિટેક્ટર, ફાયર એલાર્મ, ફાયર એક્સ્ટિંગ્વિશર અને ઇમરજન્સી એક્ઝિટ માર્ગો હંમેશા કાર્યરત સ્થિતિમાં હોવા જોઈએ. સાથે જ રહેવાસીઓને સમયાંતરે મોક ડ્રિલ અને ઇમરજન્સી સ્થળાંતર પ્રક્રિયા અંગે માહિતી આપવામાં આવવી જોઈએ.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ ઉનાળાની ઋતુમાં એર કન્ડીશનર અને વધુ વીજ વપરાશ ધરાવતા ઉપકરણોનો સતત ઉપયોગ થવાથી ઓવરલોડિંગ અથવા તકનીકી ખામીનું જોખમ વધી શકે છે. તેથી સમયાંતરે વાયરિંગ, વીજ જોડાણો અને ઉપકરણોની સર્વિસિંગ કરાવવી જરૂરી છે. ખામીયુક્ત અથવા જૂના ઉપકરણોનો ઉપયોગ આગ જેવી ઘટનાઓનું કારણ બની શકે છે.
હાલ પોલીસ અને અગ્નિશામક વિભાગ સમગ્ર ઘટનાની તપાસ કરી રહ્યા છે. આગથી થયેલા નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તકનીકી નિષ્ણાતોની અહેવાલના આધારે આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. અધિકારીઓએ લોકોને વીજ ઉપકરણોનો સુરક્ષિત ઉપયોગ કરવા, નિયમિત સર્વિસિંગ કરાવવા અને કોઈપણ પ્રકારની સ્પાર્કિંગ અથવા તકનીકી ખામી જણાય તો તાત્કાલિક સંબંધિત વિભાગને જાણ કરવાની અપીલ કરી છે જેથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવી શકાય.
