ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢ જિલ્લાના ધારચૂલા વિસ્તારમાં આવેલ ઓલ્ડ લિપૂથી ભારતીય સીમાની અંદર રહીને કૈલાસ પર્વતના દર્શન કરવાની તક શ્રદ્ધાળુઓ માટે વિશેષ આકર્ષણ બની છે. પરંપરાગત કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા પર જઈ શકતા ન હોય એવા અનેક શ્રદ્ધાળુઓ અહીં પહોંચી કૈલાસના દર્શન કરી રહ્યા છે. જોકે હાલમાં મર્યાદિત સંખ્યામાં જ યાત્રીઓને આ સ્થળ સુધી જવાની પરવાનગી આપવામાં આવી રહી છે.
ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢ જિલ્લાના ધારચૂલા વિસ્તારમાં આવેલ ઓલ્ડ લિપૂ આ દિવસોમાં શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યું છે. અહીંથી ભારતીય સીમાની અંદર રહીને કૈલાસ પર્વતના સીધા દર્શન શક્ય બન્યા છે. જે શ્રદ્ધાળુઓ કોઈ કારણસર પરંપરાગત કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા કરી શકતા નથી, તેમના માટે આ અનુભવ વિશેષ મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે. દેશના વિવિધ રાજ્યોમાંથી આવેલા શ્રદ્ધાળુઓએ કૈલાસ પર્વતના દર્શન કર્યા બાદ તેને પોતાના જીવનની યાદગાર ક્ષણ ગણાવી છે.
ગત વર્ષે શરૂ કરાયેલી આ પહેલને આ વર્ષે પણ સારો પ્રતિસાદ મળી રહ્યો છે. મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભારતીય ભૂમિ પરથી કૈલાસના દર્શન કરવાની ઇચ્છા સાથે ઓલ્ડ લિપૂ પહોંચી રહ્યા છે. કુદરતી સૌંદર્ય અને આધ્યાત્મિક વાતાવરણ વચ્ચે આ સ્થળ શ્રદ્ધાળુઓને વિશિષ્ટ અનુભવ પ્રદાન કરી રહ્યું છે.
ઓલ્ડ લિપૂ સમુદ્ર સપાટીથી અંદાજે 17 હજાર ફૂટની ઊંચાઈ પર આવેલું છે. અહીં પહોંચવા માટે યાત્રીઓને અંતિમ પડાવથી અંદાજે દોઢ કિલોમીટરનું પગપાળા ચઢાણ કરવું પડે છે. વધુ ઊંચાઈ, ઓછી ઓક્સિજન અને તેજ પવનને કારણે આ યાત્રા સરળ નથી. પ્રશાસન યાત્રીઓની આરોગ્ય સ્થિતિ અને હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને જ પરવાનગી આપે છે.
આ કારણસર તમામ ઇચ્છુક શ્રદ્ધાળુઓને ઓલ્ડ લિપૂ જવાની પરવાનગી મળી શકતી નથી. ખરાબ હવામાન અથવા આરોગ્ય સંબંધિત જોખમની સ્થિતિમાં સુરક્ષાના કારણોસર અનેક યાત્રીઓને રોકવામાં આવે છે. પ્રશાસનનું કહેવું છે કે યાત્રીઓની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી સૌથી જરૂરી છે.
દરરોજ સૈંકડો શ્રદ્ધાળુઓ ઓલ્ડ લિપૂ પહોંચી રહ્યા હોવા છતાં મર્યાદિત પરવાનગી વ્યવસ્થાના કારણે ઘણા લોકો કૈલાસ દર્શનથી વંચિત રહી જાય છે. આવા શ્રદ્ધાળુઓ અને સ્થાનિક લોકોએ પ્રશાસન સમક્ષ માંગ કરી છે કે જો હવામાન અને સુરક્ષાની સ્થિતિ અનુકૂળ હોય તો વધુમાં વધુ લોકોને દર્શનની તક આપવામાં આવે.
સ્થાનિક લોકોનું માનવું છે કે તેનાથી ધાર્મિક પર્યટનને પણ પ્રોત્સાહન મળશે અને વિસ્તારની અર્થવ્યવસ્થાને લાભ થશે. બીજી તરફ શ્રદ્ધાળુઓનું કહેવું છે કે ભારતીય સીમાની અંદર રહીને કૈલાસ પર્વતના દર્શન કરવું તેમના માટે આધ્યાત્મિક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અનુભવ છે.
પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પરવાનગી માત્ર સુરક્ષા ધોરણો અને હવામાનની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જ આપવામાં આવશે. જો હવામાન અનુકૂળ રહેશે અને માર્ગ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહેશે તો આગામી દિવસોમાં વધુ શ્રદ્ધાળુઓને ઓલ્ડ લિપૂ સુધી જવાની પરવાનગી આપવા અંગે વિચાર કરવામાં આવી શકે છે. અધિકારીઓએ યાત્રીઓને અપીલ કરી છે કે તેઓ યાત્રા પહેલાં હવામાનની માહિતી જરૂર મેળવે અને પ્રશાસન દ્વારા જાહેર કરાયેલા માર્ગદર્શકોનું પાલન કરે, જેથી યાત્રા સુરક્ષિત અને સુગમ બની રહે.
