પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે આ મહિને થયેલી હિંસક અથડામણો પછી બંને દેશોમાં તણાવની સ્થિતિ પ્રવર્તી રહી હતી. જોકે, તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આયોજિત શાંતિ વાર્તા પછી પરિસ્થિતિમાં સુધારાની આશા જાગી છે.
વર્લ્ડ ન્યૂઝ: પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સરહદી તણાવ અને સૈન્ય અથડામણો વચ્ચે આખરે શાંતિની એક નવી આશા જાગી છે. તુર્કી અને કતારની મધ્યસ્થીથી ઇસ્તંબુલમાં થયેલી ઐતિહાસિક વાર્તા પછી બંને દેશોએ સંઘર્ષવિરામ (Ceasefire) પર સહમતિ દર્શાવી છે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં બંને દેશોની સરહદો પર ગંભીર હિંસા અને હવાઈ હુમલાઓએ પરિસ્થિતિને વધુ બગાડી હતી.
તણાવ વચ્ચે તુર્કીમાં થયેલી નિર્ણાયક વાર્તા
તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં 25 થી 30 ઓક્ટોબર દરમિયાન થયેલી આ બહુપ્રતિક્ષિત શાંતિ વાર્તામાં પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન બંનેના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ હાજર હતા. તુર્કી અને કતારે આ બેઠકમાં મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી હતી. તુર્કીના વિદેશ મંત્રાલયે સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું કે, બંને પક્ષો સંઘર્ષવિરામ પર સંમત થયા છે અને એક એવી દેખરેખ અને ચકાસણી પદ્ધતિ (Monitoring & Verification Mechanism) સ્થાપિત કરવા સંમત થયા છે, જે યુદ્ધવિરામના ઉલ્લંઘનની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરશે.
આ સમજૂતી માત્ર પ્રાદેશિક શાંતિ માટે જ નહીં પરંતુ દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય એશિયામાં સ્થિરતાની દિશામાં એક નિર્ણાયક પગલું માનવામાં આવી રહી છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર 2025માં પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સરહદ પર ઘણી ઘાતક અથડામણો થઈ હતી. 2021માં તાલિબાન દ્વારા અફઘાનિસ્તાનની સત્તા સંભાળ્યા પછી આ બંને દેશો વચ્ચેના સૌથી ગંભીર સંઘર્ષોમાંથી એક માનવામાં આવ્યું હતું.
પાકિસ્તાને અફઘાન સરહદની અંદર હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. અફઘાન દળોએ વળતો ગોળીબાર કર્યો હતો. બંને દેશોએ તેમની મુખ્ય સરહદી ચોકીઓ બંધ કરી દીધી હતી, જેના કારણે હજારો ટ્રકો માલસામાન અને શરણાર્થીઓ સાથે ફસાઈ ગયા હતા. જોકે, છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ જળવાઈ રહી છે અને કોઈ નવી અથડામણના સમાચાર મળ્યા નથી.
દેખરેખ પદ્ધતિ અને દંડની જોગવાઈ
તુર્કીએ જણાવ્યું કે બંને દેશોએ માત્ર સંઘર્ષવિરામ પર જ સહમતિ નથી દર્શાવી, પરંતુ એ પણ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે કોઈપણ પ્રકારના સંઘર્ષવિરામના ઉલ્લંઘન પર સંબંધિત પક્ષને દંડિત કરવામાં આવશે. એક સ્વતંત્ર નિરીક્ષણ સમિતિની રચના કરવામાં આવશે જે સરહદી વિસ્તારોની દેખરેખ રાખશે. આ સમિતિ આગામી અઠવાડિયામાં તેની રચના અને અધિકારો નક્કી કરશે.
તુર્કીના વિદેશ મંત્રાલય મુજબ, આ પદ્ધતિના અમલીકરણ અંગે વધુ ચર્ચા માટે 6 નવેમ્બરના રોજ ઇસ્તંબુલમાં એક અનુવર્તી બેઠક (Follow-up Meeting)નું આયોજન કરવામાં આવશે.
