સંસદનું શિયાળુ સત્ર આજથી શરૂ થઈને 19 ડિસેમ્બર સુધી ચાલશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, સરકાર પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્ર, ઉચ્ચ શિક્ષણ માળખાકીય સુધારા અને કોર્પોરેટ તેમજ શેરબજારના નિયમન સંબંધિત કુલ 10 મહત્વપૂર્ણ બિલ રજૂ કરવાની તૈયારીમાં છે.
નવી દિલ્હી: સંસદનું શિયાળુ સત્ર આજથી ઔપચારિક રીતે શરૂ થઈ ગયું છે, જે 19 ડિસેમ્બર સુધી ચાલશે. આ સત્રમાં કેન્દ્ર સરકાર પરમાણુ ઊર્જા, વીમા ક્ષેત્ર, ઉચ્ચ શિક્ષણ માળખાકીય સુધારા અને કોર્પોરેટ તેમજ શેરબજારના નિયમન સંબંધિત કુલ 10 મહત્વપૂર્ણ બિલ રજૂ કરવા જઈ રહી છે. બીજી તરફ, વિપક્ષે SIR (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન) અને કથિત ‘વોટ ચોરી’ના મુદ્દાને લઈને સરકારને ઘેરવાની સંપૂર્ણ રણનીતિ બનાવી લીધી છે. આવા સંજોગોમાં, સત્ર દરમિયાન તીવ્ર રાજકીય ટકરાવ અને હોબાળાની શક્યતાઓ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે.
નવ નવા બિલ રજૂ થશે, આર્થિક સુધારા પર રહેશે ધ્યાન
સરકારે આ શિયાળુ સત્ર દરમિયાન નવ નવા આર્થિક અને નીતિગત બિલની યાદી બનાવી છે. આમાં પરમાણુ ઊર્જા બિલ-2025ની સાથે વીમા કાયદાઓમાં સુધારા, તમાકુ અને પાન મસાલા જેવા ઉત્પાદનો પર કર પ્રણાલીમાં ફેરફાર, અને સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ માટે એકીકૃત સંહિતા સંબંધિત બિલનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે અનુદાનની પૂરક માંગણીઓનો પ્રથમ બેચ પણ આ જ સત્રમાં સંસદ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. તેનાથી સરકારની વિકાસલક્ષી પ્રાથમિકતાઓ અને નાણાકીય સંસાધનોની દિશા પર પણ મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
વીમા ક્ષેત્રમાં 100% FDIનો પ્રસ્તાવ
આ સત્રના સૌથી ચર્ચિત બિલ પૈકી એક વીમા કાયદા (સુધારા) બિલ, 2025 છે. આ દ્વારા સરકાર વીમા ક્ષેત્રમાં વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI)ની મર્યાદાને હાલના 74 ટકાથી વધારીને 100 ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકશે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાથી વીમા ઉદ્યોગમાં મૂડી રોકાણ વધશે, તકનીકી નવીનતાને પ્રોત્સાહન મળશે અને રોજગારની નવી તકો ઊભી થશે.
સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં વીમા ક્ષેત્રમાં FDI દ્વારા આશરે 82,000 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ આવ્યું છે. નવી મર્યાદા લાગુ થતાં આ આંકડો વધુ ઝડપથી વધવાની અપેક્ષા છે.
તમાકુ અને પાન મસાલા પર નવા કર જોગવાઈઓ
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા કેન્દ્રીય ઉત્પાદન શુલ્ક (સુધારા) બિલ, 2025 અને ‘સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ઉપકર બિલ, 2025’ લોકસભામાં રજૂ કરવાના છે. આ બિલ હેઠળ સિગારેટ અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનો પર ઉત્પાદન શુલ્ક લાગુ કરવામાં આવશે, જે હાલના GST વળતર ઉપકરનું સ્થાન લેશે.
વર્તમાનમાં તમાકુ અને પાન મસાલા પર 28 ટકા GST લાગુ પડે છે, સાથે જ અલગ-અલગ દરો પર વળતર ઉપકર પણ વસૂલવામાં આવે છે. નવા બિલનો ઉદ્દેશ્ય કર માળખાને સરળ બનાવવાનો અને જાહેર આરોગ્ય તેમજ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ખર્ચાઓ માટે વધારાના સંસાધનો એકત્ર કરવાનો છે. ‘સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ઉપકર બિલ’ હેઠળ એવી મશીનો અને પ્રક્રિયાઓ પર પણ ઉપકર લગાવવાની જોગવાઈ છે, જેના દ્વારા નિર્દિષ્ટ હાનિકારક ઉત્પાદનોનું નિર્માણ કે ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે.
સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ માટે એકીકૃત સંહિતા
સરકાર સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ સંહિતા બિલ, 2025 પણ રજૂ કરવા જઈ રહી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય શેરબજાર, મૂડીબજાર અને અન્ય નાણાકીય બજારો સંબંધિત વિવિધ કાયદાઓને એકીકૃત કરીને એક સમાન અને સરળ માળખું તૈયાર કરવાનો છે. આનાથી રોકાણકારોના હિતોનું વધુ સારી રીતે રક્ષણ, પારદર્શિતામાં વૃદ્ધિ અને ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ને મજબૂતી મળવાની અપેક્ષા છે.
શિયાળુ સત્રના એક દિવસ પહેલા રવિવારે સંસદનું સુચારુ સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક સર્વપક્ષીય બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ બેઠકમાં સરકાર વતી સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ, રાજ્યસભામાં ગૃહના નેતા અને સ્વાસ્થ્ય મંત્રી જેપી નડ્ડા, સંસદીય કાર્ય મંત્રી કિરેન રિજિજુ તથા રાજ્ય મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
વિપક્ષ વતી કોંગ્રેસના પ્રમોદ તિવારી અને કોડિકુનીલ સુરેશ, તૃણમૂલ કોંગ્રેસના ડેરેક ઓ'બ્રાયન, સમાજવાદી પાર્ટીના અખિલેશ યાદવ, દ્રમુકના થિરુચિત શિવા સહિત અનેક અગ્રણી નેતાઓ બેઠકમાં હાજર રહ્યા હતા. બેઠકમાં ગૃહના કામકાજ અને મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
વિપક્ષનો આરોપ: ‘વોટ ચોરી’ અને SIR પર થશે હુમલો
સર્વપક્ષીય બેઠક પહેલા કોંગ્રેસ નેતા પ્રમોદ તિવારીએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા કે વિપક્ષ શિયાળુ સત્રમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને SIRના મુદ્દે સરકાર અને ચૂંટણી પંચને કઠેડામાં ઊભા કરશે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સત્તાધારી પક્ષ અને ચૂંટણી પંચની કથિત ‘મિલિભગત’થી ‘વોટ ચોરી’ થઈ રહી છે. તિવારીએ કહ્યું કે આ ફક્ત ‘વોટ ચોરી’ નહીં, પરંતુ ‘વોટ ડકૈતી’ છે અને આ લોકશાહી માટે અત્યંત ગંભીર ખતરો છે. વિરોધ પક્ષોનું કહેવું છે કે તેઓ આ મુદ્દાને સંસદની અંદર અને બહાર બંને જગ્યાએ જોરશોરથી ઉઠાવશે.
આમ, સંસદનું આ શિયાળુ સત્ર રાજકીય ટકરાવ અને મોટા નીતિગત નિર્ણયો બંને દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. જ્યાં સરકાર આર્થિક સુધારા, રોકાણ અને કર વ્યવસ્થામાં બદલાવ પર ભાર આપી રહી છે, ત્યાં વિપક્ષ લોકશાહી, ચૂંટણી પારદર્શિતા અને સંસ્થાઓની નિષ્પક્ષતાને લઈને સરકારને ઘેરવાની તૈયારીમાં છે.
