વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી શનિવારે, 29 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ ઉઝબેકિસ્તાનની રાજધાની તાશકંદ માટે રવાના થયા. રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવના આમંત્રણ પર થઈ રહેલી તેમની આ મુલાકાત 29-30 ઑગસ્ટ સુધી ચાલશે. આ દરમિયાન તેઓ તાશકંદમાં રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવ સાથે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટ કરશે. ત્યારબાદ 31 ઑગસ્ટે વડાપ્રધાન કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક પહોંચશે, જ્યાં તેઓ શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) સમિટમાં ભાગ લેશે.
વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, વડાપ્રધાન મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ મિર્ઝિયોયેવ પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની વાટાઘાટ દરમિયાન દ્વિપક્ષીય સંબંધોની સમીક્ષા કરશે. બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને રોકાણ, સંરક્ષણ સહયોગ, ઊર્જા, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી, શિક્ષણ અને લોકો વચ્ચેના સંપર્કને વધારવાના ઉપાયો પર વિચાર કરવામાં આવશે.
બેઠકમાં ભવિષ્યના સહયોગ માટેની પ્રાથમિકતાઓ નક્કી કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. બંને નેતાઓ ભારતના ‘વિકસિત ભારત 2047’ અને ઉઝબેકિસ્તાનના ‘ઉઝબેકિસ્તાન-2030’ જેવા લાંબા ગાળાના વિકાસ લક્ષ્યો વચ્ચે સહયોગની શક્યતાઓ પર પણ ચર્ચા કરી શકે છે.
વડાપ્રધાન મોદી તાશકંદમાં શાસ્ત્રી મેમોરિયલ અને તાશકંદ સ્ટેટ યુનિવર્સિટી ઑફ ઓરિએન્ટલ સ્ટડીઝમાં મહાત્મા ગાંધી સેન્ટરની મુલાકાત પણ લઈ શકે છે. યુનિવર્સિટીમાં તેઓ ઇન્ડોલોજિસ્ટ અને ભારતીય સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા વિદ્વાનો સાથે સંવાદ કરે તેવી શક્યતા છે.
ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોના વિસ્તરણમાં ક્રિટિકલ મિનરલ્સ એટલે કે મહત્વપૂર્ણ ખનિજો મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ઉઝબેકિસ્તાન કુદરતી સંસાધનોથી સમૃદ્ધ દેશ છે, જ્યારે ભારત પોતાની તકનીકી અને ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતો માટે મહત્વપૂર્ણ ખનિજોની સુરક્ષિત અને સ્થિર સપ્લાય વધારવા પર ભાર મૂકી રહ્યું છે.
બંને પક્ષો લાંબા ગાળાની સપ્લાય વ્યવસ્થા અને સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં સહયોગની શક્યતાઓ પર વિચાર કરી શકે છે. આ ઉપરાંત ફાર્માસ્યુટિકલ, આરોગ્ય, પરંપરાગત ચિકિત્સા, કૃષિ અને ફિનટેક જેવા ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી વધારવા અંગે પણ ચર્ચા થઈ શકે છે.
ભારતમાં ઉઝબેકિસ્તાનના રાજદૂત સ્મિતા પંતના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને રોકાણમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચેનું ભૌગોલિક અંતર અને વધુ સારા પરિવહન સંપર્કનો અભાવ વેપારના વિસ્તરણ સામે એક મોટો પડકાર છે.
આ કારણે કનેક્ટિવિટી મજબૂત બનાવવી વડાપ્રધાન મોદીની મુલાકાતના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં સામેલ થઈ શકે છે. વધુ સારા પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્કથી બંને દેશો વચ્ચે આયાત-નિકાસ વધારવામાં મદદ મળી શકે છે.
વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ (પશ્ચિમ) સિબી જ્યોર્જના જણાવ્યા અનુસાર, વડાપ્રધાન મોદીનો ઉઝબેકિસ્તાનનો આ ચોથો પ્રવાસ હશે. અગાઉ તેઓ 2015માં ઉઝબેકિસ્તાન અને મધ્ય એશિયાના અન્ય દેશોની મુલાકાત લઈ ચૂક્યા છે. ત્યારબાદ 2016 અને 2022માં તેઓ SCO સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ઉઝબેકિસ્તાન ગયા હતા.
ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાનના સંબંધો માત્ર આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રો પૂરતા મર્યાદિત નથી. બંને દેશો વચ્ચે ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો પણ લાંબા સમયથી રહ્યા છે.
ઉઝબેકિસ્તાન પ્રવાસ બાદ વડાપ્રધાન મોદી 31 ઑગસ્ટે કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક જશે. અહીં તેઓ SCOના 26મા શિખર સંમેલનમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરશે.
આ વર્ષે SCO પોતાની સ્થાપનાની 25મી વર્ષગાંઠ મનાવી રહ્યું છે. સંમેલનની થીમ ‘SCOના 25 વર્ષ: ટકાઉ શાંતિ, વિકાસ અને સમૃદ્ધિ તરફ સાથે-સાથે’ રાખવામાં આવી છે.
સંમેલનમાં સભ્ય દેશો પ્રાદેશિક સુરક્ષા, આર્થિક સહયોગ, સંપર્ક, વિકાસ અને અન્ય સહિયારા પડકારો પર વિચારવિમર્શ કરશે.
