પ્રશાંત કિશોર બિહાર વિધાનસભાની પર્યટન ઉદ્યોગ સંબંધિત સમિતિના સભ્ય બન્યા

જન સુરાજ પાર્ટીના સ્થાપક અને બાંકીપુરના ધારાસભ્ય પ્રશાંત કિશોરને બિહાર વિધાનસભામાં નવી જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. વિધાનસભા સચિવાલય દ્વારા જારી સૂચના અનુસાર તેમને પર્યટન ઉદ્યોગ સંબંધિત સમિતિના સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા છે. આ સમિતિની અધ્યક્ષતા જનતા દળ યુનાઇટેડના ધારાસભ્ય મનોરંજન સિંહ ઉર્ફે ધૂમલ સિંહ કરી રહ્યા છે. પ્રશાંત કિશોરનો સમિતિમાં કાર્યકાળ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના બાકી રહેલા આશરે સાત મહિના માટે રહેશે.

વિધાનસભામાં પ્રથમ વખત પહોંચ્યા બાદ પ્રશાંત કિશોરને હવે ગૃહની એક વિષયક સમિતિમાં કામ કરવાની તક મળી છે. પર્યટન અને ઉદ્યોગ સંબંધિત સમિતિ રાજ્યમાં પર્યટન ક્ષેત્રના વિકાસ, તેનાથી જોડાયેલા ઉદ્યોગો અને સંબંધિત નીતિગત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરતી વિધાનસભાની સમિતિઓમાં સામેલ છે.

વિધાનસભાની સમિતિઓમાં સત્તાપક્ષની સાથે વિપક્ષ અને અન્ય પક્ષોના ધારાસભ્યોને પણ પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવે છે. આ સમિતિઓ દ્વારા અલગ-અલગ વિભાગો અને વિષયો સાથે જોડાયેલા મામલાઓની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. સમિતિના સભ્ય તરીકે પ્રશાંત કિશોરને પર્યટન અને ઉદ્યોગ સંબંધિત મુદ્દાઓ રજૂ કરવાની તેમજ સંબંધિત વિષયોની સમીક્ષામાં ભાગ લેવાની તક મળશે.

બિહારમાં પર્યટનની સંભાવનાઓ વ્યાપક છે. રાજ્યમાં બૌદ્ધ, જૈન, હિંદુ, શીખ અને સૂફી પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ સ્થળો છે. ગયા, બોધગયા, રાજગીર, નાલંદા, વૈશાલી, પટના સાહિબ, પાવાપુરી અને મિથિલાંચલના અનેક ઐતિહાસિક તથા સાંસ્કૃતિક સ્થળો દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.

સમિતિમાં પ્રશાંત કિશોરની નિમણૂક બાદ તેમની સામે રાજ્યના પર્યટન ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા વિવિધ મુદ્દાઓ પર કામ કરવાની તક રહેશે. પર્યટન સ્થળો પર માળખાગત સુવિધાઓ, કનેક્ટિવિટી, પ્રવાસીઓની સુરક્ષા, હોટલ અને સ્થાનિક વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન જેવા વિષયો સમિતિના સ્તરે ચર્ચામાં આવી શકે છે.

પર્યટન ઉદ્યોગનો સીધો સંબંધ સ્થાનિક રોજગાર સાથે પણ છે. કોઈ વિસ્તારમાં પ્રવાસીઓની સંખ્યા વધવાથી હોટલ, રેસ્ટોરાં, પરિવહન, હસ્તકલા, સ્થાનિક બજારો અને અન્ય નાના વ્યવસાયોને લાભ મળે છે. બિહાર જેવા રાજ્યમાં ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક પર્યટનને વધુ સારી સુવિધાઓ સાથે જોડીને સ્થાનિક અર્થતંત્રને મજબૂત કરવાની સંભાવના અંગે ચર્ચા થતી રહી છે.

પ્રશાંત કિશોર લાંબા સમયથી બિહારમાં રોજગાર, શિક્ષણ, સ્થળાંતર અને વિકાસ જેવા મુદ્દાઓને લઈને પોતાની રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ કરતા આવ્યા છે. હવે વિધાનસભાની સમિતિમાં જવાબદારી મળ્યા બાદ તેમને આ વિષયો ગૃહની સંસ્થાગત પ્રક્રિયાની અંદર ઉઠાવવાની તક પણ મળશે.

વિધાનસભા સચિવાલય દ્વારા જારી યાદી અનુસાર પર્યટન ઉદ્યોગ સંબંધિત સમિતિમાં મનોરંજન સિંહ ઉર્ફે ધૂમલ સિંહ સભાપતિ છે. સમિતિમાં સુનીલ કુમાર પિન્ટુ, અનિલ સિંહ, વીરેન્દ્ર કુમાર, સંજય કુમાર સિંહ, વશિષ્ઠ સિંહ, રામાનંદ મંડલ, બબલુ કુમાર, ગૌતમ કૃષ્ણ અને પ્રશાંત કિશોર સભ્ય છે. સમિતિમાં કુલ 10 સભ્યો છે.

મનોરંજન સિંહ ઉર્ફે ધૂમલ સિંહ સમિતિના સભાપતિ છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ સમિતિના સભ્યો પર્યટન અને ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા વિવિધ વિષયો પર કામ કરશે. પ્રશાંત કિશોર હવે આ સમિતિની બેઠકો અને સંબંધિત પ્રક્રિયાઓમાં ભાગ લઈ શકશે.

વિધાનસભા સભ્ય બન્યા બાદ પ્રશાંત કિશોરની રાજકીય યાત્રા નવા તબક્કામાં પહોંચી છે. ચૂંટણી વ્યૂહરચનાકાર તરીકે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ બનાવ્યા બાદ તેમણે બિહારમાં જન સુરાજ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. બાદમાં તેને રાજકીય પક્ષનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું. હવે વિધાનસભામાં સભ્ય તરીકેની તેમની ભૂમિકા તેમની રાજકીય યાત્રાનો અલગ અધ્યાય છે.

વિધાનસભાની સમિતિઓ ગૃહની કાર્યપ્રણાલીનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. ગૃહમાં દરેક વિષય પર વિસ્તૃત ચર્ચા માટે પૂરતો સમય ઉપલબ્ધ હોતો નથી, તેથી સમિતિઓ કોઈ વિશિષ્ટ વિભાગ અથવા વિષય પર વિગતવાર વિચાર કરી શકે છે. સભ્યોને સંબંધિત અધિકારીઓ પાસેથી માહિતી મેળવવાની અને વિવિધ મામલાઓની સમીક્ષા કરવાની તક મળે છે.

પર્યટન ઉદ્યોગ સમિતિ સામે બિહારના પર્યટન માળખા સાથે જોડાયેલા વિવિધ મુદ્દાઓ આવી શકે છે. રાજ્યમાં અનેક એવા ઐતિહાસિક સ્થળો છે જ્યાં પર્યટનની સંભાવનાઓ છે, પરંતુ ત્યાં પહોંચવા, રોકાણ કરવા અને સ્થાનિક સ્તરે સુવિધાઓ સાથે જોડાયેલા પ્રશ્નો પણ ઉઠતા રહ્યા છે.

જો પર્યટન સ્થળો પર માર્ગ, રેલ અને હવાઈ કનેક્ટિવિટી વધુ સારી બને તો પ્રવાસીઓની અવરજવર વધી શકે છે. આ સાથે સ્વચ્છતા, પીવાનું પાણી, શૌચાલય, પાર્કિંગ અને માહિતી કેન્દ્ર જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓ પણ પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

ધાર્મિક પર્યટન બિહારના પર્યટન ઉદ્યોગનો મોટો હિસ્સો છે. બોધગયામાં બૌદ્ધ ધર્મ સાથે જોડાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ પહોંચે છે. રાજગીર અને નાલંદાનું ઐતિહાસિક મહત્વ છે. પટના સાહિબ શીખ સમુદાયના મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળોમાં સામેલ છે. ગયામાં દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાંથી લોકો પિંડદાન માટે પહોંચે છે.

આ ઉપરાંત બિહારના મિથિલાંચલ અને સીમાંચલ વિસ્તારોમાં પણ સાંસ્કૃતિક અને પ્રાકૃતિક પર્યટનની સંભાવનાઓ છે. સ્થાનિક કલા, ભોજન, લોકપરંપરાઓ અને ઐતિહાસિક સ્થળોને પર્યટન સર્કિટ સાથે જોડવાથી ગ્રામીણ અર્થતંત્રને લાભ મળી શકે છે.

સમિતિના સભ્ય તરીકે પ્રશાંત કિશોર આ મુદ્દાઓને કઈ રીતે રજૂ કરે છે, તેના પર પણ રાજકીય અને વહીવટી ક્ષેત્રોની નજર રહેશે. તેમની રાજકીય શૈલીમાં સરકારની નીતિઓ અને વહીવટી વ્યવસ્થા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવાનું મુખ્ય રહ્યું છે. હવે તેમને વિધાનસભા સમિતિના મંચ પર વિભાગીય યોજનાઓ અને પર્યટન સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાની તક મળશે.

પર્યટન સાથે ઉદ્યોગનો વિષય પણ સમિતિના નામમાં સામેલ છે. બિહારમાં પર્યટન આધારિત ઉદ્યોગોના વિકાસની સંભાવનાઓ છે. હોટલ, હોમસ્ટે, સ્થાનિક પરિવહન, હસ્તકલા, ખાદ્ય ઉદ્યોગ અને સ્મૃતિચિહ્ન જેવા ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન આપીને સ્થાનિક લોકો માટે રોજગારની તકો ઊભી કરી શકાય છે.

રાજ્યના ઐતિહાસિક શહેરોમાં વારસાનું સંરક્ષણ અને પર્યટનને એકસાથે આગળ વધારવું પણ એક પડકાર છે. જૂની ઇમારતો અને ઐતિહાસિક સ્થળોનું સંરક્ષણ કરતાં તેમને પ્રવાસીઓ માટે સુવિધાજનક બનાવવું જરૂરી છે. આ માટે સરકારી રોકાણની સાથે ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

સમિતિમાં ચર્ચા દરમિયાન પર્યટન વિભાગની યોજનાઓ, બજેટ, પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ અને તેમના વાસ્તવિક પ્રભાવ જેવા મુદ્દાઓ પણ સામે આવી શકે છે. વિધાનસભા સમિતિનું કામ માત્ર યોજનાઓની માહિતી મેળવવાનું નથી, પરંતુ તેમના અમલીકરણની સ્થિતિ સમજવી અને જરૂર પડે ત્યારે સૂચનો આપવાનું પણ છે.

બિહારમાં પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવા પર્યટન સર્કિટ વિકસાવવાની જરૂરિયાત પણ લાંબા સમયથી અનુભવાતી રહી છે. ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક સ્થળોને એકબીજા સાથે જોડીને પ્રવાસીઓ માટે બહુદિવસીય પ્રવાસની યોજના તૈયાર કરી શકાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે બોધગયા, રાજગીર અને નાલંદાને એક સર્કિટમાં જોડવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે મુસાફરી સરળ બની શકે છે. એ જ રીતે પટના, વૈશાલી અને પટના સાહિબને જોડીને ધાર્મિક તથા ઐતિહાસિક પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપી શકાય છે.

પર્યટન ક્ષેત્રમાં ડિજિટલ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ઓનલાઈન ટિકિટિંગ, ડિજિટલ માર્ગદર્શિકા, બહુભાષી માહિતી, મેપિંગ અને પ્રવાસી સહાયતા કેન્દ્રો દ્વારા પ્રવાસીઓનો અનુભવ વધુ સારો બનાવી શકાય છે.

પ્રશાંત કિશોરને સમિતિમાં સાત મહિનાની જવાબદારી મળી છે. આ દરમિયાન સમિતિની બેઠકોમાં તેમની ભાગીદારી અને તેમના દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા મુદ્દાઓ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જોકે સમિતિમાં સભ્ય હોવું કોઈ વિભાગના મંત્રી અથવા નિર્ણય લેતા પદ સમાન નથી. સમિતિ વિધાનસભાની પ્રક્રિયા હેઠળ સમીક્ષા અને સૂચનો આપવાનું કામ કરે છે.

રાજકીય રીતે પણ આ નિમણૂકને પ્રશાંત કિશોરની વિધાનસભાકીય ભૂમિકાના વિસ્તરણ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વિધાનસભામાં તેમની પાર્ટીનું પ્રતિનિધિત્વ મર્યાદિત હોવા છતાં તેમને સમિતિમાં સ્થાન મળ્યું છે. તેનાથી તેમને ગૃહની નિયમિત સમિતિ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવાની તક મળશે.

પ્રશાંત કિશોર માટે આ જવાબદારી પર્યટન અને ઉદ્યોગ બંને એવા ક્ષેત્રો હોવાથી પણ મહત્વપૂર્ણ છે, જેનો સંબંધ રોજગાર અને રાજ્યની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે છે. બિહારમાં રોજગારની તકો વધારવા અંગે તેઓ સતત પ્રશ્નો ઉઠાવતા રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સમિતિની અંદર પર્યટન આધારિત રોજગાર અને ઉદ્યોગના વિકાસ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ તેમના માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

આગામી મહિનાઓમાં સમિતિ કયા મુદ્દાઓ પર બેઠક કરે છે અને કયા સૂચનો સામે આવે છે, તે જોવાનું રહેશે. પર્યટન સ્થળોની વર્તમાન સ્થિતિ, પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ અને ઉદ્યોગને મળતી સુવિધાઓની સમીક્ષા સમિતિના કામનો ભાગ બની શકે છે.

જન સુરાજના સ્થાપક અને બાંકીપુરના ધારાસભ્ય પ્રશાંત કિશોરને બિહાર વિધાનસભામાં પર્યટન ઉદ્યોગ સંબંધિત સમિતિના સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા છે. સમિતિની અધ્યક્ષતા જેડીયુના ધારાસભ્ય મનોરંજન સિંહ ઉર્ફે ધૂમલ સિંહ કરી રહ્યા છે અને પ્રશાંત કિશોર સહિત કુલ 10 સભ્યો તેમાં સામેલ છે. તેમનો કાર્યકાળ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના બાકી રહેલા આશરે સાત મહિના માટે નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.