હલ્દ્વાનીમાં કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના કાર્યક્રમ બાદ સ્થળના કથિત ‘શુદ્ધિકરણ’ને લઈને ઉત્તરાખંડમાં રાજકીય વિવાદ વકર્યો છે. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ખડગેના કથિત અપમાનને લઈને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે, જ્યારે ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ મહેન્દ્ર ભટ્ટે હલ્દ્વાનીમાં થયેલા શુદ્ધિકરણને યોગ્ય ઠેરવ્યું છે. તેમના નિવેદનના વિરોધમાં કોંગ્રેસ કાર્યકરોએ દેહરાદૂનમાં તેમના નિવાસસ્થાનનો ઘેરાવ કરી નારેબાજી કરી.
વિવાદની શરૂઆત હલ્દ્વાનીમાં મલ્લિકાર્જુન ખડગેના કાર્યક્રમ બાદ થઈ. કાર્યક્રમ પછી કેટલાક ભાજપ કાર્યકરો દ્વારા કથિત રીતે સ્થળનું શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવ્યું હોવાના અહેવાલને લઈને કોંગ્રેસે વાંધો ઉઠાવ્યો. કોંગ્રેસ નેતાઓએ તેને ખડગે અને દલિત સમાજનું અપમાન ગણાવ્યું.
રાહુલ ગાંધીએ આ ઘટનાને લઈને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય રાજકીય પક્ષના અધ્યક્ષ સાથે આ પ્રકારનું વર્તન લોકતાંત્રિક મર્યાદાઓ વિરુદ્ધ છે. રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દાને સામાજિક સન્માન અને બંધારણ સાથે જોડાયેલા પ્રશ્ન તરીકે પણ રજૂ કર્યો.
કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે ખડગેના કાર્યક્રમ બાદ હલ્દ્વાનીમાં જે રીતે કથિત શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવ્યું તે ભાજપની માનસિકતા દર્શાવે છે. પક્ષના નેતાઓનું કહેવું છે કે રાજકીય વિરોધ પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ કોઈ નેતાના કાર્યક્રમ સ્થળને અશુદ્ધ ગણાવીને શુદ્ધિકરણ કરવું લોકતાંત્રિક અને સામાજિક મૂલ્યો વિરુદ્ધ છે.
ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ મહેન્દ્ર ભટ્ટે કોંગ્રેસના આરોપોને ફગાવી દીધા અને હલ્દ્વાનીમાં થયેલા શુદ્ધિકરણને યોગ્ય ગણાવ્યું. તેમના નિવેદન બાદ કોંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચેનો વિવાદ વધુ વકર્યો. કોંગ્રેસ નેતાઓએ મહેન્દ્ર ભટ્ટના નિવેદનની ટીકા કરી અને તેને દલિત સમાજના સન્માન સાથે જોડ્યો.
ભાજપ તરફથી આ સમગ્ર મામલાને અલગ દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવી રહ્યો છે. પક્ષના નેતાઓનું કહેવું છે કે સ્થાનિક સ્તરે કાર્યકરો દ્વારા કરવામાં આવેલા ધાર્મિક કાર્યક્રમને રાજકીય રંગ આપવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, કોંગ્રેસ તેને માત્ર ધાર્મિક પ્રવૃત્તિ ગણવાનો ઇનકાર કરી રહી છે અને તેને ખડગેના અપમાન સાથે જોડે છે.
મહેન્દ્ર ભટ્ટના નિવેદનના વિરોધમાં દેહરાદૂનમાં કોંગ્રેસ કાર્યકરોએ પ્રદર્શન કર્યું. મોટી સંખ્યામાં કાર્યકરો તેમના નિવાસસ્થાનની બહાર પહોંચ્યા અને નારેબાજી કરી. પ્રદર્શનકારીઓએ ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ પાસે તેમના નિવેદન અંગે સ્પષ્ટતા કરવાની અને નિવેદન પાછું ખેંચવાની માંગ કરી.
પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ પણ સ્થળ પર હાજર રહી. કાર્યકરોને નિવાસસ્થાનની આસપાસ આગળ વધતા રોકવા માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરવામાં આવી. પ્રદર્શનકારીઓ અને પોલીસ વચ્ચે ધક્કામુક્કીની સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાની પણ વાત સામે આવી. પોલીસે સ્થિતિ નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
દેહરાદૂનમાં પ્રદર્શન બાદ પોલીસે સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધારી. અધિકારીઓએ પ્રદર્શન દરમિયાન કોઈ અપ્રિય સ્થિતિ ઊભી ન થાય તે માટે પ્રયાસ કર્યો અને કોંગ્રેસ કાર્યકરોને સમજાવીને શાંત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. ત્યારબાદ સ્થિતિ સામાન્ય થઈ.
કોંગ્રેસ નેતાઓનું કહેવું છે કે મહેન્દ્ર ભટ્ટનું નિવેદન માત્ર રાહુલ ગાંધી અથવા મલ્લિકાર્જુન ખડગેનો મુદ્દો નથી, પરંતુ દેશના કરોડો દલિતોના સન્માન સાથે જોડાયેલો વિષય છે. કોંગ્રેસે ભાજપ પાસે સ્પષ્ટતા કરવાની માંગ કરી કે પક્ષ આવી ભાષા અને પ્રવૃત્તિઓને સ્વીકારે છે કે નહીં.
કોંગ્રેસ કાર્યકરોએ મહેન્દ્ર ભટ્ટના નિવાસસ્થાનની બહાર નારેબાજી કરી અને પક્ષના નેતાઓએ કહ્યું કે ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષે પોતાના નિવેદન માટે માફી માંગવી જોઈએ. કોંગ્રેસે ચેતવણી આપી કે જો ભાજપ નેતૃત્વે આ મામલે કાર્યવાહી નહીં કરી તો પક્ષ આંદોલન વધુ તેજ કરશે.
રાહુલ ગાંધી દ્વારા વડાપ્રધાન પાસે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કર્યા બાદ આ મામલો ભાજપના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ સુધી પહોંચ્યો છે. કોંગ્રેસ આ મુદ્દાને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠાવવાની તૈયારીમાં છે. પક્ષના નેતાઓનું કહેવું છે કે બંધારણીય પદો અને રાષ્ટ્રીય નેતાઓના સન્માન સાથે જોડાયેલા મામલાઓમાં વડાપ્રધાન અને ભાજપ નેતૃત્વે સ્પષ્ટ રુખ અપનાવવો જોઈએ.
બીજી તરફ, ભાજપના નેતાઓનું કહેવું છે કે કોંગ્રેસ સમગ્ર મામલાને રાજકીય મુદ્દો બનાવીને જનતાને ગેરમાર્ગે દોરી રહી છે. ભાજપનો તર્ક છે કે સ્થાનિક સ્તરે થયેલી પ્રવૃત્તિને રાષ્ટ્રીય રાજકારણ સાથે જોડવું યોગ્ય નથી.
હલ્દ્વાની અને દેહરાદૂનની ઘટનાઓ બાદ ઉત્તરાખંડમાં કોંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચે નિવેદનબાજી તેજ થઈ છે. કોંગ્રેસ કાર્યકરોએ ભાજપ વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કર્યું છે, જ્યારે ભાજપ કોંગ્રેસના આરોપોનો જવાબ આપી રહ્યું છે.
આ વિવાદમાં મુખ્ય ત્રણ ઘટનાઓ છે—રાહુલ ગાંધીની વડાપ્રધાન પાસે કાર્યવાહી કરવાની માંગ, હલ્દ્વાનીમાં થયેલા કથિત શુદ્ધિકરણને મહેન્દ્ર ભટ્ટે યોગ્ય ઠેરવવું અને તેના વિરોધમાં કોંગ્રેસ કાર્યકરો દ્વારા દેહરાદૂનમાં તેમના નિવાસસ્થાનનો ઘેરાવ કરવો.
મલ્લિકાર્જુન ખડગે કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ છે અને ભાજપ તથા કેન્દ્ર સરકાર સામે વિપક્ષના રાજકારણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. કોંગ્રેસે તેમના કાર્યક્રમ બાદ થયેલા કથિત શુદ્ધિકરણને રાજકીય વિરોધથી આગળનો મામલો ગણાવ્યો છે.
મહેન્દ્ર ભટ્ટ ઉત્તરાખંડમાં ભાજપના પ્રમુખ નેતાઓમાં સામેલ છે. તેમના નિવેદનને લઈને કોંગ્રેસનો વિરોધ રાજ્યમાં સત્તારૂઢ ભાજપના પ્રદેશ નેતૃત્વ સાથે જોડાયેલો મામલો બન્યો છે.
ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને આ મુદ્દાને પોતાના-પોતાના રીતે જનતા સમક્ષ લઈ જઈ શકે છે. કોંગ્રેસ તેને સામાજિક સન્માન અને લોકતાંત્રિક મર્યાદાનો મુદ્દો ગણાવી રહી છે, જ્યારે ભાજપ તેને રાજકીય વિવાદ વધારવાનો પ્રયાસ ગણાવે છે.
