રાજસ્થાનના ઘણા શહેરોની હવાની ગુણવત્તા ઝડપથી ઘટી રહી છે. CPCB ના તાજા આંકડા મુજબ 20 શહેરો 'ખરાબ' અને 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં નોંધાયા છે. ભિવાડીનો AQI 304 સુધી પહોંચવાથી ચિંતા વધુ વધી ગઈ છે, જે જનતા માટે સ્વાસ્થ્ય સંકટની મોટી ચેતવણી છે.
હવાની ગુણવત્તા: રાજસ્થાનની હવા સતત ઝેરી બની રહી છે. કેન્દ્રીય પ્રદુષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB) ના તાજા આંકડા અનુસાર રાજ્યના 20 મુખ્ય શહેરોમાં AQI 'ખરાબ' થી 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં નોંધાયો છે. ભિવાડી 304 AQI સાથે સૌથી પ્રદુષિત શહેર બની ગયું છે, જ્યારે કોટા, જાલોર, સીકર, ઝુનઝુનૂ, જયપુર અને જોધપુર સહિતના ઘણા શહેરો 200 ની ઉપર પહોંચી ગયા છે. દિલ્હી-NCR માંથી પ્રદુષિત હવાના પ્રવાહ, ઉદ્યોગો દ્વારા થતું ઉત્સર્જન, શિયાળામાં હવાની ઓછી ગતિ અને બાંધકામના કામો જેવા પરિબળો પ્રદુષણને વધુ વધારી રહ્યા છે. ખરાબ શ્રેણીની હવા શ્વાસ, હૃદય અને ફેફસાના રોગોથી પીડિત દર્દીઓ માટે અત્યંત જોખમી માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં નિષ્ણાતોએ માસ્ક પહેરવા, ખુલ્લામાં કસરત કરવાનું ટાળવા અને જરૂરી સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે.
રાજસ્થાનના 20 શહેરો 'ખરાબ' અને 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં
CPCB અનુસાર રાજસ્થાનમાં હવાની ગુણવત્તા ઝડપથી ઘટી રહી છે. ભિવાડીનો AQI 304 સુધી પહોંચીને 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં જતો રહ્યો છે, જ્યારે કોટા, જાલોર, સીકર, ઝુનઝુનૂ, જયપુર અને જોધપુર જેવા શહેરો પણ 200 ને પાર કરી ગયા છે. આ સ્તર લાંબા સમય સુધી સંપર્કમાં રહેનારાઓ માટે જોખમી માનવામાં આવે છે.
ભિવાડી રાજ્યનું સૌથી પ્રદુષિત શહેર બન્યું
દિલ્હી, નોઇડા અને ગાઝિયાબાદની જેમ હવે ભિવાડીમાં પણ પ્રદુષણનું સ્તર અત્યંત ગંભીર બન્યું છે. ઔદ્યોગિક એકમોની વધુ સંખ્યા અને NCR ની ખરાબ હવાના સીધા પ્રભાવને કારણે અહીં પ્રદુષણનું સ્તર રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું છે. નિષ્ણાતો તેને 'ચેતવણીની ઘંટડી' માની રહ્યા છે.
પ્રદુષણ વધવાના મુખ્ય કારણો
રાજસ્થાનમાં હવાની ગુણવત્તા બગડવાના ઘણા કારણો છે: દિલ્હી-NCR માંથી પ્રદુષિત હવાના પ્રવાહ, ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ઉત્સર્જન, શિયાળામાં હવાની ગતિ ઓછી થવી અને બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉડતી ધૂળ. કેટલાક વિસ્તારોમાં પરાળી સળગાવવાના ધુમાડાની અસર પણ જોવા મળી રહી છે.
'ખરાબ' હવાની સ્વાસ્થ્ય પર અસર
AQI 201-300 'ખરાબ' શ્રેણીમાં ગણાય છે, જેમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ઉધરસ, આંખોમાં બળતરા અને અસ્થમાના દર્દીઓમાં સમસ્યાઓ વધી શકે છે. 'ખૂબ જ ખરાબ' સ્તરે આ ખતરો વધુ તીવ્ર બની જાય છે. સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોએ વૃદ્ધો, બાળકો અને બીમારીઓથી પીડાતા લોકોને વિશેષ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે.
