શ્રીરામજન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવનારા સભ્યોની સંખ્યા મર્યાદિત હોવાની ચર્ચા ફરી એકવાર તેજ બની છે. ચઢાવામાં કથિત ગડબડીના આરોપો બાદ ટ્રસ્ટના દૈનિક સંચાલન અને વહીવટી જવાબદારીઓ સંભાળતા કેટલાક મુખ્ય સભ્યો પર જ પ્રશ્નો કેન્દ્રિત થયા છે. ટ્રસ્ટના મોટાભાગના સભ્યો માત્ર બેઠકો અને વિશેષ કાર્યક્રમોમાં જ ભાગ લે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના 9 નવેમ્બર 2019ના ઐતિહાસિક નિર્ણય બાદ કેન્દ્ર સરકારે શ્રીરામજન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટની રચના કરી હતી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 5 ફેબ્રુઆરી 2020ના રોજ લોકસભામાં ટ્રસ્ટની રચનાની જાહેરાત કરી હતી. મંદિર નિર્માણ, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને સમગ્ર વહીવટી વ્યવસ્થાની જવાબદારી આ ટ્રસ્ટને સોંપવામાં આવી હતી.
ટ્રસ્ટમાં શરૂઆતમાં 15 સભ્યોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સંતો, ધર્માચાર્યો, વિશ્વ હિંદુ પરિષદના પ્રતિનિધિઓ, મંદિર આંદોલન સાથે જોડાયેલા પક્ષકારો અને વહીવટી પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થતો હતો. હાલમાં ટ્રસ્ટમાં 14 સભ્યો છે. અયોધ્યા રાજપરિવારના પૂર્વ વડા બિમલેન્દ્ર મોહન પ્રતાપ મિશ્રના નિધન બાદ એક પદ ખાલી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ટ્રસ્ટના મોટાભાગના સભ્યો બેઠકો અને વિશેષ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લે છે, જ્યારે દૈનિક વહીવટી અને સંચાલન સંબંધિત જવાબદારીઓ મર્યાદિત સભ્યો દ્વારા સંભાળવામાં આવે છે. અધ્યક્ષ મહંત નૃત્યગોપાલ દાસ અને વરિષ્ઠ સભ્ય કે. પરાસરણ આરોગ્ય કારણોસર લાંબા સમયથી બેઠકોમાં ઘણીવાર ઓનલાઈન જોડાય છે.
મહાસચિવ ચંપત રાય ટ્રસ્ટની બેઠકો, કાર્યક્રમો અને વહીવટી સમન્વયની જવાબદારી સંભાળે છે. કોષાધ્યક્ષ સ્વામી ગોવિંદદેવ ગિરી નાણાકીય બાબતો અને દાન વ્યવસ્થાપનની દેખરેખ રાખે છે. ડૉ. અનિલ કુમાર મિશ્ર વહીવટી કાર્યોનું સંચાલન કરે છે. મંદિર નિર્માણ સમિતિના અધ્યક્ષ નૃપેન્દ્ર મિશ્ર નિર્માણ કાર્યની સમીક્ષા અને પ્રગતિ પર નજર રાખે છે.
રામ મંદિરના વ્યવસ્થાપક તરીકે વિશેષ આમંત્રિત સભ્ય ગોપાલ રાવ દર્શન વ્યવસ્થા, આરતી પાસ અને મંદિર સંચાલન સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ કાર્યોની જવાબદારી નિભાવે છે.
ટ્રસ્ટે કાર્યોને સુવ્યવસ્થિત રીતે ચલાવવા માટે નવેમ્બર 2020માં પાંચ અલગ-અલગ સમિતિઓની રચના કરી હતી. તેમાં નિર્માણ સમિતિ, ઓડિટ સમિતિ, નાણાં સમિતિ, ધાર્મિક સમિતિ અને પ્રબંધ સમિતિનો સમાવેશ થાય છે. આ સમિતિઓને તેમના કાર્યક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતોને સામેલ કરવાનો અધિકાર પણ આપવામાં આવ્યો છે.
તાજેતરના દિવસોમાં ચઢાવામાં કથિત ગડબડીના આરોપો સામે આવ્યા બાદ ટ્રસ્ટની કાર્યપદ્ધતિ અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. મોટાભાગના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો અને સંચાલન સંબંધિત જવાબદારીઓ થોડા સક્રિય સભ્યો પાસે હોવાને કારણે આરોપો અને પ્રશ્નોનું કેન્દ્ર પણ એ જ સભ્યો બન્યા છે.
જોકે, ટ્રસ્ટ તરફથી સતત કહેવામાં આવ્યું છે કે તમામ કાર્યો નિર્ધારિત નિયમો અને પ્રક્રિયાઓ મુજબ ચલાવવામાં આવે છે. બીજી તરફ તપાસ એજન્સીઓ અને સંબંધિત અધિકારીઓ મામલા સાથે જોડાયેલા તથ્યોની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં આવનારા દિવસોમાં તપાસની પ્રગતિ અને સત્તાવાર નિષ્કર્ષો પર સૌની નજર રહેશે.
