આજે RBI MPC બેઠકનું પરિણામ જાહેર કરશે. GDP 8.2% અને ફુગાવા 0.25% વચ્ચે રેપો રેટ સ્થિર રહેવાની અપેક્ષા છે. આ નિર્ણય લોન, EMI, બચત અને બજાર પર સીધી અસર કરી શકે છે, તેથી રોકાણકારોની નજર તેના પર ટકેલી છે.
RBI MPC બેઠક: ભારતની અર્થવ્યવસ્થા આ સમયે એક રસપ્રદ વળાંક પર ઊભી છે કારણ કે GDP વૃદ્ધિ 8.2% ના મજબૂત સ્તરે છે અને છૂટક ફુગાવો 0.25% ના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આવા માહોલમાં આજે શુક્રવારે RBIના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા મોનેટરી પોલિસી કમિટી એટલે કે MPCની ડિસેમ્બર બેઠકનું પરિણામ જાહેર કરશે.
આ જાહેરાત પર બજાર, રોકાણકારો અને અર્થશાસ્ત્રીઓ સૌની નજર ટકેલી છે કારણ કે રેપો રેટમાં કોઈપણ ફેરફાર લોન EMI થી લઈને બેન્કિંગ સેક્ટર સુધી સીધી અસર કરે છે. ડિસેમ્બરની MPC બેઠક 3 થી 5 ડિસેમ્બર વચ્ચે યોજાઈ હતી અને તે નાણાકીય વર્ષ 2025-26ની બીજી મહત્વપૂર્ણ પોલિસી સમીક્ષા છે. આગામી MPC બેઠક 4 થી 6 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ યોજાશે જેમાં નવા નાણાકીય વર્ષના અંદાજો અને નીતિની દિશા નક્કી કરવામાં આવશે.
RBI ગવર્નરનું સંબોધન ક્યાં જોઈ શકાય છે
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાનું સંબોધન આજે સવારે 10 વાગ્યે લાઈવ પ્રસારિત થશે. તેને જોવા માટે લોકો પાસે ઘણા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. સંબોધનને RBIના YouTube ચેનલ પર લાઈવ જોઈ શકાય છે. આ ઉપરાંત RBIનું X એટલે કે Twitter એકાઉન્ટ અને તેની Official Website પણ આ પ્રસારણને ઉપલબ્ધ કરાવશે.
ડિસેમ્બર MPC બેઠકથી શું અપેક્ષા છે
અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે આજની નીતિ બેઠકમાં રેપો રેટને યથાવત રાખવાની સંભાવના સૌથી વધુ છે. બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના સર્વેમાં 12 માંથી 7 અર્થશાસ્ત્રીઓએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે હાલમાં રેટ કટની અપેક્ષા રાખવી જોઈએ નહીં. તેની પાછળ ઘણા મહત્વપૂર્ણ કારણો છે.
પ્રથમ કારણ એ છે કે ભારતનો GDP જુલાઈથી સપ્ટેમ્બરના ક્વાર્ટરમાં 8.2% ની મજબૂત વૃદ્ધિ સાથે એક મજબૂત પાયા પર ઊભો છે. પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં આ વૃદ્ધિ ઘણી સારી છે અને તે સૂચવે છે કે ઉત્પાદન, વપરાશ અને નિકાસ તમામ મોરચે અર્થવ્યવસ્થા સારું પ્રદર્શન કરી રહી છે.
બીજું મહત્વનું કારણ છૂટક ફુગાવો છે જે ઓક્ટોબરમાં ઘટીને 0.25% પર પહોંચી ગયો, જે દેશના આર્થિક ઇતિહાસમાં ખૂબ જ નીચું સ્તર ગણાય છે. તેને સસ્તા ખાદ્યપદાર્થો અને GST માં તાજેતરમાં થયેલા ઘટાડાનો ફાયદો મળ્યો છે. વૃદ્ધિ અને ફુગાવો બંનેના આટલા અનુકૂળ સંકેતો RBI માટે આજનો નિર્ણય વધુ રસપ્રદ બનાવે છે કારણ કે સામાન્ય રીતે આટલી ઓછી મોંઘવારી અને આટલી વધુ વૃદ્ધિ સાથે વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર પર વિચાર કરવામાં આવે છે, પરંતુ RBIની સાવચેતીને જોતા ફેરફારની સંભાવના ઓછી માનવામાં આવી રહી છે.
ઓક્ટોબર 2025ની MPC બેઠકનો સંદર્ભ
ઓક્ટોબર 2025ની MPC બેઠકમાં સમિતિએ સર્વસંમતિથી રેપો રેટને 5.5% પર સ્થિર રાખ્યો હતો અને પોલિસી સ્ટેન્સને પણ ‘neutral’ રાખ્યો હતો, જેને જૂનમાં ‘accommodative’ થી બદલવામાં આવ્યો હતો. RBI અર્થતંત્રની સ્થિરતાને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે અને અચાનક નીતિ પરિવર્તન કરવાને બદલે સંતુલન જાળવી રાખવા માંગે છે. આ જ બેઠકમાં સમિતિએ નાણાકીય વર્ષ 2025-26ની GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ વધારીને 6.8% કર્યો હતો અને ફુગાવાનો અંદાજ ઘટાડીને 2.6% કરી દીધો હતો. આ અંદાજોએ બજારને સંકેત આપી દીધો હતો કે RBI નાણાકીય નીતિમાં ઝડપથી કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર કરશે નહીં અને તેની પ્રાથમિકતા વૃદ્ધિને ટેકો આપતી વખતે ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવાની છે.
મોનેટરી પોલિસી બેઠક સામાન્ય લોકો માટે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે
MPCની બેઠક દર બે મહિને થાય છે અને તેની સીધી અસર સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર પડે છે. રેપો રેટ તે વ્યાજ દર છે જેના પર RBI બેંકોને લોન આપે છે. જો રેપો રેટ વધે છે, તો બેંકો માટે પૈસા મોંઘા થઈ જાય છે અને તેના પરિણામે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન જેવી તમામ બોરોઇંગ્સ મોંઘી થઈ જાય છે.
એટલે કે ગ્રાહકોની EMI વધી જાય છે. જ્યારે જો રેપો રેટ ઘટે છે, તો લોન સસ્તી થઈ શકે છે અને EMI ઓછી થઈ શકે છે, પરંતુ તેનો બીજો પાસું એ પણ છે કે સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પર મળતું વ્યાજ ઓછું થઈ શકે છે.
GDP અને ફુગાવાના વર્તમાન આંકડા શા માટે ખાસ છે
GDP વૃદ્ધિનું 8.2% સ્તર ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતી દર્શાવે છે. તે સંકેત આપે છે કે દેશમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ઝડપી છે અને રોકાણ, વપરાશ અને નિર્માણ ક્ષેત્રોમાં સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે. જ્યારે છૂટક ફુગાવાનું 0.25% પર આવવું સામાન્ય લોકો માટે રાહતના મોટા સમાચાર છે કારણ કે તેનાથી ઘરગથ્થુ ખર્ચ પર દબાણ ઓછું થાય છે. આ બંને સંકેતો મળીને RBIને એક સંતુલિત નીતિ અપનાવવાનો આધાર આપે છે પરંતુ RBI સામાન્ય રીતે ત્યાં સુધી દરોમાં ફેરફાર કરતું નથી જ્યાં સુધી તે સુનિશ્ચિત ન થઈ જાય કે ફુગાવો સતત નિયંત્રિત સ્તર પર રહેશે.
