કોંગ્રેસ સાંસદ સોનિયા ગાંધીએ અરવલ્લી પર્વતમાળાની નવી વ્યાખ્યાને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલો 'મૃત્યુનો આદેશ' ગણાવ્યો. તેમણે ખાણકામમાં છૂટછાટ અને પર્યાવરણીય નિયમોના ઉલ્લંઘન પર ચિંતા વ્યક્ત કરી અને તાત્કાલિક સુધારાની માંગ કરી.
નવી દિલ્હી: કોંગ્રેસ સંસદીય દળના અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ અરવલ્લી પર્વતમાળાની વ્યાખ્યામાં તાજેતરના ફેરફારને લઈને કેન્દ્ર સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે તેને અરવલ્લી ટેકરીઓ માટે 'મૃત્યુનો આદેશ' ગણાવ્યો. અરવલ્લી પર્વતમાળા ગુજરાતથી રાજસ્થાન થઈને હરિયાણા સુધી ફેલાયેલી છે અને લાંબા સમયથી ભારતીય ભૂગોળ, પર્યાવરણ અને ઇતિહાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે 20 નવેમ્બરે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત અરવલ્લી ટેકરીઓની નવી વ્યાખ્યાને સ્વીકારી લીધી. આ અંતર્ગત, 100 મીટરથી ઓછી ઊંચાઈ ધરાવતી કોઈપણ ટેકરી હવે ખાણકામના પ્રતિબંધોને આધીન રહેશે નહીં. કોંગ્રેસે તેને પર્યાવરણ અને સ્થાનિક સમુદાયો માટે ગંભીર ખતરો ગણાવ્યો છે. સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે મોદી સરકારે આ નિર્ણય દ્વારા ટેકરીઓ માટે લગભગ મૃત્યુનું વોરંટ જારી કરી દીધું છે. ગેરકાયદેસર ખાણકામે પહેલેથી જ અરવલ્લીના ઘણા ભાગોને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
સરકારની નીતિ પર કોંગ્રેસની આકરી પ્રતિક્રિયા
કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો કે કેન્દ્ર સરકારની નીતિ પર્યાવરણ પ્રત્યેની ગંભીર ઉપેક્ષા દર્શાવે છે. સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે ખાણકામના માફિયાઓ માટે આ ખુલ્લું આમંત્રણ છે, કારણ કે હવે 100 મીટરથી ઓછી ઊંચાઈ ધરાવતી 90 ટકા વિસ્તારની ટેકરીઓ પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી. તેમણે કહ્યું કે આ સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમ, વન્યજીવન અને પાણીના સંરક્ષણ માટે ગંભીર ખતરો છે.
વન સંરક્ષણ અધિનિયમનું ઉલ્લંઘન
સોનિયા ગાંધીએ સરકારી નીતિઓને વન્યજીવ (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, 1972ના ઉલ્લંઘન તરીકે ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે વન કટાઈ અને સ્થાનિક સમુદાયોને જંગલોમાંથી બેદખલ કરવા આ અધિનિયમની ભાવના વિરુદ્ધ છે. કોંગ્રેસે કેન્દ્રને અનુરોધ કર્યો કે વન (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, 1980 અને વન સંરક્ષણ નિયમ, 2022માં કરાયેલા સંશોધનને તુરંત પાછું ખેંચવામાં આવે.
સુપ્રીમ કોર્ટની ભલામણો
સુપ્રીમ કોર્ટની પીઠ, જેની અધ્યક્ષતા પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, તેણે પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલય વતી અરવલ્લી ટેકરીઓ અને પર્વતમાળાઓની વ્યાખ્યાને મંજૂરી આપી. કોર્ટે ટકાઉ ખાણકામ અને ગેરકાયદેસર ખાણકામને રોકવા માટે લેવાના પગલાંની ભલામણો પણ સ્વીકારી. અદાલતે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રને નિર્દેશ આપ્યા કે પર્યાવરણ સુરક્ષાના ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવે અને ખાણકામ સંબંધિત નિયમોને અસરકારક રીતે લાગુ કરવામાં આવે.
