સુપ્રીમ કોર્ટે CJI બી.આર. ગવઈ પર જૂતા ફેંકનાર વકીલ કિશોર વિરુદ્ધ અવમાનનાની કાર્યવાહી ન કરી. CJIએ હસ્તક્ષેપ કરીને મામલો આગળ વધારવાથી રોક્યો. SCBAએ કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી, પરંતુ કોર્ટે તેને ટાળી દીધો.
નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈ (CJI) પર જૂતા ફેંકનાર વકીલ કિશોર વિરુદ્ધ અવમાનનાની કાર્યવાહી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. મામલાની સુનાવણીમાં કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે અદાલતમાં કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા સૂત્રોચ્ચાર કરવો કે જૂતા ફેંકવા એ અવમાનના હેઠળ આવે છે, પરંતુ કાર્યવાહી સંબંધિત ન્યાયાધીશ પર નિર્ભર કરે છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે નોટિસ જારી કરવાથી વકીલને બિનજરૂરી મહત્વ મળશે, તેથી મામલાને પોતે જ સમાપ્ત થવા દેવો વધુ સારું રહેશે.
CJIની પ્રતિક્રિયા
મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈ પોતે આ મામલામાં હસ્તક્ષેપ કરીને વકીલ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે જોકે આ કૃત્ય ગંભીર અને ફોજદારી અવમાનના હેઠળ આવે છે, ન્યાયાધીશે પોતાની ઉદારતા દર્શાવતા મામલો આગળ વધારવાથી રોકવાનો નિર્ણય લીધો. કોર્ટે કહ્યું કે વકીલને નોટિસ જારી કરવાનો વિકલ્પ અપનાવવામાં આવશે નહીં જેથી તેને સમાજમાં અને મીડિયામાં બિનજરૂરી મહત્વ ન મળે.
SCBAની દલીલો
સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશન (SCBA)એ મામલાના મહિમામંડન થવાની ચિંતા વ્યક્ત કરતા અવમાનનાની કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી. SCBAના અધ્યક્ષ વિકાસ સિંહે કહ્યું કે ઘટનાને અવગણવી સંસ્થા માટે અનુચિત સંદેશ હશે. તેમણે જણાવ્યું કે વકીલ કિશોરને ઘટનાના તરત બાદ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યો હતો અને પછી છોડી દેવામાં આવ્યો. આ પછી કિશોરે દાવો કર્યો કે તેણે ભગવાનની આજ્ઞાથી આ કૃત્ય કર્યું અને ભવિષ્યમાં તેને પુનરાવર્તિત કરવાની ધમકી પણ આપી.
SCBAએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે જો અદાલત નિષ્ક્રિય રહે છે, તો તે ન્યાયિક સંસ્થાની ગરિમા પર સવાલ ઉઠાવશે. સિંહે કહ્યું કે વકીલ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી ન થવાથી લોકો આ ઘટનાને મજાક બનાવી શકે છે. તેમણે કોર્ટને આગ્રહ કર્યો કે નોટિસ જારી કરવામાં આવે અથવા અન્ય યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવે.
જસ્ટિસ જયમાલ્ય બાગચીની બેન્ચનો નિર્ણય
જોકે, જસ્ટિસ સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ જયમાલ્ય બાગચીની બેન્ચે સ્થિતિને વધારવામાં અનિચ્છા દર્શાવી. જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે કહ્યું કે આ કૃત્ય ગંભીર અને ઘોર ફોજદારી અવમાનના છે, પરંતુ CJIએ પોતે માફી આપી દીધી હોવાથી, વકીલને વધુ મહત્વ આપવાની જરૂર નથી.
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ પણ કહ્યું કે નોટિસ જારી કરવાથી સોશિયલ મીડિયામાં વકીલની ચર્ચા વધી શકે છે અને તેને પીડિત કે નાયક જેવી સ્થિતિ મળી શકે છે. જસ્ટિસ બાગચીએ સૂચવ્યું કે અવમાનના સંબંધિત મામલાઓમાં કાર્યવાહી સંબંધિત ન્યાયાધીશ પર છોડી દેવી જોઈએ.
બેન્ચે નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે મામલાને ટાળીને નિવારક ઉપાયો પર વિચાર કરવામાં આવે. કોર્ટે સંબંધિત રિટ અરજીઓને "સુનાવણી યોગ્ય નથી" માનતા ખારીજ કરી દીધી. જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે કહ્યું કે એક સપ્તાહ પછી આના પર વિચાર કરવામાં આવશે અને અદાલત તેને તે જ ઉદારતા સાથે જોશે જે CJIએ દર્શાવી છે.
ઘટનાનું વિવરણ
આ આખો વિવાદ 6 ઓક્ટોબરના રોજ સામે આવ્યો, જ્યારે વકીલ કિશોરે CJI ગવઈ અને જસ્ટિસ વિનોદ ચંદ્રનના મંચ તરફ જૂતા ફેંકવાનો પ્રયાસ કર્યો. બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા (BCI)એ કિશોરનું કાયદાનો અભ્યાસ કરવાનું લાઇસન્સ પહેલાથી જ સસ્પેન્ડ કરી દીધું છે.
કિશોરનો ગુસ્સો CJIની કેટલીક તાજેતરની ટિપ્પણીઓ સાથે સંકળાયેલો હતો. એક ટિપ્પણી ખજુરાહોમાં ખંડિત મૂર્તિ સંબંધિત અરજીમાં હતી, જેમાં CJIએ અરજદારને કહ્યું, "જાઓ અને દેવતાને પૂછો." બીજી ટિપ્પણી મોરેશિયસમાં કરવામાં આવી હતી, જે ભારતમાં બુલડોઝર દ્વારા કરવામાં આવતી તોડફોડની ટીકા સાથે સંબંધિત હતી. આ ટિપ્પણીઓ પછી કિશોરે પોતાની પ્રતિક્રિયા રૂપે આ કૃત્ય કર્યું.
