દેશની સૌથી મોટી આઇટી કંપની TCSનું માર્કેટ વેલ્યુ એક વર્ષમાં ₹15.44 લાખ કરોડથી ઘટીને ₹11.32 લાખ કરોડ થઈ ગયું છે. 27%ના આ ઘટાડા સાથે કંપની તેના હરીફો ઇન્ફોસિસ અને HCLTechથી પાછળ રહી ગઈ છે.
TCS Stock: દેશની સૌથી મોટી આઇટી કંપની ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS) પર દબાણ વધી રહ્યું છે. એક સમયે માર્કેટની સૌથી વધુ વેલ્યુ ધરાવતી કંપની ગણાતી TCS હવે વેલ્યુએશન, નફા અને માર્કેટ હિસ્સેદારીમાં તેના હરીફો ઇન્ફોસિસ અને HCLTechથી પાછળ રહી ગઈ છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કંપનીનું પ્રદર્શન નબળું પડ્યું છે અને આવનારા મહિનાઓમાં સ્થિતિ વધુ પડકારજનક બની શકે છે.
14 વર્ષ બાદ TCSની વેલ્યુ ઘટી
વર્ષ 2011 થી 2024ની શરૂઆત સુધી એટલે કે પૂરા 14 વર્ષ સુધી TCS હંમેશા અન્ય આઇટી કંપનીઓ કરતાં ઊંચા વેલ્યુએશન પર ટ્રેડ કરતી હતી. તે સમયગાળા દરમિયાન તેનું સરેરાશ વેલ્યુએશન 25.5 ગણું હતું, જે સેક્ટરની સરેરાશ કરતાં 15% વધુ હતું. પરંતુ હવે સ્થિતિ ઉલટાઈ ગઈ છે. હાલમાં TCSનો શેર 22.5 ગણા P/E પર ચાલી રહ્યો છે, જે ઇન્ફોસિસ (22.9 ગણા) અને HCLTech (25.5 ગણા) બંને કરતાં ઓછો છે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે TCSની વેલ્યુ તેના બંને મુખ્ય હરીફોથી નીચે આવી ગઈ છે.
આઇટી સેક્ટરમાં ઘટતું પ્રભુત્વ
TCSનો આઇટી સેક્ટરમાં માર્કેટ શેર સતત ઘટી રહ્યો છે. કંપની હવે નિફ્ટી 50ની પાંચ મોટી આઇટી કંપનીઓના કુલ બજાર મૂલ્યનો માત્ર 43.4% હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે માર્ચ 2020માં આ હિસ્સો 55% હતો. બુધવાર સુધીમાં TCSનું માર્કેટ વેલ્યુ લગભગ ₹11.3 લાખ કરોડ રહ્યું, જ્યારે પાંચેય મુખ્ય આઇટી કંપનીઓનું કુલ મૂલ્ય આશરે ₹26.1 લાખ કરોડ હતું. આના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કોવિડ પછી આઇટી સેક્ટર પર દબાણ વધ્યું, પરંતુ TCS પર તેની સૌથી વધુ અસર થઈ.
મહામારી બાદ TCSનું માર્કેટ કેપ ઘટ્યું
મહામારી દરમિયાન આઇટી કંપનીઓના શેરોમાં જબરદસ્ત તેજી જોવા મળી હતી, પરંતુ છેલ્લા બે વર્ષથી આ સેક્ટરમાં ડીરેટિંગ (મૂલ્ય ઘટાડો) જોવા મળી રહ્યો છે. આ ઘટાડાની સૌથી વધુ અસર TCS પર પડી છે. સપ્ટેમ્બર 2024માં તેનું માર્કેટ કેપ ₹15.44 લાખ કરોડના ઉચ્ચ સ્તરે હતું, જે હવે ઘટીને ₹11.32 લાખ કરોડ થઈ ગયું છે. એટલે કે કંપનીની વેલ્યુ લગભગ 27% ઓછી થઈ ગઈ છે. બીજી તરફ, પાંચ મોટી આઇટી કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ ડિસેમ્બર 2024ના ₹32.67 લાખ કરોડથી ઘટીને ₹26.1 લાખ કરોડ થયું છે, એટલે કે 20%નો ઘટાડો.
વેલ્યુએશનમાં આવ્યો તીવ્ર ઘટાડો
TCSનું વેલ્યુએશન હવે અન્ય આઇટી કંપનીઓની સરખામણીમાં ઝડપથી ઘટ્યું છે. કંપનીનો P/E મલ્ટિપલ સપ્ટેમ્બર 2024માં 32.6 ગણો હતો, જે હવે 22.5 ગણો રહી ગયો છે. સપ્ટેમ્બર 2021માં તે 38.2 ગણાના ઉચ્ચ સ્તરે હતો. બીજી તરફ, પાંચ મોટી આઇટી કંપનીઓનો સરેરાશ P/E સપ્ટેમ્બર 2024માં 30.4 ગણાથી ઘટીને હવે 23 ગણો રહી ગયો છે. એટલે કે વેલ્યુએશનનો ઘટાડો TCSમાં વધુ ઊંડો રહ્યો છે.
કમાણીની ધીમી ગતિ બની મોટી સમસ્યા
TCSની કમાણીની ગતિ હવે નબળી પડી ગઈ છે. છેલ્લા ચાર ક્વાર્ટરમાં કંપનીનો ચોખ્ખો નફો વાર્ષિક ધોરણે માત્ર 4.4% વધ્યો છે, જ્યારે પાંચ મોટી આઇટી કંપનીઓનો કુલ નફો 6% વધ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2025 સુધીના 12 મહિનામાં TCSનો ચોખ્ખો નફો ₹50,294 કરોડ રહ્યો, જે ગયા વર્ષે ₹48,158 કરોડ હતો. નિષ્ણાતોના મતે, કંપનીનો માર્જિન ઘટ્યો છે અને રોકાણકારો હવે તેના શેરને પહેલાની જેમ પ્રીમિયમ કિંમતે ખરીદવા તૈયાર નથી.
