કેન્દ્રિય બજેટ 2026ને લઈને દેશભરમાં ચર્ચા તેજ થઈ છે. 1 ફેબ્રુઆરી 2026 રવિવાર હોવા છતાં પરંપરા અનુસાર નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સંસદમાં યુનિયન બજેટ રજૂ કરશે. આ વખતના બજેટથી સૌથી વધુ અપેક્ષાઓ શિક્ષણ ક્ષેત્રને લઈને વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
યુનિયન બજેટ રજૂ થવામાં હવે ઓછો સમય બાકી છે અને નાણાકીય વર્ષનું બજેટ 1 ફેબ્રુઆરીએ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. બજેટ 2026માં ખાસ કરીને શિક્ષણ ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત થવાની શક્યતા છે, જ્યાં રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 હેઠળ શિક્ષણની ગુણવત્તામાં સુધારા અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
બજેટ 2026ને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020ના લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવવાની અપેક્ષા છે. આ નીતિનો હેતુ શિક્ષણ પ્રણાલીને વધુ સમાવેશક, કુશળતા આધારિત અને ભવિષ્યમુખી બનાવવાનો છે. આ માટે ગુણવત્તાપૂર્ણ શિક્ષણ, આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, તાલીમપ્રાપ્ત શિક્ષકો અને ટેકનોલોજીના વ્યાપક ઉપયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે, શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં અપેક્ષિત સુધારા લાવવા માટે સતત અને પૂરતું સરકારી રોકાણ જરૂરી છે. જો બજેટમાં શિક્ષણ માટે ફંડમાં વધારો થાય તો તેનો સીધો લાભ દેશના ટેલેન્ટ પૂલ અને ભવિષ્યની વર્કફોર્સને મળી શકે છે.
જાણકારોનું માનવું છે કે આ વખતના બજેટમાં સરકાર શિક્ષણ માટેના આવંટનમાં વધારો કરી શકે છે, જેના કારણે શાળાઓ, કોલેજો અને ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓને મજબૂતી મળશે. આથી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને ગતિ મળશે તેમજ ડિજિટલ શિક્ષણ અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન મળશે. લાંબા સમયથી ચાલતી વિકાસ યોજનાઓને પણ વધારાની આર્થિક સહાય મળવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં જયપુરિયા ગ્રુપ ઓફ એજ્યુકેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સના ચેરમેન શિશિર જયપુરિયાએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020ના લક્ષ્યો હાંસલ કરવા માટે યોગ્ય અને પૂરતું બજેટ આવંટન અનિવાર્ય છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, “શિક્ષણ એ આધાર છે જેના પર દેશનું ટેલેન્ટ તૈયાર થાય છે અને આ ટેલેન્ટ આગળ જઈને અન્ય તમામ ક્ષેત્રોને મજબૂત બનાવે છે.”
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે બજેટથી તેમની સૌથી મોટી અપેક્ષા શિક્ષકોના પ્રોફેશનલ ડેવલપમેન્ટને લઈને છે. તેમના અનુસાર, મજબૂત અને તાલીમપ્રાપ્ત શિક્ષકો જ ગુણવત્તાપૂર્ણ શિક્ષણની પાયાં ઘડી શકે છે, તેથી શિક્ષકોની તાલીમ, સ્કિલ અપગ્રેડેશન અને કારકિર્દી વિકાસ પર ખાસ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
શિશિર જયપુરિયાને આશા છે કે બજેટ 2026માં વ્યાવસાયિક અને કુશળતા આધારિત શિક્ષણ માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા કાર્યક્રમો શરૂ થઈ શકે છે અને આ યોજનાઓ માટે સ્ટ્રક્ચર્ડ ફંડિંગને પણ પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ધોરણ 6થી 8 માટે શરૂ કરાયેલા ફરજિયાત સ્કિલ કોર્સને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે સીબીએસઈ દ્વારા કરવામાં આવેલા સુધારાઓને બજેટ મારફતે મજબૂતી મળી શકે છે.
બજેટ 2026માં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને એડટેક પર પણ ખાસ ધ્યાન કેન્દ્રિત થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વિશેષજ્ઞોના મતે, જો શાળા સ્તરે એઆઈ અને ડિજિટલ સાધનોને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે તો શિક્ષણ પ્રણાલી વધુ આધુનિક અને સ્પર્ધાત્મક બની શકે છે.
