યુ.એસ. ફેડ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડો: યુ.એસ.ની ફેડરલ રિઝર્વ (ફેડ)એ મંગળવારે તેના મુખ્ય વ્યાજ દરમાં સતમોથી ત્રીજી વખત 0.25 ટકાનો ઘટાડો કર્યો, જેનાથી વ્યાજ દર લગભગ 3.6 ટકા પર પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સૌથી ઓછી સપાટી છે. ફેડે જણાવ્યું છે કે તે હવે થોડીવાર માટે આર્થિક આંકડાઓ પર નજર રાખ્યા બાદ જ આગળ કોઈ પગલું લેશે. આનો અર્થ એ થાય છે કે આગામી વર્ષે વ્યાજ દરો આર્થિક સ્થિતિ અને આંકડાઓના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે.
જેરોમ પોવેલનું નિવેદન
ફેડના પ્રમુખ જેરોમ પોવેલે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન વ્યાજ દર એવો સ્થિતિમાં છે કે તે અર્થતંત્રને વધુ ઝડપી કરતો નથી અને નરમાશ પણ કરતો નથી. તેમણે એ પણ કહ્યું હતું કે અધિકારીઓ હવે આવનારા આર્થિક આંકડાઓ પર ધ્યાનથી નજર રાખશે અને તે મુજબ ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર કરશે.
તાજેતરના આર્થિક અંદાજ અહેવાલ અનુસાર, આગામી વર્ષે માત્ર એક વધુ વ્યાજ દર ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. પોવેલે એ પણ જણાવ્યું હતું કે ગ્રાહકો હજુ પણ ખર્ચ કરી રહ્યા છે અને કંપનીઓ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરી રહી છે. આ સૂચવે છે કે આગામી વર્ષમાં અમેરિકન અર્થતંત્રમાં સ્થિરતા અને સુધારાની સંભાવના રહેલી છે.
ફેડમાં મતભેદ
આ વખતે વ્યાજ દર ઘટાડાના નિર્ણય પર ફેડના ત્રણ અધિકારીઓએ અસંમતિ દર્શાવી હતી. છેલ્લા છ વર્ષમાં આ પહેલીવાર છે કે સમિતિમાં આટલો મોટો મતભેદ જોવા મળ્યો છે. બે અધિકારીઓએ દરજ્જો સ્થિર રાખવાની તરફેણમાં મત આપ્યો, જ્યારે એક અધિકારી સ્ટીવણ મિરાને અડધો ટકા વધુ ઘટાડાની માંગ કરી હતી.
નિષ્ણાતો માને છે કે ડિસેમ્બરની બેઠકમાં આ મતભેદ વધુ વધવાની સંભાવના છે. કેટલાક સભ્યો રોજગાર વધારવા માટે ઘટાડો ઇચ્છે છે, જ્યારે અન્ય મોંઘવારીના ઊંચા સ્તરને કારણે દરજ્જો સ્થિર રાખવા ઇચ્છે છે. આ દર્શાવે છે કે ફેડના નિર્ણયમાં સંતુલન જાળવવું એક પડકારજનક પ્રક્રિયા છે.
ટ્રમ્પનું કહેવું: ઘટાડો ઓછો
પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ આ ઘટાડાને ઓછો ગણાવીને કહ્યું હતું કે તેને ઓછામાં ઓછું બમણો કરવો જોઈએ. તેમણે એ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે તેઓ ટૂંક સમયમાં નવા ફેડ ચેરમેનનો નિયુક્ત કરી શકે છે, કારણ કે પોવેલની કાર્યકાળ મે મહિનામાં સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પ દ્વારા પસંદ કરાયેલ નવો ફેડ ચેરમેન વ્યાજ દરોમાં વધુ ઘટાડો કરવાની માંગ કરી શકે છે. તેની અસર અમેરિકન શેર બજાર અને વૈશ્વિક રોકાણો પર નોંધપાત્ર રીતે જોવા મળશે.
શેરબજારમાં તેજી: રોકાણકારોમાં આશા
ફેડના નિર્ણય બાદ અમેરિકન શેરબજારમાં તેજી જોવા મળી હતી. રોકાણકારોને આશા હતી કે પોવેલ આગળ વ્યાજ દરો ઘટાડવા પર કડક મુદ્રા રાખશે, પરંતુ એવું થયું નહીં. આથી S&P 500 શેર સૂચકાંક 0.7 ટકા વધ્યો અને ઓક્ટોબરમાં રહેલા પોતાના રેકોર્ડની નજીક બંધ થયો.
પોવેલે જણાવ્યું હતું કે લોકો હજુ પણ ખર્ચ કરી રહ્યા છે અને કંપનીઓ એઆઈ, ટેક્નોલોજી અને અન્ય નવીનતાઓમાં રોકાણ કરી રહી છે. આનાથી આગામી વર્ષે અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં મદદ મળશે.
મોંઘવારીનો દબાણ હજુ પણ મોટો
ફેડની બેઠક ત્યારે યોજાઈ હતી જ્યારે અમેરિકામાં મોંઘવારી ઊંચી સપાટી પર છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં વસ્તુઓના ભાવ લગભગ 25 ટકા વધ્યા છે. પોવેલે જણાવ્યું હતું કે લોકો હજુ પણ 2022 અને 2023ની મોંઘવારીની અસર અનુભવી રહ્યા છે.
ફેડનો ધ્યેય છે કે મોંઘવારીને 2 ટકા સુધી ઘટાડવામાં આવે. પોવેલે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેમાં હજુ થોડો સમય લાગશે અને આર્થિક નીતિઓ આ લક્ષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવશે.
