ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે શાંતિ સમજૂતીની આશાઓને ફરી એકવાર ઝટકો લાગ્યો છે. અમેરિકી સેનાએ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ કેશમ ટાપુ પર મર્યાદિત સૈન્ય કાર્યવાહી કરી છે. આ ટાપુ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ નજીક આવેલો છે. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સીએ ટાપુ પર અનેક વિસ્ફોટ થયાના અહેવાલ આપ્યા છે. અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાના સૈન્ય સંસાધનો સામેના જોખમને અટકાવવા માટે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
ઈરાનના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેશમ ટાપુ પર સોમવાર, 2 નવેમ્બરની રાત્રે અનેક વિસ્ફોટના અવાજ સંભળાયા હતા. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સીએ આ વિસ્ફોટોની માહિતી આપી હતી. શરૂઆતના અહેવાલોમાં વિસ્ફોટોનું કારણ સ્પષ્ટ થયું નહોતું. જોકે, ત્યારબાદ અમેરિકી અધિકારીઓએ આ વિસ્તારમાં ઈરાની ઠેકાણાઓ પર અમેરિકાએ કાર્યવાહી કરી હોવાની જાણકારી આપી હતી.
રોયટર્સના અહેવાલ અનુસાર, એક અમેરિકી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ હુમલો મર્યાદિત વિસ્તારમાં કરવામાં આવ્યો હતો. અન્ય એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાની સેનાની જમીનથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલોથી અમેરિકાના સૈન્ય સંસાધનોને જોખમ હતું. આ જોખમના જવાબમાં અમેરિકાએ કાર્યવાહી કરી હતી. જોકે, અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ તરફથી તાત્કાલિક કોઈ વિસ્તૃત સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નહોતું.
ઈરાની મીડિયા અનુસાર, કેશમ ટાપુ પર આશરે પાંચ વિસ્ફોટના અવાજ સંભળાયા હતા. કેટલાક સ્થાનિક લોકોએ આકાશમાં બે વિમાનો જોવા મળ્યાનો દાવો પણ કર્યો હતો. નજીકના બંદર લંગેહ વિસ્તારમાં પણ વિસ્ફોટના અહેવાલ સામે આવ્યા હતા. જોકે, આ હુમલાઓમાં થયેલા નુકસાન અથવા જાનહાનિની સંખ્યાની હજુ સુધી પુષ્ટિ થઈ નથી.
અમેરિકામાં મંગળવાર, 3 નવેમ્બરે મધ્યાવધિ ચૂંટણી માટે મતદાન થઈ રહ્યું છે. આ દરમિયાન ઈરાન સામે અમેરિકાની સૈન્ય કાર્યવાહીએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે પડકાર ઊભો કર્યો છે. ટ્રમ્પ અગાઉ સંકેત આપી ચૂક્યા હતા કે ચૂંટણી પહેલાં ઈરાન સામે કોઈ નવા મોટા હુમલા કરવામાં આવશે નહીં.
જોકે, વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકી સેના છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી ઈરાન સામે મર્યાદિત સ્તરે સૈન્ય કાર્યવાહી કરી રહી હતી. આ કાર્યવાહીઓ જાહેર કરવામાં આવી નહોતી, જેથી મોટા યુદ્ધની ફરી શરૂઆત થઈ હોવાનો સંદેશ ન જાય.
સોમવારે ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે સમજૂતી થવાની સંભાવના પણ વ્યક્ત કરી હતી. અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે પણ જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત ચાલુ છે અને સમજૂતીની આશા યથાવત્ છે. જોકે, તાજેતરના હુમલાઓ બાદ બંને દેશો વચ્ચેના રાજદ્વારી પ્રયાસો સામે નવો પડકાર ઊભો થયો છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂની ભૂમિકા પણ ચર્ચામાં છે. એસોસિએટેડ પ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, નેતન્યાહૂ અમેરિકી ચૂંટણી બાદ ઈરાન સામે મોટા હવાઈ હુમલા કરવાની તરફેણમાં છે. અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નેતન્યાહૂએ ટ્રમ્પ સાથેની ટેલિફોનિક વાતચીત દરમિયાન પણ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. જોકે, ટ્રમ્પે તે વાતચીતમાં કોઈ નવી સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાનું વચન આપ્યું નહોતું.
બીજી તરફ, પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકાના અનેક સહયોગી દેશો નવા હુમલાઓને લઈને ચિંતિત છે. તેમનું માનવું છે કે જો યુદ્ધ વધુ વિસ્તરશે તો યમનના હૂતી બળવાખોરો અને ઇરાકમાં ઈરાન સમર્થિત સશસ્ત્ર જૂથો પણ સંઘર્ષમાં સામેલ થઈ શકે છે. તેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારની સુરક્ષા અને દરિયાઈ વેપાર પર અસર પડી શકે છે.
