ઉત્તર પ્રદેશમાં Special Intensive Revision પછી મતદાર યાદીનો ડ્રાફ્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો. તેમાં 25 લાખથી વધુ ડુપ્લિકેટ નામ સામે આવ્યા. મતદારોને 6 ફેબ્રુઆરી સુધી સુધારાની તક આપવામાં આવી છે.
UP: ઉત્તર પ્રદેશમાં Special Intensive Revision (SIR) હેઠળ મતદાર યાદીનો પહેલો ડ્રાફ્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. 6 જાન્યુઆરીએ પ્રકાશિત કરાયેલી આ ડ્રાફ્ટ યાદી સાથે ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મતદારોને તેમની માહિતી સુધારવાની પૂરતી તક મળશે. આગામી ચૂંટણીઓ પહેલાં એક સ્વચ્છ, સચોટ અને ભરોસાપાત્ર મતદાર યાદી તૈયાર કરવું આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.
ડ્રાફ્ટ યાદીમાં સામે આવેલી મોટી સંખ્યા
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં 25 લાખથી વધુ એવા નામ સામે આવ્યા છે, જે એક કરતાં વધુ જગ્યાએ નોંધાયેલા જણાયા છે. આ ખુલાસો SIR અભિયાન દરમિયાન થયો, જેમાં ઘર-ઘર જઈને રેકોર્ડની તપાસ કરવામાં આવી. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રક્રિયા એટલા માટે જરૂરી હતી જેથી નકલી, ડુપ્લિકેટ અને ખોટી એન્ટ્રીઓને સમયસર દૂર કરી શકાય.
ઉત્તર પ્રદેશમાં કુલ મતદારોની સ્થિતિ
મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (Chief Electoral Officer) નવદીપ રિનવાએ માહિતી આપી કે રાજ્યમાં હાલમાં 12 કરોડ 55 લાખથી વધુ મતદારો નોંધાયેલા છે. આ આંકડો ડ્રાફ્ટ યાદીના આધારે સામે આવ્યો છે. પંચનું કહેવું છે કે આ આંકડો આગળ વાંધાઓ અને સુધારા બાદ બદલાઈ પણ શકે છે. તેથી દરેક મતદારે પોતાની એન્ટ્રી જરૂરથી તપાસવી જોઈએ.
સુધારા માટે એક મહિનાનો સમય
ચૂંટણી પંચે સામાન્ય જનતાને મોટી રાહત આપી છે. જો કોઈ મતદારનું નામ ખોટી રીતે જોડાયેલું હોય, બાકી રહી ગયું હોય, કોઈ અન્ય જગ્યાએ નોંધાયેલું હોય અથવા તેમાં કોઈ જોડણી અને સરનામા સંબંધિત ભૂલ હોય, તો તે વાંધો નોંધાવી શકે છે. આ માટે 6 જાન્યુઆરીથી 6 ફેબ્રુઆરી સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. આ એક મહિનાની અવધિમાં દાવા અને વાંધાઓ સ્વીકારવામાં આવશે.
નામ ઉમેરવા, દૂર કરવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા
જે યુવાનો પહેલીવાર મતદાર બન્યા છે અને જેમનું નામ હજી સુધી યાદીમાં સામેલ નથી થયું, તેઓ પણ આ સમયગાળામાં અરજી કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, જે લોકોનું નામ ભૂલથી સામેલ થઈ ગયું છે અથવા જેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું છે, તેમના નામ હટાવવા માટે પણ દાવો કરી શકાય છે. Election Commissionનું કહેવું છે કે દરેક અરજીની તપાસ સંપૂર્ણ પારદર્શિતા સાથે કરવામાં આવશે.
2003ની યાદીમાંથી નામ ગાયબ, નોટિસ જારી થશે
SIR દરમિયાન એ પણ સામે આવ્યું કે કેટલાક મતદારોના રેકોર્ડ વર્ષ 2003ની મતદાર યાદી સાથે મેળ ખાતા નથી. આવા કિસ્સાઓમાં હવે ચૂંટણી પંચ સંબંધિત મતદારોને નોટિસ જારી કરશે. તેઓને દસ્તાવેજો દ્વારા પોતાની ઓળખ અને પાત્રતા સાબિત કરવા માટે કહેવામાં આવશે. આ પગલું એટલા માટે લેવામાં આવ્યું છે જેથી ખોટી એન્ટ્રી અથવા શંકાસ્પદ નામોને દૂર કરી શકાય.
અંતિમ મતદાર યાદીની તારીખ નક્કી
ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 6 ફેબ્રુઆરી સુધી તમામ દાવા અને વાંધાઓનું નિરાકરણ લાવવામાં આવશે. ત્યારબાદ સમગ્ર પ્રક્રિયાની તપાસ કરવામાં આવશે અને 6 માર્ચના રોજ Final Voter List પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. આ જ અંતિમ યાદી આગામી ચૂંટણીઓમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. પંચ માને છે કે આ પ્રક્રિયાથી મતદાર યાદી વધુ ભરોસાપાત્ર અને નિષ્પક્ષ બનશે.
પ્રશાસનિક સ્તરે મોટી તૈયારી
આ મોટા અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે પ્રશાસને વ્યાપક વ્યવસ્થા કરી છે. રાજ્યના તમામ 75 જિલ્લાના District Election Officer, 403 વિધાનસભા ક્ષેત્રોના Electoral Registration Officer, 42 Assistant Electoral Registration Officer અને 16 લાખથી વધુ Booth Level Officer આ કામમાં જોડાયા છે. Volunteersની મદદથી મોટી સંખ્યામાં મતદારોનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો અને Enumeration Forms જમા કરવામાં આવ્યા.
ફાઈનલ ડ્રાફ્ટમાં કેટલા મતદાર
મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી જારી કરાયેલા ડ્રાફ્ટમાં કુલ 12,55,56,25 મતદારો સામેલ છે. આ આંકડો સમગ્ર રાજ્યમાં કરવામાં આવેલા ફિલ્ડ વેરિફિકેશન અને દસ્તાવેજી તપાસ બાદ સામે આવ્યો છે. જો કે, પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વાંધાઓના નિરાકરણ બાદ આ સંખ્યા ઘટી અથવા વધી શકે છે.
મતદારોની જવાબદારી શા માટે જરૂરી
ચૂંટણી પંચ વારંવાર અપીલ કરી રહ્યું છે કે લોકશાહીને મજબૂત બનાવવા માટે દરેક મતદારની જવાબદારી છે કે તે પોતાની માહિતી સાચી રાખે. જો મતદાર યાદીમાં ભૂલ રહી જાય, તો મતદાનના દિવસે મુશ્કેલી થઈ શકે છે. તેથી હજી સમય રહેતો હોય ત્યારે યાદીની તપાસ કરવી જરૂરી છે.
