ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO), GSLV-F18 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ NVS-03 ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಂತರ GSLV ರಾಕೆಟ್‌ನ ಸತತ ಎರಡನೇ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ NavIC ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ GSLV ರಾಕೆಟ್‌ನ ಎರಡನೇ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ
2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಂದು ರಾತ್ರಿ 11 ಗಂಟೆ 51 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ GSLV-F18 ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 2,250 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಕದ NVS-03 ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ರಾಕೆಟ್ ನಿಗದಿತ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು.
ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು GSLV-F17 ರಾಕೆಟ್ EOS-05 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅದರ ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ಉಡಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೇವಲ 56 ದಿನಗಳ ಅಂತರವಿತ್ತು.
GSLV-F18 ಈ ರಾಕೆಟ್ ಸರಣಿಯ 20ನೇ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸತತ ಎರಡು ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಗಳು GSLV ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಾತ್ರವೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೊಂದು ಯಶಸ್ಸು
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು. 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ NVS-02 ಉಪಗ್ರಹದ ಉಡಾವಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಎಂಜಿನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಅಂತಿಮ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇದೇ ರೀತಿ, 2025ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ PSLV-C61 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ PSLV-C62 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್‌ನ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
NVS-03 ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
NVS-03 ಭಾರತದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಐದು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಸ್ವದೇಶಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ NavIC ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
NavIC ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆ, ಸಮುದ್ರ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ, ಸ್ಥಳ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಗರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
NVS-03 ಉಪಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಅಟಾಮಿಕ್ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ L1 ಸಿಗ್ನಲ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ L5 ಮತ್ತು S-ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಈ ಉಪಗ್ರಹದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಗಡಿಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 1,500 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ NavIC ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕಕ್ಷೆ ಬದಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೊಂದು ಯಶಸ್ಸು
ಉಡಾವಣೆಯ ನಂತರ NVS-03 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲು ಇಸ್ರೋ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕಕ್ಷೆ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದರ ನಂತರ ಉಪಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 35,765 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ನಿಂದ 36,196 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹದ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸೇವೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಗ್ರಹದ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹದ ಉಪಕರಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ
GSLV-F18 ರಾಕೆಟ್‌ನ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತ ತನ್ನ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸತತ ಎರಡು GSLV ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಈಗ NVS-03 ಉಪಗ್ರಹದ ಉಪಕರಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು NavIC ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಲಿದೆ.
