वेदांता समूहाचे अध्यक्ष अनिल अग्रवाल यांनी त्यांच्या अंदाजे ₹43,500 कोटींच्या संपत्तीपैकी 75 टक्के हिस्सा सामाजिक कार्ये आणि जनकल्याणासाठी देण्याचा संकल्प केला आहे. त्यांच्या या उपक्रमात मुलांचे शिक्षण, पोषण आणि आरोग्य, महिला सक्षमीकरण तसेच तरुणांसाठी रोजगाराच्या संधी यावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे.
भंगार व्यवसायातून सुरू झालेला प्रवास
अनिल अग्रवाल यांनी बिहारमधील पाटणा येथून आपल्या व्यावसायिक प्रवासाला सुरुवात केली. त्यांनी सुरुवातीला छोट्या स्तरावर भंगाराचा व्यवसाय केला. त्यानंतर व्यवसायाचा विस्तार करत त्यांनी वेदांता या जागतिक व्यावसायिक समूहाचा पाया घातला.
आज अग्रवाल हे भारतातील प्रमुख उद्योगपतींपैकी एक आहेत आणि त्यांची संपत्ती अंदाजे ₹43,500 कोटी असल्याचे सांगितले जाते. आर्थिक यशासोबतच आता त्यांचा भर संपत्तीचा सामाजिक बदलाचे साधन म्हणून वापर करण्यावर आहे. त्यांनी आपल्या संपत्तीपैकी 75 टक्के हिस्सा सामाजिक कार्ये आणि जनकल्याणासाठी देण्याचा संकल्प केला आहे.
अग्रवाल यांचे मत आहे की व्यवसायातून मिळालेल्या संपत्तीवर केवळ कुटुंबाचा अधिकार असू नये. त्यांच्या मते संपत्तीचा मोठा हिस्सा समाजातील ज्या घटकांना त्याची सर्वाधिक गरज आहे, त्यांच्यापर्यंत पोहोचला पाहिजे.
मुलांचे शिक्षण आणि पोषणावर भर
अनिल अग्रवाल यांच्या परोपकारी कार्यांमध्ये मुलांचे शिक्षण, पोषण आणि आरोग्य या प्रमुख प्राधान्यक्रमांचा समावेश आहे. जानेवारी 2026 मध्ये त्यांचा मुलगा अग्निवेश अग्रवाल यांच्या निधनानंतर त्यांनी या संकल्पाचा पुनरुच्चार केला होता.
त्यावेळी त्यांनी कुटुंबाच्या एका मोठ्या स्वप्नाचा उल्लेख करत देशातील कोणतेही मूल उपाशी झोपू नये आणि आर्थिक अडचणींमुळे कोणत्याही मुलाचे शिक्षण थांबू नये, असे म्हटले होते. याच विचारानुसार त्यांच्या संपत्तीचा मोठा हिस्सा मुलांशी संबंधित सामाजिक उद्दिष्टांसाठी वापरण्याची भूमिका समोर आली आहे.
त्यांच्या मते समाजाचे भविष्य मजबूत करण्यासाठी मुलांच्या सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये गुंतवणूक करणे आवश्यक आहे. चांगले पोषण आणि शिक्षण मुलांच्या विकासासोबत त्यांच्या भविष्यातील संधींवरही परिणाम करते.
महिला सक्षमीकरण आणि रोजगाराचाही समावेश
अनिल अग्रवाल यांचा प्रस्तावित परोपकारी उपक्रम केवळ मुलांपुरता मर्यादित नाही. महिलांना आत्मनिर्भर बनवणे आणि तरुणांना सन्मानजनक रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावरही भर देण्यात आला आहे.
महिलांसाठी कौशल्य प्रशिक्षण आणि आत्मनिर्भरतेच्या संधी उपलब्ध करून देणे हा त्यांच्या सामाजिक कार्यांचा महत्त्वाचा भाग आहे. तरुणांसाठी रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हेही त्यांच्या व्यापक जनकल्याणाच्या उद्दिष्टात समाविष्ट आहे. समाजाच्या विकासासाठी महिला आणि तरुणांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करणे आवश्यक असल्याचे त्यांचे मत आहे.
‘नंद घर’मधून अंगणवाडी केंद्रांचे आधुनिकीकरण
अनिल अग्रवाल यांच्या सामाजिक उपक्रमांमध्ये ‘नंद घर’ प्रकल्पाचा प्रमुख समावेश आहे. देशातील अंगणवाडी केंद्रांना आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज करणे हा या प्रकल्पाचा उद्देश आहे. या केंद्रांच्या माध्यमातून मुलांना चांगले प्रारंभिक शिक्षण आणि पोषण उपलब्ध करून देण्याच्या दिशेने काम केले जाते.
‘नंद घर’ उपक्रमात महिलांसाठी कौशल्य विकास आणि आत्मनिर्भरतेच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावरही लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. अशा प्रकारे एकाच व्यासपीठाच्या माध्यमातून मुले आणि महिलांशी संबंधित अनेक सामाजिक मुद्द्यांवर काम करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
75 टक्के संपत्ती सामाजिक कार्यांसाठी देण्याचा संकल्प
अनिल अग्रवाल यांनी आपल्या 75 टक्के संपत्तीपैकी हिस्सा सामाजिक कार्यांसाठी देण्याचा निर्णय अशा वेळी पुन्हा व्यक्त केला आहे, जेव्हा ते आपल्या व्यावसायिक प्रवासातील यशाला सामाजिक जबाबदारीशी जोडून पाहत आहेत. त्यांच्या दृष्टीने संपत्ती ही केवळ वैयक्तिक उपलब्धी नसून समाजात बदल घडवून आणण्याचे साधनही आहे.
मुलांचे शिक्षण आणि पोषणापासून महिला सक्षमीकरण आणि तरुणांच्या रोजगारापर्यंत त्यांच्या परोपकारी अजेंड्याचा विस्तार आहे. त्यांचा हा संकल्प मोठ्या संपत्तीचा वारसा केवळ कुटुंबासाठी संपत्ती ठेवण्यापुरता मर्यादित नसून समाजात दीर्घकालीन बदलासाठी पायाभरणी करण्याशीही संबंधित असू शकतो, हा विचार समोर आणतो.
