भारतात सणासुदीचा हंगाम सुरू असून धनत्रयोदशी, दिवाळी आणि लग्नसराईच्या पार्श्वभूमीवर बाजारपेठांमधील खरेदी वाढू लागली आहे. या काळात सोने आणि चांदीच्या दागिन्यांना विशेष मागणी असते.
धनत्रयोदशी आणि दिवाळीपूर्वी सोन्याच्या किमतीत झालेल्या घसरणीकडे खरेदीदार आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधले गेले आहे. मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंज (MCX) वर सोन्याच्या दरात किरकोळ घसरण नोंदवण्यात आली. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही स्पॉट गोल्ड आणि अमेरिकी गोल्ड फ्युचर्सच्या किमती कमी झाल्या. दरांमधील चढ-उतारांच्या पार्श्वभूमीवर आगामी काळात सोन्याच्या किमती आणखी कमी होणार की नवीन उच्चांक गाठणार, याकडे बाजाराचे लक्ष आहे. काही बाजार विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, दीर्घकालीन कालावधीत सोन्याच्या किमतीत वाढ होण्याची शक्यता कायम आहे.
उपलब्ध बाजार आकडेवारीनुसार, MCX वर सोन्याचा दर 0.03 टक्क्यांनी घसरून 1,46,482 रुपये प्रति 10 ग्रॅमवर व्यवहार करत होता. मागील व्यवहार सत्रात सोन्याचा बंद भाव 1,46,519 रुपये प्रति 10 ग्रॅम होता.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्याच्या किमतीत घसरण झाली. स्पॉट गोल्डचा दर 0.3 टक्क्यांनी कमी होऊन 4,128.92 डॉलर प्रति औंसवर आला. डिसेंबर डिलिव्हरीच्या अमेरिकी गोल्ड फ्युचर्सचा दरही 0.3 टक्क्यांनी घसरून 4,148.50 डॉलर प्रति औंस नोंदवण्यात आला.
सोन्याच्या किमतीत सातत्याने बदल होत असतात. भारतातील स्थानिक दरांवर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किमती, रुपया आणि डॉलर यांच्यातील विनिमय दर, आयात शुल्क, वस्तू आणि सेवा कर (GST) तसेच स्थानिक मागणीचा परिणाम होतो.
सोन्याच्या किमतीतील घसरणीवर जागतिक आर्थिक परिस्थिती, व्याजदरांबाबतच्या अपेक्षा आणि भू-राजकीय घडामोडींचा परिणाम होऊ शकतो. पश्चिम आशियातील तणाव आणि ऊर्जा पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याची शक्यताही गुंतवणूकदारांच्या निर्णयांवर परिणाम करू शकते.
येमेनमधील हुती बंडखोरांशी संबंधित हल्ले आणि सौदी अरेबियातील ऊर्जा प्रकल्प तसेच विमानतळांना लक्ष्य करण्यात आल्याच्या दाव्यांनंतर या प्रदेशातील तणावाबाबत चिंता वाढली. अशा परिस्थितीत कच्च्या तेलाचा पुरवठा आणि त्याच्या किमतींवर दबाव येण्याची शक्यता असते. तथापि, एखाद्या विशिष्ट घटनेलाच सोन्याच्या किमतीतील घसरणीचे एकमेव कारण मानता येत नाही.
कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास वाहतूक आणि उत्पादन खर्च वाढू शकतो. त्यामुळे महागाईवर दबाव निर्माण होऊ शकतो आणि केंद्रीय बँका व्याजदर कपातीबाबत सावध भूमिका घेऊ शकतात. व्याजदर उच्च पातळीवर राहिल्यास गुंतवणूकदारांना व्याज देणारी मालमत्ता अधिक आकर्षक वाटू शकते. सोन्यातून नियमित व्याज मिळत नसल्यामुळे अशा परिस्थितीत सोन्याची मागणी आणि किमतींवर दबाव येऊ शकतो.
दुसरीकडे, आर्थिक अनिश्चितता आणि भू-राजकीय जोखीम वाढल्यास सोन्याकडे सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय म्हणून पाहिले जाते. त्यामुळे परिस्थितीनुसार सोन्याच्या किमतीत वाढ किंवा घसरण होऊ शकते.
धनत्रयोदशी आणि दिवाळीदरम्यान भारतात सोन्याची नाणी, बार आणि दागिन्यांच्या खरेदीत वाढ होते. त्यानंतर सुरू होणारा लग्नसराईचा हंगामही मागणीला आधार देऊ शकतो. मात्र, देशांतर्गत मागणीमुळे सोन्याच्या किमतीतील मोठी घसरण मर्यादित राहीलच किंवा दर वाढतीलच, याची खात्री देता येत नाही.
बाजार विश्लेषक अनुज गुप्ता यांच्या अंदाजानुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा दर 4,600 डॉलर प्रति औंसपर्यंत पोहोचू शकतो. या अंदाजाच्या आधारे, देशांतर्गत बाजारात दिवाळीपर्यंत किंवा वर्षअखेरीपर्यंत सोन्याचा दर 1,60,000 ते 1,65,000 रुपये प्रति 10 ग्रॅम या पातळीवर जाण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
दरम्यान, वेंचुरा सिक्युरिटीजच्या गोल्ड प्राइस आउटलुक अहवालात दिवाळी 2026 पूर्वी सोन्याच्या दरासाठी 1,50,000 ते 1,65,000 रुपये प्रति 10 ग्रॅम अशी संभाव्य श्रेणी वर्तवण्यात आली आहे. हे बाजारातील अंदाज असून निश्चित लक्ष्य किंवा हमीदार परतावा नाही.
