छत्तीसगडच्या GST विभागातील 2021 आणि 2022 मधील मर्यादित भरती परीक्षेद्वारे वाणिज्यिक कर निरीक्षक म्हणून नियुक्त करण्यात आलेल्या 42 कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती रद्द करण्यात आली आहे. परीक्षा प्रक्रियेशी संबंधित अनेक अनियमितता आढळल्यानंतर राज्य कर आयुक्त पुष्पेंद्र कुमार मीणा यांनी निवड रद्द करण्याचा आदेश जारी केला. हे सर्व 42 कर्मचारी त्यांच्या मूळ लिपिक पदावर परत पाठवले जाणार आहेत.
छत्तीसगड GST विभागाच्या मर्यादित भरती परीक्षेत निवड झालेल्या कर्मचाऱ्यांच्या उत्तरपत्रिकांची तपासणी करण्यात आली. चौकशी समितीनुसार, काही निवड झालेल्या उमेदवारांच्या उत्तरपत्रिकांमध्ये एकसारखी उत्तरे आढळली. अनेक उत्तरे मॉडेल उत्तरांशीही मोठ्या प्रमाणात जुळत होती. GSTच्या कलमां आणि नियमांशी संबंधित प्रश्नांमध्येही उत्तरांची समानता आढळून आली.
गणिताच्या काही प्रश्नांमध्ये कोणतेही रफ वर्क न करता थेट उत्तरे लिहिल्याचे तपासणीत समोर आले. तसेच डॉ. खूबचंद बघेल यांच्या जीवनचरित्रावर आधारित निबंधातही काही उमेदवारांची उत्तरे समान आढळली.
चौकशीदरम्यान परीक्षा केंद्राची उपस्थिती नोंदवही उपलब्ध झाली नाही. त्यामुळे परीक्षेला कोणते उमेदवार उपस्थित होते, हे पडताळण्यासाठी आवश्यक मूळ नोंद उपलब्ध नव्हती.
याशिवाय परीक्षेची एकत्रित गुणतालिकाही तयार करण्यात आली नव्हती. त्यामुळे प्रत्येक उमेदवाराला मिळालेले गुण आणि गुणवत्ता यादी तयार करण्याचा आधार याबाबतची संपूर्ण माहिती उपलब्ध होऊ शकली नाही.
उत्तरपत्रिकांमध्ये अशी कोडिंग व्यवस्था नव्हती, ज्यामुळे उत्तरपत्रिका तपासताना उमेदवाराची ओळख गुप्त ठेवता आली असती. चौकशी समितीने काही उत्तरपत्रिकांच्या पुनर्मूल्यांकनाचाही उल्लेख केला आहे. अहवालानुसार, पुनर्मूल्यांकनानंतर काही निवड झालेल्या उमेदवारांचे गुण वाढले आणि त्यानंतर त्यांचा निवड यादीत समावेश झाला. या प्रक्रियेत निवड समितीशी संबंधित अधिकारीही सहभागी होते.
चौकशीत असेही आढळले की परीक्षेपूर्वी पदांचे वर्गनिहाय निर्धारण आरक्षण रोस्टरनुसार करण्यात आले नव्हते. विभागानुसार, त्यामुळे पात्र कर्मचाऱ्यांना समान संधी देण्याच्या व्यवस्थेवर परिणाम झाला.
2021 आणि 2022 मध्ये वापरण्यात आलेल्या उत्तरपत्रिकांचा संपूर्ण रेकॉर्डही चौकशी समितीला उपलब्ध झाला नाही. परीक्षा साहित्याच्या तपासणीत खरेदी केलेल्या, वापरलेल्या आणि शिल्लक राहिलेल्या उत्तरपत्रिकांच्या संख्येत फरक आढळला.
चौकशी अहवालाच्या आधारे राज्य कर आयुक्त पुष्पेंद्र कुमार मीणा यांनी मर्यादित भरती परीक्षा आणि त्यावर आधारित निवड रद्द केली आहे. यासोबतच वाणिज्यिक कर निरीक्षक म्हणून नियुक्त करण्यात आलेल्या 42 कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या मूळ लिपिक पदावर परत पाठवण्याचा आदेश जारी करण्यात आला आहे.
आदेशानुसार, कर्मचारी ज्या मूळ पदावर आणि पदस्थापनेवर कार्यरत होते, तेथून त्यांची वाणिज्यिक कर निरीक्षक पदावर नियुक्ती करण्यात आली होती, त्याच मूळ पदावर आणि पदस्थापनेवर ते परततील.
मर्यादित भरती परीक्षेच्या निवड समितीत तत्कालीन अपर आयुक्त कल्पना तिवारी, तत्कालीन संयुक्त आयुक्त आणि सध्याचे अपर आयुक्त टीआर धुर्वे तसेच सहायक आयुक्त रौशन सिंह यांचा समावेश होता. भरतीच्या वेळी विभागाचे आयुक्त समीर विश्नोई होते.
