नितिन गडकरी यांनी दिल्लीतील वाढत्या प्रदूषणाबद्दल चिंता व्यक्त केली असून, येथे दोन दिवस राहिल्यावर त्यांना ॲलर्जी होते, असे सांगितले. त्यांनी मान्य केले की, राजधानीच्या सुमारे 40 टक्के प्रदूषणास वाहतूक क्षेत्र जबाबदार आहे.
New Delhi: देशाची राजधानी दिल्ली पुन्हा एकदा गंभीर वायु प्रदूषणाच्या कवेत सापडली आहे. विषारी धुकं, खराब Air Quality आणि श्वास घेण्यास वाढणाऱ्या अडचणींच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितिन गडकरी यांचे विधान चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे. गडकरी यांनी स्पष्टपणे कबूल केले आहे की, दिल्लीतील प्रदूषणाची स्थिती इतकी गंभीर आहे की, त्यांना येथे फक्त दोन दिवस राहिल्यावर ॲलर्जी आणि संसर्ग होतो.
स्वतःचा अनुभव सांगताना गडकरी म्हणाले
उदय माहुरकर लिखित ‘My Idea of Nation First – Redefining Unalloyed Nationalism’ या पुस्तकाच्या विमोचन कार्यक्रमात बोलताना नितिन गडकरी यांनी दिल्लीच्या हवेबद्दलची त्यांची वैयक्तिक गैरसोय व्यक्त केली. ते म्हणाले की, ते दिल्लीत फक्त दोन दिवस राहतात आणि याच दरम्यान त्यांना संसर्ग होतो.
गडकरी यांनी प्रश्न विचारला की, दिल्ली प्रदूषणामुळे इतकी का त्रस्त आहे. ही समस्या केवळ आरोग्याशी संबंधित नाही, तर देशाच्या अर्थव्यवस्थे, ऊर्जा धोरण आणि विकास मॉडेलशी देखील जोडलेली आहे, असे ते म्हणाले.
40 टक्के प्रदूषण वाहतूक क्षेत्राकडून
नितिन गडकरी यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, दिल्लीतील प्रदूषणाचे मोठे कारण परिवहन क्षेत्र आहे. त्यांनी सांगितले की, एकूण प्रदूषणामध्ये सुमारे 40 टक्के योगदान वाहतूक क्षेत्राचे आहे.
ते स्वतः परिवहन मंत्री आहेत आणि त्यामुळे ते या जबाबदारीतून टाळू शकत नाहीत, असेही त्यांनी मान्य केले. गडकरी यांच्या म्हणण्यानुसार, वाहतूक प्रणालीमध्ये मोठे बदल केले जात नाहीत, तोपर्यंत प्रदूषणाच्या समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढणे शक्य नाही.
गडकरी यांनी प्रदूषणाच्या मुद्द्याला राष्ट्रवादाशी जोडून एक मोठा प्रश्न उपस्थित केला. आज जर खरा राष्ट्रवाद असेल, तर तो आयात कमी करण्यामध्ये आणि निर्यात वाढविण्यात आहे, असे ते म्हणाले. भारत दरवर्षी सुमारे 22 लाख कोटी रुपये जीवाश्म इंधनाच्या आयातीवर खर्च करतो. आपण हे पैसे खर्च करून आपल्याच देशात प्रदूषण करत आहोत, हे कोणत्या प्रकारचे राष्ट्रवाद आहे, असा प्रश्न त्यांनी विचारला.
वैकल्पिक इंधनावर जोर
केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, आता वेळ आली आहे की भारताने वैकल्पिक इंधन आणि जैव इंधनाच्या दिशेने गांभीर्याने वाटचाल करावी. देश वैकल्पिक इंधन आणि Biofuel मध्ये आत्मनिर्भर होऊ शकत नाही का, असा प्रश्न त्यांनी विचारला.
गडकरी यांनी यापूर्वीही अनेक व्यासपीठांवर इलेक्ट्रिक वाहने, इथेनॉल, हायड्रोजन आणि इतर स्वच्छ इंधनांना प्रोत्साहन देण्याबद्दल सांगितले आहे. त्यांच्या मते, जर भारताला प्रदूषणाशी लढावे आणि परदेशी अवलंबित्व कमी करायचे असेल, तर वाहतूक क्षेत्रात मोठा बदल आवश्यक आहे.
दिल्ली-एनसीआरमध्ये विषारी धुक्याचा कहर
नितिन गडकरी यांच्या विधानादरम्यान दिल्ली-एनसीआरमध्ये प्रदूषणाची स्थिती आणखी गंभीर झाली आहे. बुधवारी राजधानीच्या अनेक भागांमध्ये विषारी धुक्याची जाड चादर पसरली होती. आयटीओ क्षेत्रातील छायाचित्रांनी परिस्थितीची भयावहता दर्शविली.
रस्त्यांवरील दृश्यमानता कमी झाली, डोळ्यांमध्ये जळजळ आणि श्वास घेण्यास त्रास होत असल्याची तक्रारी वाढू लागली. विशेषत: वृद्ध, मुले आणि आधीच आजारी असलेल्या लोकांसाठी परिस्थिती अधिक धोकादायक बनली.
AQI अत्यंत खराब पातळीवर
केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ CPCB नुसार, दिल्लीच्या आयटीओ क्षेत्राजवळ Air Quality Index 374 नोंदवला गेला. याला ‘अत्यंत खराब’ श्रेणीत ठेवण्यात आले आहे. या स्तरावरील प्रदूषण दीर्घकाळ टिकल्यास गंभीर आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यात अस्थमा, फुफ्फुसांचे रोग, हृदयविकार आणि रोगप्रतिकारशक्तीवर वाईट परिणाम यांचा समावेश होतो.
GRAP Stage-IV लागू
वाढत्या प्रदूषणामुळे वायु गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग CAQM ने दिल्ली-एनसीआरमध्ये GRAP Stage-IV अंतर्गत सर्व कठोर उपाययोजना लागू केल्या आहेत. यात बांधकाम कामांवर बंदी, डिझेल वाहनांवर निर्बंध, शाळा बंद करणे यासारख्या उपायांचा समावेश आहे. सरकारचा उद्देश प्रदूषण आणखी वाढण्यापासून रोखणे आहे, परंतु तज्ज्ञांचे मत आहे की, हा केवळ तात्पुरता उपाय आहे.
संसदेतही प्रदूषण मुद्दा उपस्थित
दिल्लीच्या प्रदूषणामुळे विरोधकांनी संसदेतही चर्चेची मागणी केली आहे. लोकसभातील विरोधी पक्ष नेते राहुल गांधींपासून ते काँग्रेस खासदार प्रियंका गांधींपर्यंत सर्वांनी सरकारने या मुद्द्याला गांभीर्याने घेण्याचे आवाहन केले आहे.
