वैश्विक आर्थिक आणि भू-राजकीय घडामोडींमध्ये झालेल्या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर मागील एका आठवड्यात सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये लक्षणीय वाढ नोंदवली गेली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील संकेत आणि गुंतवणूकदारांची वाढती रुची यामुळे दोन्ही मौल्यवान धातूंमध्ये वाढ दिसून आली आहे.
वैश्विक बाजारातील बदलत्या परिस्थितीत सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये तीव्र वाढ झाली आहे. मागील एका आठवड्यात चांदीच्या किमतीत सुमारे ₹13,000 प्रति किलोग्रॅम इतकी वाढ झाली, तर सोने सुमारे ₹3,000 ते ₹3,500 ने महाग झाले आहे. या वाढीमागे अनेक घटक कारणीभूत असल्याचे नमूद केले जात आहे.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आर्थिक अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि शेअर बाजारातील चढ-उतार यांच्या पार्श्वभूमीवर गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीच्या पर्याय म्हणून सोने आणि चांदीकडे वळत आहेत. याशिवाय डॉलरमधील कमजोरी आणि व्याजदरांबाबतची अनिश्चितता या घटकांनीही या धातूंच्या किमतींना आधार दिला आहे.
भारताच्या प्रमुख कमोडिटी एक्सचेंज Multi Commodity Exchange (MCX) वर सोने सुमारे ₹1,52,690 प्रति 10 ग्रॅम या स्तरावर पोहोचले, जे मागील आठवड्याच्या तुलनेत सुमारे ₹3,000 ते ₹3,500 वाढ दर्शवते. त्याचप्रमाणे चांदीच्या किमतीत अधिक वाढ नोंदवली गेली असून MCX वर ती ₹2,43,274 प्रति किलोग्रॅम या स्तरावर पोहोचली, जी एका आठवड्यात सुमारे ₹13,000 वाढ दर्शवते.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही समान प्रवाह दिसून आला. COMEX वर सोने सुमारे 4,787 डॉलर प्रति ट्रॉय औंस आणि चांदी सुमारे 76.48 डॉलर प्रति ट्रॉय औंस या स्तरांवर बंद झाली.
तज्ञांच्या मते, या वाढीमागे अनेक जागतिक घटक कारणीभूत आहेत. यामध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणावात झालेली घट आणि संभाव्य राजनैतिक तोडग्याच्या अपेक्षा यांचा समावेश आहे. यामुळे बाजारातील अस्थिरता कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे, मात्र गुंतवणूकदारांनी सुरक्षित गुंतवणुकीच्या स्वरूपात सोने आणि चांदीतील गुंतवणूक वाढवली आहे.
कच्च्या तेलाच्या किमतीतील घसरणीनेही बाजारावर परिणाम केला आहे. तेलाच्या किमती कमी झाल्याने जागतिक महागाईवरील दबाव कमी होतो, ज्यामुळे केंद्रीय बँकांच्या धोरणांमध्ये बदल होण्याच्या अपेक्षा वाढतात.
अमेरिकी डॉलरमधील कमजोरी हा देखील सोने आणि चांदीच्या किमती वाढवणारा महत्त्वाचा घटक ठरला आहे. डॉलर कमजोर झाल्यास इतर चलनांमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी सोने आणि चांदी स्वस्त ठरतात, ज्यामुळे त्यांची मागणी वाढते. अमेरिका केंद्रीय बँक Federal Reserve कडून व्याजदर कपातीची अपेक्षा देखील या धातूंच्या किमतींना आधार देत आहे. व्याजदर कमी झाल्यास बाँडसारखी गुंतवणूक कमी आकर्षक ठरते आणि गुंतवणूकदार सोने-चांदीकडे वळतात.
या कालावधीत चांदीने सोन्यापेक्षा अधिक कामगिरी केली आहे. एका आठवड्यात सुमारे 4.8% वाढीसह चांदीत वाढ नोंदवली गेली. यामागे औद्योगिक मागणीत झालेली वाढ हा एक महत्त्वाचा घटक आहे, कारण चांदीचा वापर इलेक्ट्रॉनिक्स, सोलर पॅनेल आणि इतर औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
