भारतात पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रणाबाबत सुरू असलेल्या चर्चेदरम्यान केंद्र सरकारने 25 टक्के इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल (E25) संदर्भातील अटकळांवर स्पष्ट भूमिका मांडली आहे. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांनी सांगितले की, E25 इंधन सध्या केवळ चाचणीच्या टप्प्यात असून ते बाजारात व्यावसायिक स्वरूपात उपलब्ध करण्याबाबत अद्याप कोणताही अंतिम निर्णय घेण्यात आलेला नाही. या विषयावर वैज्ञानिक संशोधन, तांत्रिक चाचण्या आणि सर्व संबंधित पक्षांशी व्यापक चर्चा पूर्ण झाल्यानंतरच पुढील निर्णय घेतला जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
अलीकडच्या काळात सोशल मीडियावर E20 पेट्रोलबाबत विविध दावे आणि व्हिडिओ समोर आले आहेत. काहींनी वाहनांमध्ये उद्भवणाऱ्या तांत्रिक अडचणींसाठी इथेनॉल मिश्रित इंधनाला जबाबदार धरले आहे. याचदरम्यान E25 पेट्रोलच्या संभाव्य अंमलबजावणीबाबतच्या चर्चांमुळे ग्राहक आणि वाहन उद्योगामध्येही चर्चा वाढली होती. मात्र, सरकारच्या ताज्या भूमिकेमुळे या विषयावरील स्थिती स्पष्ट झाली आहे.
हरदीप सिंह पुरी यांनी सांगितले की, E25 इंधनाची सध्या विविध स्तरांवर तांत्रिक तपासणी आणि चाचण्या सुरू आहेत. या चाचण्यांचा उद्देश 25 टक्के इथेनॉल मिश्रण असलेले इंधन विविध प्रकारच्या इंजिनांमध्ये, वाहनांमध्ये आणि हवामानाच्या परिस्थितींमध्ये कसे कार्य करते, हे समजून घेणे आहे. त्यांनी सांगितले की, या चाचण्या पूर्ण होण्यासाठी कोणतीही निश्चित कालमर्यादा ठरविण्यात आलेली नाही. त्यामुळे E25 व्यावसायिक स्वरूपात बाजारात कधी उपलब्ध होईल, याबाबत सध्या कोणताही निर्णय झालेला नाही.
इथेनॉल मिश्रित इंधनाबाबत व्यक्त होत असलेल्या चिंतेवर प्रतिक्रिया देताना हरदीप सिंह पुरी यांनी सांगितले की, भूतकाळात ज्या प्रकरणांमध्ये मिश्रित इंधनामुळे इंजिन बिघाड झाल्याचा दावा करण्यात आला होता, त्यांची चौकशी करण्यात आली. या चौकशीत बहुतांश प्रकरणांमध्ये तांत्रिक बिघाडामागे इतर कारणे जबाबदार असल्याचे आढळले असून इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल त्यासाठी कारणीभूत नव्हते.
सरकारच्या मते, कोणतेही नवीन इंधन व्यापक स्तरावर लागू करण्यापूर्वी त्याची सुरक्षितता, गुणवत्ता आणि वाहनांशी सुसंगतता सुनिश्चित केली जाते.
केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी इथेनॉल मिश्रित इंधनाबाबत सांगितले की, इथेनॉलचे कॅलोरिफिक मूल्य पारंपरिक पेट्रोलपेक्षा कमी असल्याने वाहनाच्या मायलेजवर किंचित परिणाम होऊ शकतो. मात्र, प्रत्यक्ष मायलेज केवळ इंधनावर अवलंबून नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
रस्त्यांची स्थिती, वाहतूक कोंडी, वाहनाची तांत्रिक स्थिती, वाहन चालविण्याची पद्धत आणि देखभाल यांसारखे अनेक घटकही इंधन कार्यक्षमतेवर परिणाम करतात. त्यामुळे मायलेजमधील फरक प्रत्येक वाहन आणि वापराच्या परिस्थितीनुसार वेगळा असू शकतो.
कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि स्वच्छ ऊर्जेला प्रोत्साहन देणे हे भारत सरकारचे उद्दिष्ट असून त्यासाठी पर्यायी इंधनांच्या वापराला चालना देण्यावर भर दिला जात आहे. त्याच अनुषंगाने फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांना प्रोत्साहन देण्याच्या योजनेवर काम सुरू आहे.
फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांमध्ये विविध प्रमाणातील इथेनॉल मिश्रित इंधन वापरता येईल अशा प्रकारचे इंजिन असते. भविष्यात ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक उपलब्धतेनुसार इथेनॉल, मेथनॉल किंवा इतर पर्यायी इंधनांची निवड करण्याचा पर्याय उपलब्ध व्हावा, असे सरकारचे मत आहे.
