जयपूरमधील बहुचर्चित आयटी फसवणूक प्रकरणात पोलिसांनी आरोपी जितेंद्र जैन याला अटक करून न्यायालयात हजर केले असून न्यायालयाने त्याला न्यायालयीन कोठडीत पाठवले आहे. या प्रकरणात डेटा चोरी, बनावट कंपनी स्थापन करून ग्राहकांची दिशाभूल करणे आणि परदेशी देयके इतर खात्यांमध्ये वळवण्याचे आरोप करण्यात आले आहेत.
मालवीय नगर पोलीस ठाण्याने केलेल्या कारवाईत जितेंद्र जैन याला अटक करण्यात आली. या प्रकरणातील इतर दोन आरोपी संदीप अग्रवाल आणि अजीत जैन हे फरार असल्याचे पोलिसांनी सांगितले आहे.
तक्रारदार अरुण गोयल यांनी पोलिसांत दाखल केलेल्या तक्रारीनुसार, त्यांच्या आयटी कंपनीतील माजी कर्मचाऱ्यांनी विश्वासाचा गैरवापर करून नियोजनबद्ध पद्धतीने फसवणूक केल्याचा आरोप आहे. तक्रारीनुसार आरोपी कंपनीत दीर्घकाळ उच्च पदांवर कार्यरत होते आणि त्यांना कंपनीचा गोपनीय डेटा, सॉफ्टवेअर प्रणाली आणि ग्राहक नेटवर्कपर्यंत विशेष प्रवेश होता.
तक्रारीत असा दावा करण्यात आला आहे की आरोपींनी या विश्वासाचा फायदा घेत समान प्रकारचा व्यवसाय सुरू करण्याची योजना आखली. पोलिस तपासानुसार आरोपींनी कथितरित्या “इन्वेंट कोलेप्स इन्फोटेक प्रायव्हेट लिमिटेड” नावाची नवी कंपनी स्थापन केली.
या कंपनीमध्ये कुटुंबीय आणि नातेवाईकांना संचालक म्हणून नियुक्त करून “डमी डायरेक्टर” म्हणून वापरण्यात आल्याचा आरोप आहे. तपास यंत्रणांना संशय आहे की मूळ कंपनीचे ग्राहक आणि व्यावसायिक व्यवहार आपल्या नियंत्रणाखाली आणण्याच्या उद्देशाने ही संपूर्ण रचना तयार करण्यात आली होती.
एफआयआरनुसार आरोपींनी मूळ कंपनीचे गोपनीय सॉफ्टवेअर, तांत्रिक डेटा आणि ग्राहकांची माहिती बेकायदेशीररीत्या मिळवून त्याचा वापर नव्या कंपनीसाठी केला. तक्रारदाराच्या म्हणण्यानुसार आरोपींनी ग्राहकांची दिशाभूल करून त्यांना देयके नव्या कंपनीच्या खात्यांमध्ये जमा करण्यास प्रवृत्त केले.
या कथित कटामुळे कंपनीला सुमारे 2 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक आर्थिक नुकसान झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
तक्रारीनुसार एका परदेशी ग्राहकाकडून सुमारे 45 हजार अमेरिकी डॉलरची रक्कम इतर खात्यांमध्ये हस्तांतरित करण्यात आली. पोलिसांना संशय आहे की हा व्यवहार बनावट कागदपत्रे आणि दिशाभूल करणाऱ्या माहितीच्या आधारे करण्यात आला.
तपास यंत्रणा आता या नेटवर्कमध्ये इतर व्यक्ती सहभागी होत्या का आणि व्यवहारांसाठी आंतरराष्ट्रीय बँकिंग चॅनेल्सचा गैरवापर झाला का याचा तपास करत आहेत.
तक्रारदार अरुण गोयल यांनी असा आरोपही केला आहे की त्यांनी आरोपींकडून स्पष्टीकरण मागण्याचा प्रयत्न केला असता त्यांना धमक्या देण्यात आल्या. पोलिसांनी या आरोपांचाही गुन्ह्यात समावेश केला असून डिजिटल संवाद नोंदी, कॉल डिटेल्स आणि आर्थिक कागदपत्रांची तपासणी सुरू आहे.
मालवीय नगर पोलिसांनी माहिती तंत्रज्ञान अधिनियमासह विविध फौजदारी कलमांखाली गुन्हा नोंदवला आहे. तपास अधिकाऱ्यांच्या मते या प्रकरणात सायबर गुन्हे, आर्थिक फसवणूक, डेटा चोरी, गुन्हेगारी कट आणि बनावट दस्तऐवज तयार करण्याच्या बाबींचा तपशीलवार तपास केला जात आहे.
पोलिसांनी सांगितले की डिजिटल फॉरेन्सिक तज्ज्ञांच्या मदतीने इलेक्ट्रॉनिक डेटा आणि सर्व्हर नोंदींचीही तपासणी सुरू आहे.
अटक केल्यानंतर जितेंद्र जैन याला न्यायालयात हजर करण्यात आले. प्राथमिक सुनावणीनंतर न्यायालयाने त्याला न्यायालयीन कोठडीत पाठवले.
फरार आरोपी संदीप अग्रवाल आणि अजीत जैन यांचा शोध घेण्यासाठी पोलिसांकडून सातत्याने छापेमारी सुरू आहे. दोन्ही आरोपींना लवकर अटक करण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे पोलिसांनी सांगितले.
या प्रकरणामुळे कॉर्पोरेट क्षेत्रातील वाढत्या “इनसाइडर फ्रॉड” आणि डेटा सुरक्षेच्या धोक्यांकडेही लक्ष वेधले गेले आहे. तज्ज्ञांच्या मते आयटी कंपन्यांमधील कर्मचाऱ्यांकडे संवेदनशील ग्राहक डेटा, सॉफ्टवेअर प्रणाली आणि आर्थिक माहितीसाठी प्रवेश असतो. सुरक्षा यंत्रणा मजबूत नसल्यास अशा घटना कंपन्यांसाठी आर्थिक आणि प्रतिमेशी संबंधित नुकसान निर्माण करू शकतात.
जयपूरमधील या प्रकरणामुळे डेटा संरक्षण आणि सायबर सुरक्षेबाबत नवे प्रश्न निर्माण झाले आहेत. तज्ज्ञांच्या मते कंपन्यांनी तांत्रिक सुरक्षेबरोबरच अंतर्गत देखरेख आणि कर्मचारी पडताळणी प्रक्रिया अधिक मजबूत करणे आवश्यक आहे. तसेच आर्थिक व्यवहार आणि ग्राहक संवाद यांचे नियमित निरीक्षण अशा प्रकरणांना रोखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.
