केंद्रीय मंत्री आणि भाजपचे वरिष्ठ नेते जेपी नड्डा यांनी विशेष गहन पुनरीक्षण (SIR) आणि मतदार यादीशी संबंधित आरोपांवरून काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्यावर निशाणा साधला. नड्डा यांनी सोशल मीडिया मंच एक्सवरील पोस्टमध्ये मतदार यादीतील 13.39 कोटी नोंदींच्या वर्गीकरणाचा तपशील देत काँग्रेसवर दिशाभूल करणारा प्रचार केल्याचा आरोप केला.
दुसरीकडे, खर्गे यांनी SIR च्या मुद्द्यावर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्यावर टीका केली होती. भारतीय नागरिकांना घुसखोर संबोधल्यामुळे त्यांच्या ओळखीवर आणि सन्मानावर प्रश्नचिन्ह निर्माण होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला. तसेच, त्यांनी आंदोलनाचा अधिकार, पोलिसांची कारवाई आणि निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेबाबत प्रश्न उपस्थित केले.
नड्डा यांनी एक्सवरील पोस्टमध्ये म्हटले की, गृहमंत्री अमित शाह यांनी 13.39 कोटी भारतीयांना कधीही घुसखोर म्हटलेले नाही. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले आहे की हे आकडे अंतिम मतदार यादीतून वगळलेल्या नावांचे नसून प्रारूप मतदार यादीत अनुपस्थित, कायमस्वरूपी स्थलांतरित, मृत किंवा दुबार नोंदी म्हणून वर्गीकृत केलेल्या नावांचे आहेत.
नड्डा यांनी दिलेल्या तपशीलानुसार, मृत व्यक्तींची 2.80 कोटी नावे, कायमस्वरूपी स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तींची 6.30 कोटी नावे, अनुपस्थित मतदारांची 3.01 कोटी नावे आणि दुबार नोंदींची 1.02 कोटी नावे संबंधित श्रेणींमध्ये वर्गीकृत करण्यात आली आहेत.
काँग्रेसचे आरोप फेटाळताना नड्डा यांनी या आकडेवारीला घुसखोरांची संख्या म्हणून मांडणे चुकीचे असल्याचे म्हटले. प्रारूप मतदार यादीत एखादे नाव विशिष्ट श्रेणीत नोंदवणे आणि संबंधित व्यक्तीला परदेशी नागरिक किंवा घुसखोर घोषित करणे या दोन वेगळ्या बाबी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
SIR च्या मुद्द्यावर काँग्रेसवर टीका करताना नड्डा यांनी आरोप केला की, काँग्रेस पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजपच्या लोकप्रियतेला निवडणूक प्रक्रियेशी जोडून नाकारण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यांनी या भूमिकेला काँग्रेसची राजकीय निराशा असे संबोधले.
नड्डा यांनी गुजरात, त्रिपुरा आणि पश्चिम बंगालमधील काँग्रेसच्या निवडणूक कामगिरीचाही उल्लेख केला. गुजरातमध्ये काँग्रेस गेल्या 31 वर्षांपासून एकही निवडणूक जिंकलेली नाही, त्रिपुरामध्ये 33 वर्षांपासून काँग्रेसचा मुख्यमंत्री झालेला नाही आणि पश्चिम बंगालमध्ये 54 वर्षांपासून पक्षाला विजय मिळालेला नाही, असे त्यांनी म्हटले.
या दाव्यांच्या आधारे नड्डा यांनी काँग्रेससमोरील निवडणूक आव्हानांचे विश्लेषण केवळ SIR च्या मुद्द्यापुरते मर्यादित ठेवता येणार नसल्याचे प्रतिपादन केले. पक्षाने आपल्या निवडणूक कामगिरीवर आणि जनतेतील समर्थनावर लक्ष केंद्रित करावे, असे त्यांचे म्हणणे होते.
नड्डा यांनी काँग्रेसवर नकारात्मक राजकारण केल्याचा आरोप करत दिशाभूल करणाऱ्या प्रचारातून जनतेचा विश्वास संपादन करता येणार नसल्याचे म्हटले. बिहार, उत्तर प्रदेश आणि महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांचा उल्लेख करून मतदारांनी काँग्रेसला निवडणुकांमध्ये नाकारल्याचा दावा त्यांनी केला.
SIR च्या माध्यमातून संभ्रम निर्माण करण्याऐवजी जनतेचा विश्वास संपादन करण्याचा प्रयत्न करावा, असे आवाहन नड्डा यांनी राहुल गांधी आणि काँग्रेसला केले. भाजप आणि राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीला (NDA) जनतेचे समर्थन असल्याचाही दावा त्यांनी केला.
भविष्यातील निवडणुकांचा उल्लेख करताना नड्डा यांनी 2029 मध्ये NDA पुन्हा प्रचंड बहुमताने सरकार स्थापन करेल, असे म्हटले. काँग्रेसच्या संभाव्य निवडणूक पराभवाबाबतही त्यांनी टिप्पणी केली.
काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी SIR च्या मुद्द्यावर केंद्र सरकारवर टीका केली होती. गृहमंत्र्यांच्या विधानातून 13.3 कोटी भारतीयांना घुसखोर ठरवण्यात आल्यामुळे भारतीय नागरिकांचा अपमान झाल्याचा आरोप त्यांनी केला.
खर्गे यांनी मतदार यादीतील कथित अनियमितता आणि आंदोलन करण्याच्या अधिकाराबाबत प्रश्न उपस्थित केले. जंतरमंतरचा निर्धारित आंदोलनस्थळ म्हणून वापर करण्यासंबंधीचे निर्बंध आणि आंदोलकांवरील कारवाई यामुळे लोकशाही अधिकारांबाबत चिंता निर्माण झाल्याचेही त्यांनी म्हटले.
निवडणूक आयोग आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या भूमिकेबाबतही खर्गे यांनी प्रश्न उपस्थित केले. सत्ताधाऱ्यांना प्रश्न विचारणाऱ्यांना ताब्यात घेणे, पोलिसांची कारवाई आणि इतर दबावांना सामोरे जावे लागत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
लोकशाही अधिकार आणि नागरिकांच्या प्रश्नांवर आवाज उठवण्याच्या मुद्द्यावर विरोधक माघार घेणार नसल्याचे खर्गे यांनी स्पष्ट केले. निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता, मतदारांचे अधिकार आणि शांततापूर्ण आंदोलनाचे स्वातंत्र्य हे त्यांच्या विधानातील प्रमुख मुद्दे होते.
SIR म्हणजे स्पेशल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन अर्थात मतदार यादीचे विशेष गहन पुनरीक्षण. मतदार यादी अद्ययावत करणे आणि त्यातील चुका, दुबार नोंदी तसेच अपात्र नोंदी ओळखणे हा या प्रक्रियेचा उद्देश आहे.
या प्रक्रियेत अनुपस्थित, स्थलांतरित, मृत आणि दुबार नोंदी म्हणून काही नावे वर्गीकृत केली जाऊ शकतात. मात्र, एखादे नाव वर्गीकृत करणे आणि ते अंतिम मतदार यादीतून वगळणे यामध्ये प्रक्रियात्मक फरक आहे. लागू नियमांनुसार संबंधित मतदारांना त्यांच्या माहितीची पडताळणी किंवा दुरुस्ती करण्याची संधी मिळू शकते.
मतदार यादीतील त्रुटी दूर करण्याची प्रक्रिया आणि निवडणुकीतील पारदर्शकता यांची अंमलबजावणी कशा प्रकारे केली जात आहे, हा या वादाचा प्रमुख मुद्दा आहे. भाजप या प्रक्रियेला मतदार यादी दुरुस्त करण्याची मोहीम मानत आहे, तर काँग्रेसने तिच्या अंमलबजावणीवर आणि राजकीय वापरावर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
SIR च्या मुद्द्यावर जेपी नड्डा आणि मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्यात झालेल्या आरोप-प्रत्यारोपांमुळे भाजप आणि काँग्रेसमधील राजकीय मतभेद पुन्हा समोर आले आहेत. भाजपने काँग्रेसचे आरोप चुकीचे आणि दिशाभूल करणारे असल्याचे म्हटले आहे, तर काँग्रेसने मतदारांचे अधिकार आणि लोकशाही स्वातंत्र्याशी संबंधित मुद्दे उपस्थित केले आहेत.
या वादात निवडणूक आयोगाची प्रक्रिया, मतदार यादीतील आकडेवारी आणि राजकीय पक्षांच्या प्रतिक्रिया हे प्रमुख मुद्दे आहेत. दोन्ही पक्षांनी आपापली भूमिका कायम ठेवली आहे.
