बुधवार, 5 नोव्हेंबर रोजी देशभरात कार्तिक पौर्णिमेचा पवित्र उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा केला जात आहे. या शुभ प्रसंगी भगवान विष्णू, भगवान शिव आणि माता तुळस यांच्या पूजेला विशेष महत्त्व आहे. काशीमध्ये देव दिवाळीचे भव्य आयोजन केले जाते, तर घरांमध्ये तुळशी मातेची आरती आणि दीपदानाने सुख, शांती आणि समृद्धीची कामना केली जाते.
कार्तिक पौर्णिमा पूजा: बुधवार, 5 नोव्हेंबर रोजी संपूर्ण देशात कार्तिक पौर्णिमेचा पवित्र सण साजरा केला जात आहे, जो हिंदू पंचांगातील सर्वात शुभ दिवसांपैकी एक आहे. या प्रसंगी भक्त भगवान शिव, भगवान विष्णू आणि माता तुळस यांची पूजा करतात, दीपदान करतात आणि गंगास्नान करून पुण्याची कामना करतात. काशीमध्ये देव दिवाळीचे आयोजन केले जाते, जिथे हजारो दिवे लावून घाटांना उजळवले जाते. अशी मान्यता आहे की, या दिवशीच्या पूजा आणि आरतीने घरात सुख, समृद्धी आणि सकारात्मक ऊर्जा वास करते.
तुळशी मातेची आरती
जय जय तुळशी माता, मैय्या जय तुळशी माता
सर्वांना सुख देणारी, सर्वांची वरदायिनी माता
मैय्या जय तुळशी माता
सर्व योगांहून श्रेष्ठ, सर्व रोगांहून श्रेष्ठ
रजोगुणापासून रक्षण करून, सर्वांना भवसागरातून तारणारी
मैय्या जय तुळशी माता
बटूची कन्या श्यामा, ग्रामीण वेल तूच
विष्णूंना प्रिय जी तुला पूजतो, तो नर तरून जातो
मैय्या जय तुळशी माता
हरीच्या शिरी शोभणारी, त्रिभुवनांनी वंदित
पतित जनांना तारिणी, तू आहेस विख्यात
मैय्या जय तुळशी माता
विजन वनात जन्म घेऊन, दिव्य भवनात आली
मानवलोक तुझ्यामुळेच, सुख-संपत्ती मिळवतो
मैय्या जय तुळशी माता
हरीला तू अति प्रिय, श्यामवर्णी सुकुमारी
त्यांचे प्रेम अद्भुत, तुझ्याशी कसे नाते
आमची संकटे दूर कर, कृपा कर माते
मैय्या जय तुळशी माता
जय जय तुळशी माता, मैय्या जय तुळशी माता
सर्वांना सुख देणारी, सर्वांची वरदायिनी माता
मैय्या जय तुळशी माता
कार्तिक पौर्णिमेला तुळशी पूजा का महत्त्वाची?
धार्मिक मान्यतेनुसार, कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी तुळशी पूजा आणि दीपदान केल्याने सर्व प्रकारचे दोष दूर होतात आणि जीवनात शुभता वाढते. हिंदू धर्मात तुळशीला देवी लक्ष्मीचे स्वरूप मानले जाते आणि कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी तिची विशेष पूजा केली जाते. या दिवशी तुळशीसमोर दिवा लावणे आणि आरती करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
पौराणिक मान्यतेनुसार, याच दिवशी तुळशी विवाहाची परंपरा पूर्ण होते आणि हा दिवस विष्णू भक्तीसाठी विशेष फलदायी मानला जातो. असे म्हटले जाते की, जे भक्त आजच्या दिवशी पूर्ण श्रद्धेने तुळशी पूजन करतात, त्यांच्या जीवनात सुख आणि समृद्धी वाढते आणि कुटुंबात सकारात्मक ऊर्जेचा संचार होतो.
पूजा विधी आणि मंत्र
तुळशी मातेची पूजा करताना स्वच्छता आणि पवित्रतेची काळजी घेणे आवश्यक आहे. पूजा सकाळी किंवा सायंकाळी केली जाऊ शकते. तुळशीसमोर दिवा लावून, फुले अर्पण करून आणि मिठाई ठेवून पूजा केली जाते. यानंतर आरती केली जाते आणि मंत्र म्हटले जातात.
पूजेदरम्यान तुम्ही खालील मंत्रांचा जप करू शकता:
ॐ सुभद्राय नमः
महाप्रसाद जननी सर्व सौभाग्यवर्धिनी, आदि व्याधि हरा नित्यं तुलसी त्वं नमोस्तुते
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय
या मंत्रांचा जप केल्याने मन शांत होते आणि पूजेचे फळ अनेक पटींनी वाढते. पूजेच्या शेवटी तुळशी मातेची परिक्रमा केली जाते आणि आपली मनोकामना बोलून आशीर्वाद प्राप्त केले जातात.
देव दिवाळीचे विशेष महत्त्व
कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशीच देव दिवाळीचा सण देखील साजरा केला जातो. काशीमध्ये गंगा घाटांवर हजारो दिवे लावले जातात आणि संपूर्ण शहर दिवाळीप्रमाणे झगमगून उठते. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी देवता पृथ्वीवर येऊन दिवाळी साजरी करतात, म्हणूनच याला देव दिवाळी असे म्हणतात. हा सोहळा देशातील सर्वात भव्य आध्यात्मिक समारंभांपैकी एक मानला जातो.
काशीमध्ये या प्रसंगी गंगा आरती, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि धार्मिक विधी आयोजित केले जातात. भाविक गंगास्नान करतात आणि दीपदान करून आपली श्रद्धा व्यक्त करतात.
कार्तिक पौर्णिमेचे धार्मिक लाभ
धार्मिक दृष्ट्या कार्तिक पौर्णिमेला अत्यंत शुभ मानले जाते. या दिवशी केलेल्या दान, स्नान आणि पूजेमुळे जीवनातील पापांचा नाश होतो आणि पुण्य प्राप्त होते. पुराणांमध्ये सांगितले आहे की, या दिवशी ब्रह्ममुहूर्तावर स्नान करून भगवान विष्णू आणि भगवान शिव यांची पूजा केल्याने मोक्ष मिळतो.
असे म्हटले जाते की, कार्तिक पौर्णिमेला दीपदान केल्याने आर्थिक स्थिती मजबूत होते आणि जीवनात समृद्धी येते. तुळशी पूजा आणि दीपदान विशेषतः सौभाग्य देणारे मानले जाते.
