नेपाळ आणि चीनच्या सीमेलगतच्या भागात अचानक आलेल्या भीषण पुरामुळे मोठ्या प्रमाणात जीवित आणि वित्तहानी झाली आहे. सुरुवातीच्या अहवालांनुसार, सुमारे 98 जणांचा मृत्यू झाला असून 300 हून अधिक विदेशी पर्यटक बेपत्ता असल्याची माहिती समोर आली होती. यामध्ये किमान 105 भारतीय नागरिकांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मृत आणि बेपत्ता व्यक्तींच्या संख्येबाबत वेगवेगळे अहवाल समोर येत असून बचाव पथके प्रभावित भागांत मदत आणि बचावकार्य करत आहेत.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नेपाळचे पंतप्रधान बालेन शाह यांच्याशी संवाद साधून पुरामुळे झालेल्या विध्वंसाबद्दल आणि जीवित व वित्तहानीबद्दल तीव्र संवेदना व्यक्त केली. या कठीण काळात भारत नेपाळच्या जनतेसोबत ठामपणे उभा असल्याचे त्यांनी सांगितले.
पूरग्रस्तांसाठी मानवतावादी मदत आणि मदतसामग्री उपलब्ध करून देण्याचे आश्वासन पंतप्रधान मोदी यांनी दिले. सोशल मीडियाद्वारेही त्यांनी नेपाळमधील विध्वंसाबद्दल दुःख व्यक्त केले. भारत आणि नेपाळमधील ऐतिहासिक आणि सामाजिक संबंधांचा उल्लेख करत त्यांनी या संकटाच्या काळात भारत नेपाळच्या नागरिकांसोबत एकजुटीने उभा राहील, असे सांगितले. भारताच्या यंत्रणा मदत आणि बचावकार्यात सहकार्य करण्यासाठी सज्ज असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
भारत सरकारकडून प्रभावित भागांमध्ये मदतसामग्री लवकर पोहोचवण्याची तयारी सुरू आहे. मदत, बचाव उपकरणे, वैद्यकीय सहाय्य आणि गरजू नागरिकांपर्यंत आवश्यक सामग्री पोहोचवण्याला प्राधान्य दिले जाणार आहे.
मदत अभियानांतर्गत भारतीय वायुसेनेच्या वाहतूक विमानांद्वारे नेपाळला मदत पोहोचवण्याची योजना आखण्यात आली आहे. माहितीनुसार, NDRF म्हणजेच राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाचे जवान, मदतसामग्री आणि आधुनिक बचाव उपकरणांसह C-17 ग्लोबमास्टर विमान हिंडन एअरबेसवरून काठमांडूसाठी रवाना केले जाऊ शकते.
नेपाळमध्ये पोहोचल्यानंतर स्थानिक प्रशासनाच्या मदतीने मदतसामग्री आणि उपकरणे प्रभावित भागांपर्यंत पोहोचवली जातील. याशिवाय C-130J हरक्युलिस विमानाद्वारे खाद्यपदार्थ, आवश्यक मदतसामग्री आणि औषधे पाठवण्याचीही तयारी केली जात आहे. भारतीय लष्कराच्या विशेष पॅरामेडिकल आणि वैद्यकीय पथकांनाही सज्ज ठेवण्यात आले आहे. गरज भासल्यास या तज्ज्ञ पथकांना नेपाळमध्ये पाठवून वैद्यकीय आणि आपत्कालीन मदतकार्यात सहभागी करून घेतले जाऊ शकते.
नेपाळमधील पुराची गंभीर परिस्थिती लक्षात घेऊन भारताने सीमावर्ती भागातही सतर्कता वाढवली आहे. अहवालांनुसार, सशस्त्र सीमा बल म्हणजेच SSBने बचाव आणि मदतकार्यासाठी अनेक विशेष पथके तैनात केली आहेत. भारत-नेपाळ आंतरराष्ट्रीय सीमेवरील युनिट्सना हाय अलर्टवर ठेवण्यात आले आहे.
नेपाळमधील पुराचा परिणाम भारतातील सीमावर्ती राज्यांवर, विशेषतः बिहारवर होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन स्थानिक प्रशासनही सतर्क आहे. नेपाळमधून भारतात येणाऱ्या नद्यांच्या पाण्याची पातळी आणि संभाव्य पूरस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे.
नेपाळमध्ये अचानक आलेल्या पुरामुळे सर्वाधिक प्रभावित भागांमध्ये भोटेकोशी नदीच्या आसपासचे क्षेत्र आणि उत्तर रसुवा भागाचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे. पाण्याच्या वेगवान प्रवाहामुळे अनेक रस्ते, वाहने आणि इमारतींचे नुकसान झाले किंवा त्या वाहून गेल्या. काही सुरक्षा कर्मचाऱ्यांच्या बेपत्ता होण्याच्या बातम्याही समोर आल्या आहेत.
नेपाळच्या वीजव्यवस्थेलाही नुकसान झाल्याची माहिती आहे. नेपाळ विद्युत प्राधिकरणानुसार, अनेक महत्त्वाच्या जलविद्युत प्रकल्पांचे आणि ट्रान्समिशन लाइन्सचे नुकसान झाले आहे. याशिवाय पूर आणि भूस्खलनामुळे अनेक प्रमुख महामार्गांवरील वाहतूक प्रभावित झाली असून सुरक्षेच्या कारणास्तव काही रस्ते बंद करण्यात आले आहेत.
