राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी नागपूर महानगरपालिका निवडणुकीत मतदान करून लोकशाही प्रक्रियेत सहभाग नोंदवला. गुरुवारी सकाळी ते नागपूरच्या महाल परिसरातील मतदान केंद्रावर पोहोचले आणि सुरुवातीच्या मतदारांमध्ये सहभागी झाले. मतदानानंतर माध्यमांशी संवाद साधताना त्यांनी लोकशाहीतील नागरिकांच्या भूमिकेवर आणि मतदानाच्या महत्त्वावर मत मांडले.
मोहन भागवत सकाळी साडेसातच्या सुमारास मतदान केंद्रावर पोहोचले. शांत आणि शिस्तबद्ध पद्धतीने त्यांनी आपले मत नोंदवले. मतदानानंतर त्यांनी सांगितले की निवडणुका या लोकशाहीची पायाभरणी असतात आणि प्रत्येक नागरिकाने त्यात सहभागी होणे आवश्यक आहे. मतदान हा केवळ अधिकार नसून जबाबदारीही असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
मतदानानंतरच्या संवादात त्यांनी सांगितले की लोकशाहीचा अविभाज्य भाग म्हणजे निवडणूक प्रक्रिया. नागरिक सक्रियपणे सहभागी झाल्यासच लोकशाही मजबूत होते. मतदानाच्या माध्यमातून जनता आपले मत मांडते आणि आपले प्रतिनिधी कोण असतील हे ठरवते. या भूमिकेतूनच आपण दिवसाची सुरुवात मतदानाने केल्याचे त्यांनी नमूद केले.
मोहन भागवत यांनी मतदारांना विचारपूर्वक आणि जनहित लक्षात घेऊन मतदान करण्याचे आवाहन केले. कोणत्याही निवडणुकीत योग्य उमेदवाराची निवड महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी सांगितले. समाज आणि शहराच्या विकासासाठी कोण उमेदवार अधिक सक्षम आहे, याचा विचार मतदारांनी करावा, असे ते म्हणाले.
‘नोटा’ म्हणजेच ‘नन ऑफ द अबव्ह’ पर्यायाबाबत बोलताना त्यांनी सांगितले की नोटाचा अर्थ सर्व उमेदवारांना नाकारणे असा होतो. त्यांच्या मते, यामुळे अप्रत्यक्षपणे असा उमेदवार निवडून येऊ शकतो, ज्याला मतदार प्रत्यक्षात पसंत करत नाहीत. त्यामुळे नकार देण्यापेक्षा योग्य उमेदवाराची निवड करणे अधिक योग्य असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
त्यांनी हेही मान्य केले की नोटा हा असहमती व्यक्त करण्याचा अधिकार देतो. मात्र लोकशाहीत सकारात्मक सहभाग अधिक महत्त्वाचा असल्याचे त्यांनी सांगितले. उमेदवारांबाबत पूर्ण समाधान नसले तरी तुलना करून चांगला पर्याय निवडणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे माजी सरकार्यवाह आणि केंद्रीय समितीचे सदस्य भैयाजी जोशी यांनीही नागपूर महानगरपालिका निवडणुकीत सुरुवातीच्या टप्प्यात मतदान केले. त्यांनी सांगितले की लोकशाहीत सरकारे जनादेशातून स्थापन होतात आणि हा जनादेश निवडणुकीतूनच व्यक्त होतो. मतदार मतदान करतात तेव्हाच लोकशाही प्रभावीपणे कार्यरत राहते.
भैयाजी जोशी यांनी सांगितले की मताधिकाराचा वापर केल्यानंतर निवडून आलेल्या सरकारकडून जनतेच्या अपेक्षा पूर्ण करण्याची जबाबदारी अपेक्षित असते. लोकशाही केवळ निवडणुकीपुरती मर्यादित नसून त्यानंतर सरकारची जबाबदारी आणि उत्तरदायित्वही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
नागपूर महानगरपालिका निवडणूक महाराष्ट्राच्या राजकारणात महत्त्वाची मानली जात आहे. शहराचा विकास, मूलभूत सुविधा आणि स्थानिक प्रशासनाशी संबंधित निर्णय या निवडणुकांद्वारे ठरतात.
मागील नागपूर महानगरपालिका निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाने १५१ पैकी १०८ जागांवर विजय मिळवला होता. काँग्रेसला २८ जागा मिळाल्या होत्या, तर बहुजन समाज पक्षाने १० जागा जिंकल्या होत्या. शिवसेनेला दोन आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाला एक जागा मिळाली होती.
यंदाच्या निवडणुकीतही चुरशीची लढत अपेक्षित आहे. नागपूरसह महाराष्ट्रातील एकूण २९ नगर निकायांसाठी मतदान सुरू असून, प्रशासनाकडून शांततापूर्ण मतदानासाठी सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली आहे.
