सुप्रीम कोर्टाच्या निर्देशांनुसार मध्य प्रदेशातील धार जिल्ह्यातील ऐतिहासिक भोजशाला परिसरात वसंत पंचमीच्या दिवशी सूर्योदयासोबत माता वाग्देवी (सरस्वती) यांचे पूजन सुरू झाले. पूजेची सुरुवात सकाळी वेदारंभ संस्काराने करण्यात आली.
धार जिल्ह्यातील भोजशाला परिसरात दहा वर्षांच्या कालावधीनंतर वसंत पंचमीच्या एकाच दिवशी हिंदू समाजाकडून पूजा आणि मुस्लिम समाजाकडून नमाज अदा करण्यात येत आहे. सुप्रीम कोर्टाच्या निर्देशांचे पालन करत प्रशासनाने दोन्ही धार्मिक कार्यक्रमांसाठी स्वतंत्र स्थळे निश्चित केली आहेत. कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी सुमारे ८,००० पोलिसांचा बंदोबस्त तैनात करण्यात आला असून संपूर्ण परिसरावर आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून देखरेख ठेवण्यात येत आहे.
सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशानुसार वसंत पंचमीच्या दिवशी सूर्योदयासोबत भोजशाला परिसरात माता वाग्देवीची पूजा सुरू करण्यात आली. या पूजेची सुरुवात वेदारंभ संस्काराने करण्यात आली, ज्याला परंपरेनुसार ज्ञान आणि शिक्षणाचे प्रतीक मानले जाते. प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की हिंदू समाज पूर्वनिश्चित परंपरांनुसार पूजा-अर्चा करेल आणि त्यामध्ये कोणताही अडथळा येऊ दिला जाणार नाही.
मुस्लिम समाजासाठी दुपारी १ ते ३ या वेळेत नमाज अदा करण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. सुप्रीम कोर्टाने स्पष्ट निर्देश दिले आहेत की दोन्ही समाजांचे धार्मिक कार्यक्रम वेगवेगळ्या ठिकाणी आयोजित केले जातील तसेच प्रवेश आणि निर्गमनाची व्यवस्था देखील स्वतंत्र असेल. त्यानुसार जिल्हा प्रशासनाने भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाकडून प्राप्त नकाशे तसेच स्वतः केलेल्या सर्वेक्षणाच्या आधारे पर्यायी स्थळे निश्चित केली आहेत.
धारचे जिल्हाधिकारी प्रियंक मिश्रा यांनी सांगितले की प्रशासनाने दोन्ही पक्षांशी बैठका घेतल्या आहेत. हिंदू समाजाने प्रशासनिक व्यवस्थेवर समाधान व्यक्त केले असून मुस्लिम समाजाशीही संवाद साधून त्यांना अनेक पर्याय देण्यात आले आहेत. आपसी सहमती झाल्यास त्यानुसार स्थळाचा वापर केला जाईल, अन्यथा कायदा व सुव्यवस्थेच्या दृष्टीने अंतिम निर्णय घेण्याचा अधिकार प्रशासनाकडे राहील, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
वसंत पंचमीच्या निमित्ताने शहरात विविध धार्मिक उपक्रम आयोजित करण्यात आले आहेत. सकाळी साडे दहा वाजता लालबाग येथून भोजशाला परिसरापर्यंत शोभायात्रा काढण्यात येणार आहे. त्यानंतर दुपारी सव्वा बारा वाजता धर्मसभेचे आयोजन करण्यात आले असून त्यामध्ये विश्व हिंदू परिषदेचे आंतरराष्ट्रीय अध्यक्ष आलोक कुमार आणि सनातनी आखाड्याचे संयोजक स्वामी स्वदेशानंद गिरी महाराज प्रमुख वक्ते म्हणून सहभागी होणार आहेत. दुपारी १ वाजून १५ मिनिटांनी महाआरतीचे आयोजन प्रस्तावित आहे.
भोजशाला परिसर आणि आसपासच्या भागात कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली आहे. जिल्ह्यात एकूण ८,००० पोलिसांची तैनाती करण्यात आली असून त्यामध्ये १,००० हून अधिक महिला पोलिसांचा समावेश आहे. सुरक्षा व्यवस्थेवर १३ आयपीएस अधिकारी देखरेख ठेवत असून २५ अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक दर्जाचे अधिकारीही तैनात आहेत.
भोजशाला परिसराभोवती ३०० मीटरचा सुरक्षा घेरा उभारण्यात आला आहे. शहरात आणि परिसरात १,००० हून अधिक सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवण्यात आले आहेत. याशिवाय २० ड्रोन कॅमेरे आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने सातत्याने निगराणी ठेवण्यात येत आहे. परिसराच्या आत ३५० हून अधिक पोलिसांची तर छतांवर सुमारे १०० पोलिसांची तैनाती करण्यात आली आहे. थ्री-डी मॅपिंगसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचाही वापर करण्यात येत आहे.
